13 Capaciteitstarief en batterij

Een deel van je nettarief hangt af van je facturatiepiek: het gemiddelde van je maandpieken, je hoogste kwartier per maand, over 12 maanden. ⏱ In 2026 kost elke kW tussen 49,05 euro (Limburg) en 57,10 euro (West) per jaar excl. btw, in Antwerpen 49,40 euro. Je betaalt altijd minstens voor 2,5 kW. De volledige uitleg staat in Het capaciteitstarief.

Voor een batterij telt vooral dit: alleen afname telt mee. Een batterij die stroom naar het net stuurt, verlaagt je factuur dus niet. Zit je piek al onder 2,5 kW, dan valt er niets te winnen. En wie een sociaal tarief heeft, betaalt het capaciteitstarief niet; voor die gezinnen speelt piekafvlakking geen rol.

De Vlaamse overheid schrijft dat een thuisbatterij pieken kan opvangen, en dat het vermogen (kW) bepaalt hoeveel pieken ze tegelijk kan afvlakken.

Wil je de piek in een kwartier met 2 kW verlagen, dan moet de batterij dat kwartier 2 kW extra leveren. Daar is 2 kW x 0,25 uur = 0,5 kWh voor nodig. In een praktijkproef in Gent (Energent, 2024) hielden de onderzoekers 0,5 kWh vrij, met een optimum van 0,3 tot 0,8 kWh. Dat was genoeg om de piek met minstens 1 tot 2,5 kW te verlagen.

De grens ligt dus bij het vermogen van de batterij en bij het tijdstip, veel minder bij de capaciteit. Op het juiste moment mag de batterij nog niet leeg zijn.

De praktijkproef in Gent volgde 19 batterijen en kwam tot drie besluiten.

Het netto voordeel van piekbeperking is "zeer beperkt tot zelfs negatief". Wat je wint met een lagere piek, verlies je aan zelfverbruik, omdat die 0,5 kWh niet meer vrij is om zonnestroom op te slaan.

Een batterij die op zelfverbruik stuurt, vlakt vanzelf al een deel van de pieken af. Maar voor het tarief volstaat het dat het één keer per maand misloopt. Gerichte sturing blijft dus nodig.

Het capaciteitstarief is vandaag te laag om extra optimalisatie te rechtvaardigen. De onderzoekers wijzen wel op de maatschappelijke waarde van piekafvlakking: het net wordt minder belast.

Kanttekening: een proefgroep van 19 batterijen is klein.

Een gezin in het netgebied Antwerpen betaalt 49,40 euro per kW per jaar, excl. btw. Het heeft een digitale meter en elke maand een piek van 4,9 kW. We geven het een batterij met genoeg vermogen, aangenomen 3 kW, die elke maand het piekkwartier met 2 kW verlaagt.

Zonder batterij is de facturatiepiek 4,9 kW. Met batterij zakt hij naar 2,9 kW, en elke kW minder scheelt 49,40 euro per jaar, excl. btw, op voorwaarde dat het elke maand lukt. Per piek vraagt dat 2 kW x 0,25 u = 0,5 kWh. Verder dan 2,5 kW zakken heeft geen zin: onder die drempel valt niets meer te winnen. In het netgebied West (57,10 euro per kW) weegt dezelfde verlaging iets zwaarder, in Limburg (49,05 euro per kW) iets lichter.

Daartegenover staan het verlies aan zelfverbruik door de reserve, en de investering. De CREG, de federale energieregulator, noemt ⏱ als richtwaarde circa 7.000 euro voor een batterij van 10 kWh. Dat is de prijs van de batterij alleen; een volledige installatie met panelen, omvormer en batterij komt samen op zowat 1,4 tot 1,5 euro per wattpiek.

Het capaciteitstarief is dus een bijkomend voordeel, naast het extra zelfverbruik en het slim laden. Mooi meegenomen, maar je verdient er je batterij niet mee terug. Financieel beoordeel je een batterij vooral op zelfverbruik; hoe, lees je in Rendabiliteit in Vlaanderen. Waar jouw pieken zitten en wat een batterij daar doet, verschilt van gezin tot gezin, en daarom rekent de MYNRG Check met jouw eigen verbruik.

Eén goede maand helpt maar voor een twaalfde, want het gemiddelde van 12 maanden telt. Eén maand waarin het misloopt, knaagt meteen aan de winst.

Laadt je batterij 's nachts snel uit het net, dan kan ze je piek net verhogen. Afname telt, injectie niet. Laad je aan hoog vermogen op een goedkoop uur (meer in Batterij en dynamisch tarief), dan kan dat precies je maandpiek worden. Een laag laadvermogen voorkomt dat.

Zonnepanelen helpen weinig tegen je piek. Het tarief meet alleen afname, en je panelen leveren overdag. Waar jouw pieken zitten, verschilt met je gewoonten. Volgens de VNR ontstaat de hoogste piek als veel zware toestellen tegelijk draaien.

⏱ Het tarief kan veranderen. Het tarief voor 2027 is nog niet bekend.

• Kwartiermeting. Het tarief rekent op je gemiddelde afnamevermogen per kwartier. Met een digitale meter zie je het piekmoment achteraf. Of de kwartieren vast of schuivend zijn, weet Fluvius; dat bepaalt hoe nauwkeurig de sturing moet zijn.
• Reactietijd. Voor piekbeperking is de reactietijd van de sturing de kritische factor. Of een bepaald systeem snel genoeg reageert, kan je installateur je zeggen.
• Samenspel met dynamisch tarief. Laden aan hoog vermogen op een goedkoop uur telt als afname; zie het punt hierboven en Batterij en dynamisch tarief.
• Laadpaal en warmtepomp. Zware toestellen bepalen vaak de piek. Een slim laadbeheer kan goedkoper zijn dan een batterij; meer in Energiemanagementsysteem (EMS) en Laadpaal en capaciteitstarief.

• Vlaamse Nutsregulator, Capaciteitstarief
• Vlaamse Nutsregulator, Distributienettarieven elektriciteit 2026
• Fluvius, Capaciteitstarief aangerekend
• Vlaanderen.be, Thuisbatterij
• Praktijktest thuisbatterijen in Gent (12/06/2024)
• CREG, Rapport RA3159 (15/01/2026)