8 Het capaciteitstarief

Het capaciteitstarief maakt deel uit van de distributienettarieven: wat je betaalt om de stroom tot bij jou thuis te krijgen. Je betaalt voor hoe zwaar je het net belast, en niet alleen voor het aantal kWh dat je verbruikt. Sinds 1 januari 2023 geldt het voor gezinnen en kleine ondernemingen op het laagspanningsnet.

Bovenop de netkosten komt er niets bij. Een deel van de netkosten dat vroeger volledig per kWh werd aangerekend, betaal je nu per kW piekvermogen. Met een digitale meter ligt het kWh-deel van je nettarief daardoor lager dan met een klassieke meter.

Wat hier staat, is het Vlaamse systeem. De Vlaamse Nutsregulator keurt de tarieven goed voor Fluvius, de Vlaamse netbeheerder. In Brussel en Wallonië leggen andere regulatoren de tarieven vast, met een andere structuur. Woon je daar, dan kan je dit hoofdstuk niet één op één overnemen.

Je digitale meter meet je afname per kwartier, telkens 15 minuten. Daaruit volgen drie pieken.

De kwartierpiek is je gemiddelde vermogen over zo'n kwartier, in kW. Wat kort aanstaat, telt maar voor een deel mee. Een waterkoker van 2,2 kW die 3 minuten kookt, staat een vijfde van het kwartier aan en weegt zo voor rond 0,44 kW.

De maandpiek is de hoogste kwartierpiek van een kalendermaand. De facturatiepiek is het gemiddelde van je maandpieken over de laatste 12 maanden.

Je hoogste piek komt zelden van één toestel dat even aanspringt. Meestal is het een kwartier waarin de oven, de vaatwasser en de droogkast tegelijk draaien.

Het vermogen in een kwartier is de energie die je in dat kwartier afneemt, gedeeld door 0,25 uur.

Neem je in een kwartier 1,5 kWh af, dan kom je op 1,5 / 0,25 = 6 kW gemiddeld.

Een toestel van 8 kW dat 5 minuten draait en dan uitgaat, gebruikt 8 x 5 / 60 = 0,67 kWh. Over het kwartier gemiddeld geeft dat zowat 2,67 kW. Het stond maar een derde van de tijd aan, en zo telt het ook mee.

Het capaciteitstarief rekent in kW, vermogen, en niet in kWh, energie. Dezelfde 1 kWh geeft een heel andere piek naargelang hoe snel je ze opmaakt. Gespreid over een uur kom je gemiddeld op 1 kW, in één kwartier op 4 kW. Wie weinig verbruikt maar alles tegelijk aanzet, kan zo toch een hoge piek halen.

Andersom geldt hetzelfde. Een kWh minder afnemen verlaagt je capaciteitstarief niet per se: dat zakt pas als je piek lager wordt. En een lagere piek in één maand levert nog niet meteen de volle jaarbesparing op, want je facturatiepiek is een gemiddelde over 12 maanden.

Zo komt het bedrag op je factuur tot stand:

VideoDe energietransitie begint ook bij jou thuisBron: Fluvius, via YouTube

• Elke maand bepaalt de netbeheerder je maandpiek.
• Bij een jaarafrekening middelt hij de maandpieken van de voorbije 12 maanden tot je facturatiepiek.
• Je leverancier past daarop het tarief in euro per kW per jaar toe. Heb je een maandafrekening, dan komt je laatste maandpiek op de factuur, aan het tarief per kW per maand.
• Je betaalt minstens voor 2,5 kW, ook als je facturatiepiek lager ligt.
• Elke kW kost evenveel. Boven 2,5 kW stijgt het tarief per kW niet.
• Of je aansluiting eenfasig of driefasig is, speelt geen rol. Alleen het gemeten vermogen telt.

Elk netgebied heeft zijn eigen tarief. Deze bedragen gelden van 1 januari tot en met 31 december 2026, voor een digitale meter bij gezinnen en kleine ondernemingen:

Je netgebied staat op je factuur, of je vraagt het na bij Fluvius. ⏱ De tarieven worden elk jaar herzien. Van 2024 naar 2026 gingen ze in de gepubliceerde tarieflijsten omhoog, in Antwerpen bijvoorbeeld van 37,96 naar 49,40 euro per kW en in Limburg van 38,97 naar 49,05 euro per kW, telkens zonder btw.

Een klassieke meter kan geen pieken meten. Je betaalt dan een vast bedrag, gelijk aan de minimumbijdrage van 2,5 kW, en daarbovenop een hoger kWh-nettarief dan met een digitale meter. Goedkoper is een klassieke meter daardoor niet per se. Heb je ook zonnepanelen met een terugdraaiende teller, dan komt het prosumententarief er nog bij. ⏱ In 2026 kost dat 51,54 tot 65,65 euro per kW omvormervermogen per jaar, zonder btw, naargelang het netgebied. Meer daarover in Van terugdraaiende teller naar digitale meter.

Met zonnepanelen en een digitale meter tellen alleen je afnamepieken. Wat je op het net zet, speelt voor je piek geen rol.

Heb je recht op het sociaal tarief, als beschermde afnemer, dan betaal je volgens de Vlaamse Nutsregulator geen capaciteitstarief.

⏱ Voor klanten met een digitale meter bestaat er ook een plafond op het totaal van de netkosten per verbruikte MWh, 1.000 kWh: in 2026 is dat 327,62 euro per MWh zonder btw. De minimumbijdrage van 2,5 kW blijft gelden. Dat plafond raakt vooral wie bijna niets verbruikt maar toch hoge pieken heeft.

Fluvius geeft deze tips:

• Minder verbruiken blijft de beste besparing.
• Spreid zware toestellen in de tijd. De hoogste piek valt meestal tijdens het koken. Laat de afwasmachine, de droogkast en de wasmachine dan even wachten.
• Laad een elektrische wagen en laat de warmtepomp liefst 's nachts draaien, of op een ander moment dan je kookt. Een sturingsprogramma of een slimme laadpaal doet dat vanzelf.
• Heb je zonnepanelen, gebruik grote verbruikers dan wanneer de zon schijnt. Zo haal je minder van het net.
• Andere grote verbruikers zijn accumulatieverwarming, een zwembad, sauna of jacuzzi, de oven, het inductiekookvuur en zware hobbymachines. Ook veel kleine toestellen tegelijk geven een hoge piek.
• In Mijn Fluvius zie je je kwartierwaarden, je maandpieken en je facturatiepiek.

Wat een thuisbatterij of een laadpaal met je piek doet, lees je in Capaciteitstarief en batterij en Laadpaal en capaciteitstarief.

Een gezin in Antwerpen, in het netgebied Fluvius Antwerpen, heeft een digitale meter en geen zonnepanelen. Het tarief voor 2026 bedraagt 49,40 euro per kW per jaar zonder btw, of 52,37 euro met 6 % btw. Op een winteravond om zes uur draait er in hetzelfde kwartier:

• het basisverbruik van het huis: 0,4 kW
• de kookplaat en de oven: gemiddeld 3,0 kW over het kwartier
• de warmtepomp: gemiddeld 1,5 kW over het kwartier
• de laadpaal: 3,7 kW, eenfasig, 16 A bij 230 V

De vermogens zijn aannames. Laadt de wagen terwijl het gezin kookt, dan komt het kwartier op 0,4 + 3,0 + 1,5 + 3,7 = 8,6 kW. Laadt de wagen 's nachts, dan blijft het bij 0,4 + 3,0 + 1,5 = 4,9 kW.

Dat scheelt 3,7 kW. Wat het kost, bepaalt hoe vaak het gebeurt:

Liggen al zijn maandpieken op 4,9 kW, dan betaalt het gezin 4,9 x 49,40, of rond 242 euro per jaar zonder btw. Bij 8,6 kW elke maand loopt dat op tot zowat 425 euro. Het minimum van 2,5 kW kost in dit netgebied 123,51 euro per jaar zonder btw. In Fluvius West zou datzelfde verschil van 3,7 kW, elke maand opnieuw, 211 euro per jaar kosten, aan 57,10 euro per kW.

Eén uitschieter kost weinig, een gewoonte veel. Wie slim plant, haalt het grootste deel van zijn piek weg zonder minder te verbruiken.

Wanneer jouw pieken vallen, zie je in je eigen kwartierwaarden, en dat beeld is in elk huis anders. Een installateur die ter plaatse kijkt hoe je verdeelkast, je laadpaal en je warmtepomp samenwerken, kan daar rekening mee houden, en wat je nu plaatst, gebruik je 25 tot 30 jaar. De MYNRG Check zet jouw verbruik naast wat je wil bijplaatsen.

Boven 2,5 kW betaal je per kW niet meer, maar die eerste 2,5 kW betaal je altijd. Wie weinig verbruikt, kan zijn bijdrage niet onder dat minimum duwen.

Het gemiddelde Vlaamse gezin zit er ruim boven. Volgens de Vlaamse Nutsregulator lag de gemiddelde maandpiek van gezinnen in Vlaanderen in november 2025 op 4,24 kW. Fluvius geeft voor een gezin dat 3.500 kWh verbruikt gemiddeld 4,26 kW.

• De kwartierpiek is het gemiddelde vermogen over een kwartier.
• Het capaciteitstarief en het kWh-nettarief vormen samen het distributienettarief. In de tarieflijst 2026 ligt het totale kWh-tarief voor digitale meters tussen 49,81 euro per MWh in Midden-Vlaanderen en 63,19 euro per MWh in West, zonder btw. Voor klassieke meters ligt het tussen 76,30 en 97,18 euro per MWh. Dat verschil betaal je met een klassieke meter extra.
• Bij een maandafrekening is de facturatiepiek de laatst gekende maandpiek, aan een tarief per kW per maand. In 2026 komt dat gemiddeld op 4,45 euro per kW per maand, zonder btw.
• Dit hoofdstuk gaat over laagspanning: gewone woningen en kleine bedrijven. Klanten op middenspanning betalen volgens een andere logica.

• VNR, Capaciteitstarief
• VNR, Hoeveel bedragen de distributienettarieven
• VNR, Distributienettarieven elektriciteit 2026 (tarieflijst)
• VNR, Distributienettarieven elektriciteit 2024 (tarieflijst)
• Fluvius, Het capaciteitstarief voor gezinnen en kleine ondernemingen
• Fluvius, Hoe wordt het capaciteitstarief aangerekend
• Fluvius, Wat zorgt voor een hoge kwartierpiek
• Fluvius, Hoe kan ik zelf mijn factuur verlagen