15 Brandveiligheid en verzekering

Eerst de keuring. Een erkende keurder beoordeelt volgens het AREI, het reglement voor elektrische installaties, of het veilig is om je panelen aan te zetten. Met zijn verslag meld je de installatie aan bij Fluvius, en dan het volledige verslag: alleen de beslissing van de keurder volstaat niet. Is het verslag onvolledig, dan past de installateur de installatie aan en volgt een nieuwe keuring. De kost van de keuring zit meestal in de offerte. Meer in AREI-keuring.

De omvormer moet een veiligheidsonderbreking hebben. Bij kleinere installaties zit die meestal in de omvormer zelf. Ze beschermt het net en de mensen die eraan werken. Tegen brand op je dak helpt ze niet. De netvoorschriften staan in Netvoorschriften C10/11 en C10/26.

⏱ Na de keuring meld je aan bij Fluvius, binnen 3 maanden na de keuring. Wie te laat is, betaalt bij kleine installaties een administratieve kost. Hoe dat gaat, lees je in Aanmelden bij Fluvius.

Of een brandweerschakelaar of een vrije afstand rond de panelen voor een gewone woning verplicht is, vraag je na bij je installateur en je brandweerzone. Er kunnen lokale regels bestaan.

Brandweerzone Antwerpen zet een reeks aandachtspunten op een rij:

• Kies een erkende installateur. Waar je op let, lees je in Erkende installateur.
• Kabels en connectoren mogen niet los op het dak liggen. Connectoren komen van dezelfde fabrikant of hebben een typeverklaring.
• Een constructieberekening toont of je dak sterk genoeg is. Kijk ook na of je een Vergunning nodig hebt.
• Hang de omvormer op een brandveilige ondergrond zoals steen of gips, zorg dat de warmte weg kan en zet er niets binnen een meter rond.
• Weet waar de hoofdschakelaar zit. Hoor je geknetter of twijfel je, schakel de panelen dan uit en bel je installateur.
• Breng je verzekering op de hoogte.

Daarnaast raadt de zone jaarlijks onderhoud aan, telkens op een vast moment. De eerste 3 jaar loop je zelf een checklist af. Tussen 3 en 5 jaar laat je een vakman kijken, tussen 5 en 10 jaar ga je na of de panelen nog goed renderen, en vanaf 10 jaar kan de omvormer aan vervanging toe zijn. Let op vogels rond de panelen, een stoffige omvormer, kabels die strak gespannen staan en kabels naar de omvormer die verkleuren. Meer over onderhoud in Reinigen en onderhoud.

De Nederlandse brandweerdocumenten beschrijven hoe zonnepanelen zich bij brand gedragen. De fysica is in Vlaanderen dezelfde.

Panelen blijven spanning leveren zolang er licht op valt, ook als je de installatie uitschakelt. Zelfs het kunstlicht van werklampen kan ze activeren. Blussen kan met een sproeistraal vanaf minstens 0,5 meter, want een sproeistraal geleidt geen elektriciteit. Beschadigde of loshangende panelen kunnen onder spanning blijven, zodat een schok of een nieuwe brand ook na het incident nog mogelijk is. De brandweer maakt de installatie achteraf niet definitief veilig. Daarvoor komt een installateur.

Wat betekent dat voor jou? Ga bij brand niet zelf het dak op, blijf weg van beschadigde panelen en kabels en bel 112. Een thuisbatterij brandt anders, en daarover gaat Veiligheid en plaatsing.

Wat dekt een brandverzekering? Volgens Assuralia, de beroepsvereniging van de verzekeraars, onder meer brand, rook, ontploffing, bliksem, overspanning, waterschade, storm, hagel, sneeuw- en ijsdruk en natuurrampen. De oorzaak zelf, zoals een defect toestel, is niet gedekt, de gevolgschade wel. Vat je omvormer vuur door een defect, dan betaalt de verzekering de brandschade, maar niet de omvormer.

Moet je je panelen melden? Ja. Alles wat de heropbouwwaarde kan veranderen, meld je aan je brandverzekeraar. De heropbouwwaarde is wat het kost om je woning opnieuw op te bouwen. Meestal stijgt je premie niet door zonnepanelen. Vraagt je verzekeraar bij een nieuwe polis niet naar panelen, dan zijn ze automatisch verzekerd. Lees je polis wel na, want die kan strengere voorwaarden bevatten.

Waarom melden telt, zit in de evenredigheidsregel. Is je woning voor te weinig verzekerd, dan betaalt de verzekeraar in dezelfde verhouding minder uit: schade × verzekerde waarde ÷ werkelijke waarde.

Wij zouden de polis concreet laten maken, liefst op papier. Deze vragen helpen:

Bewaar facturen, schema's, serienummers en foto's van hoe de installatie opgeleverd werd. En hou drie routes uit elkaar: de productgarantie, de aansprakelijkheid van de installateur en je verzekering.

Eigenaar of huurder maakt een verschil. Een eigenaar krijgt een vergoeding in nieuwwaarde, een huurder in werkelijke waarde. ⏱ Sinds 1 januari 2019 is een huurdersaansprakelijkheidsverzekering in Vlaanderen verplicht bij nieuwe of vernieuwde huurcontracten.

In een appartement sluit de syndicus een blokpolis af voor het hele gebouw, het dak inbegrepen. Plaatst de vereniging van mede-eigenaars panelen, dan geeft de syndicus dat door aan de verzekeraar. Meer in Appartement of huurwoning.

Een gezin in Sint-Niklaas heeft een eengezinswoning, brandverzekerd voor 250.000 euro heropbouwwaarde, en laat zonnepanelen plaatsen. De panelen en de montage verhogen de heropbouwwaarde met 8.000 euro. Het gezin meldt niets, en de verzekeraar vraagt er ook niet naar. Dan breekt er een keukenbrand uit, met 40.000 euro schade. Een franchise laten we buiten beschouwing.

De verzekeraar rekent: 40.000 × 250.000 ÷ 258.000 = afgerond 38.760 euro. Het gezin krijgt zowat 1.240 euro minder dan de schade. Met één telefoontje of mail om de panelen te melden en de waarde te laten aanpassen, was alles vergoed. Wil je zekerheid, vraag dan schriftelijk of de panelen in de verzekerde waarde zitten.

Heb je de waarde van je woning bepaald met het evaluatierooster van je verzekeraar, dan kan die zich volgens Wikifin niet op onderverzekering beroepen. Op voorwaarde dat het rooster juist is ingevuld en op het moment van de schade nog klopt. Daarom meld je best elke wijziging die de waarde beïnvloedt, zoals nieuwe zonnepanelen.

Elke polis en elke woning is anders, en wat je installateur bij de oplevering meegeeft, bepaalt mee hoe vlot een schadedossier later loopt. Je panelen liggen er 25 tot 30 jaar, en al die tijd horen ze mee verzekerd te zijn. Wat de installatie zelf oplevert, rekent de MYNRG Check uit.

Huur je en doet de eigenaar afstand van verhaal, dan kan je toch nog aansprakelijk zijn tegenover buren of andere derden. Dat geldt ook voor een stekkerpaneel op je balkon. Meer daarover in Stekkerpanelen.

De garantie op je omvormer staat los van je brandverzekering. Wat die garantie dekt, lees je in Product- en vermogensgarantie.

Brandweerdocumenten noemen vlambogen en langdurige kortsluitingen aan de gelijkstroomkant als risico, vooral bij grotere installaties, omdat de panelen bij licht blijven produceren. Goede connectoren en kabels maken daar het verschil. Een fout bij de plaatsing van de omvormer, de binneninstallatie of de bekabeling kan een installatie na verloop van tijd doen uitvallen, en daar is Fluvius niet verantwoordelijk voor. De verzekerde waarde schuift elk jaar mee met de ABEX, de index van de bouwprijzen, tenzij je polis iets anders bepaalt.

• Fluvius, Zonnepanelen: verplichtingen
• Fluvius, Zonnepanelen storingen
• Vlaanderen.be, AREI-keuring van uw zonnepanelen
• Assuralia, Moet ik mijn brandverzekeraar verwittigen als ik zonnepanelen plaats?
• Assuralia, De brandverzekering dekt veel meer dan alleen brand
• Assuralia, Huurdersaansprakelijkheidsverzekering
• Brandweerzone Antwerpen, Zonnepanelen en brandveiligheid
• NIPV, Aandachtskaart Incidentbestrijding Zonnepanelen (Nederland)
• Synergrid, Plug & Play in België