3 Stekkers en laadkabels

De eenvoudigste is een laadkabel aan het stopcontact, in het vakjargon mode 2. In die kabel zit een controlesysteem, de IC-CPD. Het beveiligt tegen overbelasting en kortsluiting, praat met de wagen en stemt de laadsnelheid af op wat huis en wagen aankunnen. Aan een huishoudelijk stopcontact laad je met hoogstens 10 A.

VideoJe elektrische auto opladen aan 'n gewoon stopcontact? Kan perfect, maar er zijn betere manierenBron: Testaankoop, via YouTube

Dan de laadpaal, mode 3, op wisselstroom. Hij hangt aan een muur of staat op een voet, thuis, op het werk of langs de straat. De Vlaamse overheid rekent met vermogens van 3,7 kW tot 22 kW en meer.

En tot slot het snellaadstation, mode 4, op gelijkstroom. Gelijkstroom gaat rechtstreeks de batterij in, en dat gaat een pak sneller dan met wisselstroom.

Heeft een laadpaal een eigen stopcontact, dan is dat in Europa altijd een CEE type 2. Je hebt dan een kabel met de passende stekker nodig. Heeft de paal een vaste kabel, dan hoeft dat niet.

Ook aan snelladers zit de kabel vast. De meeste gebruiken een CCS2-stekker, een kleiner aantal heeft daarnaast de snellaadstekker van oudere Japanse wagens.

Aan de kant van de wagen is type 2 in Europa de gewone stekker om met wisselstroom te laden. CCS2, ook Combo 2 genoemd, heeft naast dat type 2-deel twee grotere contacten voor gelijkstroom. Sommige oudere wagens en stations gebruiken nog een ander systeem. Welke stekker jouw wagen heeft, staat in de handleiding. Lijkt een adapter te passen, gebruik hem dan nog niet zomaar.

In de Vlaamse regels voor parkings is een laadpunt trouwens een punt met meer dan 3,7 kW, of 16 A, en een type 2-connector voor wisselstroom of een Combo 2-connector voor gelijkstroom. Een gewoon stopcontact telt daar niet mee.

Een eigen kabel komt van pas aan publieke palen zonder vaste kabel. Kijk dan naar beide uiteinden, naar de stroom waarvoor de kabel gemaakt is en naar het aantal fasen. Meer daarover in Publiek laden en snelladen.

Eenfasig laden komt volgens Fluvius overeen met 3,7 kW, driefasig met 11 kW. Veel woningen hebben een aansluiting van 9,2 kW, eenfasig aan 40 A. De meeste thuislaadpunten gaan tot 11 kW, al is thuis meestal een lager vermogen genoeg.

Driefasig laden vraagt een 400 V-net in je straat, en volgens Fluvius is "de aanpassing naar 400V niet gratis". Het werkt ook alleen als je installatie, het laadpunt, de kabel én de wagen het toelaten. Kan je wagen het niet aan, dan heb je niets aan een krachtiger laadpunt.

Met de formule van de Vlaamse overheid, energie gedeeld door vermogen gedeeld door rendement, en een wagen van 17 kWh per 100 km bij 90 % rendement, laad je 100 km bij in:

Hoe je dat voor je eigen wagen uitrekent, staat in Laadvermogen.

De meeste laadkabels zijn 3 tot 5 meter lang. Hang het laadpunt dicht bij de wagen, en denk eraan of je voor- of achteruit parkeert. Bij een laadpaal kies je tussen een vaste en een losse kabel.

Een kabel is gemaakt voor één of drie fasen, en voor een bepaalde stroom. Met een driefasige kabel wordt een eenfasige boordlader geen driefasige: de hele keten blijft zo traag als de zwakste schakel.

Een verlengkabel is sterk afgeraden, en een gewone huishoudverlengkabel wordt te warm en is ongeschikt. Een stekkerdoos evenmin.

Bij een mode 2-kabel blijft de laadstroom onder 10 A, en elke mode 2-kabel moet een beveiliging van 6 mA tegen gelijkstroomlek hebben. Heb je een oudere kabel zonder die beveiliging, vervang hem dan. Sommige wagens en kabels hebben ook een nulgeleider nodig.

Wil je aan een stopcontact laden, dan vraagt de Vlaamse overheid een eigen stroomkring, rechtstreeks in de zekeringkast en zonder andere stopcontacten op die kring. Het stopcontact is gecertificeerd voor minstens 16 A piek en 10 A continu, de bekabeling is minstens 2,5 mm² met een automaat van hoogstens 20 A, en de kring is geaard. Als beveiliging volstaat een aardlekschakelaar type B van 30 mA, of een type A van 30 mA samen met een kabel die 6 mA gelijkstroomlek detecteert.

Is een stekker beschadigd, vervormd of verkleurd, voel je ongewone warmte of valt het laden telkens uit, dan moet dat onderzocht worden. Stop de laadbeurt zoals de fabrikant het voorschrijft en laat je installateur de oorzaak zoeken. Een vergrendelde connector trek je nooit met kracht los.

Parkeer zoals je dat elke dag doet en kijk of de connector bij de wagen komt zonder dat kabel of stekker op spanning staan. Komt er later misschien een tweede wagen bij? Hou daar nu al rekening mee. Een houder waarin kabel en connector beschermd hangen, is de moeite. Waar de paal hangt, weegt minstens even zwaar als een meter kabel extra.

België heeft twee soorten net: 3N400V en 3 × 230V. Op een 3 × 230V-net heb je een transformator nodig om driefasig te laden, en sommige wagens gebruiken daar maar 2 van de 3 fasen, met een lager vermogen. Hebben je wagen of je kabel een nulgeleider nodig, dan is er zelfs voor eenfasig laden een transformator nodig. Een wondermiddel is zo'n transformator niet: of wagen en laadpunt samen op jouw 3 × 230V-net werken, verschilt per combinatie.

Aan een snellader laad je de batterij in minder dan 30 minuten tot 80 %, al naargelang de wagen en de grootte van de batterij. De laatste 20 % duren langer: rond 80 à 90 % gaat het laden trager, en een volle batterij kan nog een half uur tot een uur extra vragen. Doe dat alleen af en toe en volg wat de fabrikant aanraadt.

Snelladen kan duurder uitvallen dan thuis of op het werk, omdat het station duur is om te bouwen en te onderhouden. De Vlaamse overheid geeft 120 kW als voorbeeld van een snellaadvermogen.

⏱ Een private laadpaal van 5 kVA of meer meld je binnen 3 maanden na de keuring aan bij Fluvius. Een laadkabel aan het stopcontact die niet meer dan 5 kW van het net neemt, hoef je niet te melden. Neemt ze meer, dan meld je ze als eenrichtingslaadpunt, met het keuringsattest van je binneninstallatie. Het hele stappenplan staat in Laadpaal aanmelden en Installatie en keuring.

Een gezin in Brugge heeft een eenfasige aansluiting van 9,2 kW, of 40 A, en rijdt gemiddeld 40 km per dag, zowat 15.000 km per jaar. We rekenen met 17 kWh per 100 km en 90 % rendement, met een wagen die elk vermogen uit de tabel aankan, en we laten de kosten hier buiten beschouwing. Per dag haalt het gezin 40 km × 0,17 kWh/km ÷ 0,9 = ca. 7,6 kWh van het net.

Technisch haalt de kabel aan het stopcontact een gewone dagrit, maar volgens de Vlaamse overheid blijft laden aan 2,3 kW een noodoplossing. Aan 3,7 kW zit de dagrit er in ruim twee uur weer in. 11 kW heeft dit gezin niet nodig.

Hoe het bij jou uitkomt, hangt aan je oprit, je wagen en je net. Een installateur die ter plaatse komt kijken, ziet meteen of je op een 3 × 230V-net zit of dat er een nulgeleider nodig is. De installatie die je nu laat leggen, gaat lang mee; doe daarom eerst de MYNRG Check.

Een gewoon stopcontact geeft hoogstens 2,3 kW aan de wagen, want 10 A × 230 V is 2,3 kW. Het stopcontact zelf moet wel 16 A piek en 10 A continu aankunnen.

In de Vlaamse parkingregels telt een stopcontact met laadkabel niet als laadpunt. Daarvoor heb je meer dan 3,7 kW nodig, met type 2 of Combo 2.

• De IC-CPD in de mode 2-kabel praat met de wagen en past de laadstroom aan.
• Hoofdstuk 7.22 van het AREI gaat over vaste laadinrichtingen met kabel. Laden via een contactdoos, mode 1 en 2, valt onder de algemene delen van het AREI. Meer in Installatie en keuring.
• Met 230 V per fase geeft 10 A zowat 2,3 kW. Volgens dezelfde rekenregel is 16 A ≈ 3,7 kW en 32 A ≈ 7,4 kW eenfasig, en 16 A driefasig ≈ 11 kW.
• Op een 3 × 230V-net heb je een transformator nodig om driefasig te laden.
• Hoe wagen, paal en netbeheer met elkaar praten, lees je in Slimme laadpaal.
• Een bidirectionele laadpaal heeft een omvormer en kan stroom uit de autobatterij terugsturen naar het net of je woning. Volgens Fluvius kan dat nog maar met een beperkt aantal wagens. Daarover gaat V2H en V2G.
• Alles op deze pagina geldt voor Vlaanderen.

• Vlaanderen.be, Laadpunt of snellader
• Vlaanderen.be, Uw elektrische wagen thuis laden
• Vlaanderen.be, Verplichtingen voor laadpunten bij parkings
• Fluvius, Hoe kan je een elektrische auto opladen
• Fluvius, Aansluiting aanpassen om thuis op te laden
• Fluvius, Soorten laadpalen
• VITO/EMIS, Verslag aan de Koning, hoofdstuk 7.22 AREI