5 Load balancing en dynamisch laden

Fluvius gebruikt het woord op drie manieren. In een woning gaat het om een slimme laadpaal die trager laadt of even stopt om overbelasting te voorkomen. Bij meerdere laadpunten verdeelt load balancing het beschikbare vermogen over iedereen die aangesloten is, en dat kan de aansluiting een pak lichter maken. En wie zijn aansluiting laat aanpassen, krijgt te horen dat bij slim laden de laadsnelheid meegaat met het vermogen dat beschikbaar is.

De Vlaamse Nutsregulator raadt een slimme laadpaal met load balancing aan, die trager laadt als andere toestellen zwaar trekken en rekening houdt met je zonnepanelen.

Overbelasting wil zeggen dat het laden en de andere verbruikers samen meer vragen dan je aansluiting of je beveiliging aankan.

Een laadpunt kan zijn vermogen laten volgen op vijf dingen.

1. De rest van de woning. Het laadpunt of een meter in de zekeringkast meet wat het huis verbruikt en geeft de rest aan de wagen. Fluvius beschrijft een laadpaal die aan een meetpunt hangt, zoals de P1-poort, de uitgang van de digitale meter voor eigen toestellen. Start de afwasmachine of de wasmachine, dan laadt de paal trager. Over die poort gaat De P1-poort.
2. Je zonnepanelen. Een laadpunt met energiebeheersysteem, een EMS, laadt sneller als de zon schijnt en trager als ze wegvalt. Meer in Laden met zonnestroom.
3. Meerdere laadpunten op één aansluiting. Het vermogen wordt verdeeld. Lees Bedrijven en appartementen.
4. Je maandpiek. Het laden neemt alleen wat er nog kan zonder een nieuwe piek te zetten. Fluvius en de VNR raden aan om het laden te spreiden of te sturen. Hoe dat in euro uitkomt, staat in Laadpaal en capaciteitstarief.
5. Tijd of prijs. De paal past laadduur en vermogen aan om het voordeligste tarief mee te pikken, zonder je huis of het net te overbelasten. Daarover gaan Dynamisch energiecontract en Verbruik verschuiven.

Om te beginnen voor je aansluiting. Veel woningen hebben een eenfasige aansluiting van 9,2 kW, of 40 A. Laad je daar aan 7,4 kW, dan blijft er weinig over voor de rest van het huis. Zonder sturing kan het totaal boven wat je aansluiting aankan uitkomen.

Dan voor je nettarief. Het capaciteitstarief rekent met je hoogste kwartier van de maand. Volgens Fluvius ontstaan de grootste pieken als je kookt en er tegelijk andere toestellen draaien, en het raadt aan om de wagen op een ander moment te laden. Een slimme laadpaal met load balancing doet dat vanzelf.

En voor het net. Fluvius wil het net in evenwicht houden en zware pieken beperken. ⏱ Daarom meld je een private laadpaal van 5 kVA of meer aan bij Fluvius, binnen 3 maanden na de keuring. Meer in Een laadpaal thuis.

Goed ingesteld werkt load balancing met twee aparte grenzen. De technische grens beschermt je aansluiting en je installatie. Ze volgt uit je zekeringen en je aansluitvermogen, en mag nooit hoger staan dan wat de installatie aankan. Daarnaast stel je een doel voor je netafname in, om pieken te beheersen en je capaciteitstarief laag te houden. Die tweede grens vervangt de beveiliging nooit.

Op een driefasige aansluiting telt ook de stroom per fase. Je kan een laag totaal hebben en toch één fase die zwaar belast is. Een vaste begrenzing, bijvoorbeeld een laadstroom die altijd op dezelfde waarde staat, is eenvoudiger en volstaat soms. Ze volgt alleen niet wat het huis van moment tot moment verbruikt, en maakt minder ruimte vrij dan dynamisch laden.

Een laadkabel voor het stopcontact heeft een ingebouwde beveiliging, de IC-CPD. Die stemt de laadsnelheid af op wat je huisinstallatie en de wagen aankunnen. Load balancing voor het hele huis is het niet: de kabel weet niet wat de rest van je woning verbruikt.

⏱ In zijn richtlijnen voor parkings en gebouwen geeft Fluvius dit advies:

• vanaf 2 laadpunten alle aansluitingen op 400 V en load balancing sterk aanbevolen;
• blijven wagens korter dan 5 uur staan, dan 11 kW per laadpunt, 3x16 A, als standaard;
• blijven ze 5 uur of langer, dan minstens 3,7 kW per laadpunt, 16 A eenfasig, genoeg om 's nachts te laden;
• tel niet zomaar het vermogen van alle laadpunten op, want niet alle wagens laden tegelijk en niet elke plaats wordt elke dag gebruikt;
• reken met de energie die elke wagen nodig heeft, in kWh, niet met het vermogen per laadpunt.

Aanbevolen aansluitvermogen per aantal parkeerplaatsen, als advies voor projecten en niet als regel voor een woning:

Voor grotere aantallen is een studie nodig. Boven 100 kVA heb je volgens Fluvius normaal een klantcabine nodig.

In een appartementsgebouw kan een laadpaal volgens Fluvius op meerdere manieren, bijvoorbeeld achter de privémeters of met een gemeenschappelijke laadinstallatie en load balancing. Een extra meter komt dan naast de meter voor de gemeenschappelijke delen, en het verbruik wordt verdeeld volgens wat elke laadpaal meet. Hoe je dat in een VME aanpakt, lees je in Bedrijven en appartementen.

Een gezin in Antwerpen heeft een eenfasige aansluiting van 9,2 kW, of 40 A, en een eenfasig laadpunt van 7,4 kW. Of dat laadpunt op jouw aansluiting mag, vraag je na bij Fluvius en je installateur.

Het is kwart over zes. In huis draait 0,4 kW aan basisverbruik, op het vuur staat 3,0 kW en de warmtepomp trekt 1,5 kW. ⏱ Fluvius Antwerpen rekent in 2026 49,40 euro per kW per jaar zonder btw. De wagen moet die dag 7,6 kWh bijladen, wat past bij een gemiddelde dag van 40 km.

Is dit kwartier elke maand het hoogste, dan kost de wagenpiek per jaar zonder btw hoogstens:

• 7,4 kW: 7,4 × 49,40 = ca. 366 euro per jaar;
• 4,3 kW: ca. 212 euro per jaar;
• 1,1 kW: ca. 54 euro per jaar.

Wat de wagen niet krijgt, laadt hij later bij. Aan 1,1 kW duurt 7,6 kWh 7 uur, aan 4,3 kW een kleine 1,8 uur. Zonder koppeling aan een meting weet het laadpunt niet wat het huis verbruikt en kan het zo niet sturen. Met een koppeling aan de P1-poort lukt dat wel. Hoeveel je maandpiek echt zakt, bepaalt wat er in je hoogste kwartier draait.

Een ander kwartier. Het huis vraagt 3 kW, de wagen wil 7 kW en je wil niet boven 5 kW uit het net halen. Voor de wagen blijft er 2 kW over. Gaat het huis naar 4 kW, dan blijft er 1 kW, onder de minimale laadstroom van zowat 1,4 kW, 6 A eenfasig. Een goed ingesteld systeem pauzeert dan, in plaats van op 1 kW te blijven hangen, en laadt later bij. Kijk wel of je vertrektijd en de grens die je kiest bij elkaar passen.

Vier wagens staan 8 uur op een gedeelde parking, en elk moet 40 km bijladen, of 6,8 kWh in de batterij. Aan de laadpunten wordt dat 6,8 / 0,9 = 7,6 kWh per wagen, samen 30,2 kWh. Er is 11 kW beschikbaar om te laden.

Die 44 kW hoeft nooit tegelijk te lopen: de energie en de tijd dat de wagens blijven staan, bepalen wat nodig is. Met load balancing laden de wagens om beurten of samen aan een lager vermogen, binnen die 11 kW. Vertrekt er één na een uur, of slokt de rest van het gebouw een deel van het budget op, dan moet de planning opnieuw. En is de som van de laagste laadvermogens groter dan het budget, dan laden de wagens om beurten.

Elke woning en elke parking is anders: een warmtepomp erbij, een tweede wagen, een fase die al zwaar belast is. Een installateur die ter plaatse meet wat er op je aansluiting staat, stelt die grenzen juist in. De beveiliging die hij nu plaatst, gaat jaren mee; begin daarom bij de MYNRG Check.

Trager laden is zelden een probleem. Een gewone dag van 40 km vraagt een 7,6 kWh. Aan 3,7 kW is dat een tweetal uur, aan de helft daarvan een viertal uur. Volgens Fluvius volstaat 3,7 kW om 's nachts te laden als de wagen lang blijft staan.

Laden op goedkope uren kan het net juist zwaarder belasten. Heb je een dag- en nachttarief, dan raadt de VNR af om alle toestellen bij het begin van de nacht tegelijk te starten. Doen veel wagens dat op hetzelfde uur, dan ontstaat er een piek.

Vraag ook wat er gebeurt als de meting of het internet uitvalt. Een veilige instelling waarop de paal lokaal terugvalt, is iets anders dan alle slimme functies die zonder internet blijven werken. Laat het bij de oplevering tonen, zoals beschreven in Installatie en keuring.

En op een 3x230 V-net werken sommige laders slechter of vallen ze uit. Load balancing verhelpt dat niet. Welk net jij hebt, zie je in de Spanningschecker van Fluvius.

Voordelen

• Je blijft binnen wat je aansluiting aankan
• Een lagere maandpiek, en een lager capaciteitstarief
• Bij meerdere laadpunten kan de aansluiting volgens Fluvius lichter blijven
• Je kan laden op zonne-overschot en piekbeperking combineren

Aandachtspunten

• Een laadpunt met sturing kost meer dan een eenvoudig laadpunt
• Het werkt alleen goed met een betrouwbare meting, via de P1-poort of een meter
• Op drukke momenten laadt de wagen trager; bij een lege batterij en weinig uren thuis kan dat te weinig zijn
• Het vervangt geen geschikte aansluiting: past je netspanning of aansluiting niet, dan moet die aangepast worden

• Driefasig 3x16 A bij 400 V geeft 11 kW, eenfasig 16 A geeft 3,7 kW.
• Voor projecten adviseert Fluvius om te rekenen met de energie per wagen, en met hoeveel wagens tegelijk laden en hoe vaak de plaatsen gebruikt worden.
• Laat je je aansluiting aanpassen, dan stuurt Fluvius een nieuwe offerte. Ook je binneninstallatie kan aanpassingen vragen, en daarna meld je het laadpunt aan.
• Hoe het laadpunt met de meter praat, lees je in De P1-poort en Communicatie: Modbus, API, lokaal of cloud.

• Fluvius, Slim laden = voordelig laden
• Fluvius, Handvaten elektrisch laden voor projecten
• Fluvius, Aansluiting aanpassen om thuis op te laden
• Fluvius, Veelgestelde vragen over elektrische laadpalen
• Fluvius, Hoe kan je een elektrische auto opladen
• Fluvius, Wat zorgt voor een hoge kwartierpiek
• Vlaanderen.be, Uw elektrische wagen thuis laden
• VNR, Capaciteitstarief
• VNR, Tips om je verbruik te spreiden met een digitale meter