Overslaan naar inhoud
Hoofdstukken van deze gidsThuisbatterij Gids · 16 hoofdstukken

Deel 1 · Basis en rendement

  1. 1Hoe een thuisbatterij werkt
  2. 2Rendabiliteit in Vlaanderen
  3. 3De juiste capaciteit

Deel 2 · Techniek en levensduur

  1. 4Batterijchemie: LFP of NMC
  2. 5Laagspanning of hoogspanning
  3. 6Het batterijbeheersysteem (BMS)
  4. 7SoC, SoH en DoD
  5. 8Levensduur en garantie
  6. 9AC- of DC-gekoppeld

Deel 3 · Plaatsen en gebruiken

  1. 10Bijplaatsen bij bestaande panelen
  2. 11Noodstroom
  3. 12Batterij en dynamisch tarief
  4. 13Capaciteitstarief en batterij
  5. 14Veiligheid en plaatsing
  6. 15Storingen
  7. 16Bebat-registratie van je thuisbatterij

Tot slot

  1. ?Veelgestelde vragen
  2. !Wist je dat?

Gids thuisbatterij · Deel 3 · Plaatsen en gebruiken

10 Bijplaatsen bij bestaande panelen

In het kort

Heb je al zonnepanelen, dan kan je op twee manieren een batterij toevoegen. Je houdt je omvormer en plaatst een aparte batterij met eigen omvormer (AC-gekoppeld). Of je vervangt je omvormer door een hybride omvormer die panelen en batterij samen bedient (DC-gekoppeld).

In beide gevallen moet de uitbreiding gekeurd worden door een erkende keurder. Het AREI vraagt een keuring bij elke belangrijke wijziging of uitbreiding, en Fluvius vraagt bij de aanmelding van de batterij een geldige AREI-keuring en een duidelijk eendraadschema. Een AC-gekoppelde batterij met eigen omvormer is voor Fluvius een extra omvormer en dus een nieuwe installatie. Daarna meld je de batterij aan bij Fluvius.

Welke weg bij jouw installatie past, beoordeelt een installateur best ter plaatse. Een verkeerde keuze kost je later een extra omvormer of een extra keuring.

Optie 1: AC-gekoppeld bijplaatsen

Volgens de Vlaamse overheid kan je bestaande omvormer mogelijk blijven. De batterij krijgt dan een eigen batterij-omvormer.

Het voordeel: aan je bestaande installatie verandert niets, en een omvormer die nog goed werkt, hoef je niet te vervangen. Het nadeel: de stroom wordt vaker omgezet. De Vlaamse overheid stelt dat het rendement bij een hybride omvormer doorgaans hoger ligt, zonder er een cijfer bij te geven. Hoe die verliezen ontstaan, lees je in AC- of DC-gekoppeld.

Reken ook op papierwerk. Fluvius telt een extra omvormer naast een batterij niet als gewone uitbreiding, maar als nieuwe installatie. Dat betekent een keuring van de aanpassing door een erkend controleorganisme, een nieuw eendraadschema (het eenvoudige schema van je installatie) en een aanmelding via Mijn Fluvius.

Een installateur plaatst een batterij met een eigen batterijomvormer naast de bestaande omvormer

Optie 2: de omvormer vervangen door een hybride omvormer

Is je omvormer een jaar of tien oud, dan is het volgens Fluvius voordelig om hem bij het plaatsen van een batterij te vervangen door een hybride omvormer. Die vervanging moet je verplicht melden in Mijn Fluvius.

Omdat er een batterij bijkomt, is een keuring hier verplicht: Fluvius vraagt bij de aanmelding van de batterij een geldige AREI-keuring. Vervang je alleen de omvormer, zonder batterij erbij en zonder de binneninstallatie of de beveiligingsautomaat te wijzigen, dan is een herkeuring niet verplicht, wel aan te raden.

⏱ Het vermogen mag omhoog zolang je binnen de grens van je netaansluiting blijft: 5 kVA bij een eenfase-aansluiting en 25 kVA bij driefase. Krijg je groenestroomcertificaten, dan ligt de grens bij het vervangen of verhogen van de omvormer lager: hoogstens 5 kVA bij eenfase en 10 kVA bij driefase (Fluvius). Een lager vermogen mag altijd.

Met groenestroomcertificaten is een hybride omvormer zonder batterij niet toegestaan. Vervangen kan dan enkel als je omvormer defect is, of als je tegelijk een batterij toevoegt.

Als je alleen een batterij toevoegt aan een hybride omvormer

Heb je al een hybride omvormer en voeg je enkel een batterij toe, dan moet ook die uitbreiding gekeurd worden. Ook zonder aparte omvormer vraagt Fluvius bij de aanmelding een geldige AREI-keuring en een duidelijk eendraadschema van de batterij. Daarna meld je de batterij aan.

Keuring en aanmelding in het kort

Situatie Keuring van de aanpassing nodig?
Batterij op een bestaande hybride omvormer (zonder aparte omvormer) Ja
AC-gekoppelde batterij met eigen omvormer (extra omvormer) Ja
Omvormer vervangen door een krachtigere Ja
Omvormer vervangen door een gelijke of minder krachtige Niet verplicht, wel aan te raden
Enkel een extra batterijmodule bij een modulaire batterij Nee, tenzij je ook de binneninstallatie of de beveiligingsautomaat wijzigt

Aanmelden doe je via Mijn Fluvius. Voor opslagsystemen geldt de meldingsplicht sinds 1 januari 2017. ⏱ Je meldt aan binnen 3 maanden na de keuring. Wie zijn zonnepanelen te laat aanmeldt, betaalt Fluvius een eenmalige administratieve kost.

⏱ Voor het aanmelden van opslag gelden grenzen: eenfase maximaal 5 kVA AC-omvormervermogen, driefase maximaal 25 kVA met hoogstens 5 kVA onbalans per fase. Boven 25 kVA loopt de aanmelding via een netstudie.

Breid je een modulaire batterij enkel uit met een extra batterijmodule, dan is volgens Fluvius geen nieuwe keuring nodig. Wijzig je ook de binneninstallatie of de beveiligingsautomaat, dan wel. Los daarvan legt het AREI om de 25 jaar een nieuwe controle op, en ook bij een belangrijke wijziging of uitbreiding. Meer in AREI-keuring en Aanmelden bij Fluvius.

Een stekkerbatterij volgt eigen regels. ⏱ Heeft ze een omvormer van 800 W of meer, dan meld je ze binnen 30 dagen aan, ook met een digitale meter. Onder 800 W hoeft dat met een digitale meter niet, met een analoge meter wel. Meer in Hoe een thuisbatterij werkt.

Aandachtspunten bij oudere installaties

Groenestroomcertificaten. Je verliest je recht op certificaten niet door een batterij toe te voegen (Fluvius). Zit de batterij wel in dezelfde stroomkring als de groenestroomteller, bijvoorbeeld bij een hybride omvormer, dan is een bidirectionele groenestroomteller verplicht als je certificaten krijgt. Die teller moet het verschil zien tussen stroom van je zonnepanelen en stroom die via de batterij uit het net komt, en er is ook een nieuwe AREI-keuring voor nodig. Staat de batterij in een aparte stroomkring, dan loopt haar stroom niet via de teller en geldt die regel niet. Welke situatie bij jouw AC-koppeling hoort, laat je installateur je best vooraf bevestigen door Fluvius. Extra zonnepanelen op een installatie met certificaten zijn niet toegestaan: die moeten op een aparte omvormer, als nieuwe installatie aangemeld.

Looptijd van de certificaten. ⏱ Hoe lang je steun krijgt, hangt af van de datum waarop je installatie in gebruik ging. Panelen in dienst tussen 1 januari 2006 en 31 juli 2012 krijgen 20 jaar, tussen 1 januari 2013 en 31 maart 2018 15 jaar. Installaties tot en met 10 kVA die na 13 juni 2015 in dienst gingen, hebben geen recht meer op certificaten. Voor andere periodes gelden nuances; je eigen startdatum vind je bij Fluvius of het VEKA. Certificaten die je nog ontvangt, tellen mee in de afweging.

Digitale meter. ⏱ Met een digitale meter betaal je sinds 1 maart 2021 geen prosumententarief meer: afname en injectie worden apart gemeten. Of en wanneer jouw meter vervangen wordt, weet Fluvius.

Capaciteit. De batterij moet goed afgestemd zijn op je verbruik en op de grootte van je installatie. Hoe je dat bepaalt, lees je in De juiste capaciteit.

Btw. ⏱ Net als op zonnepanelen betaal je op een thuisbatterij 6 % btw als je privéwoning ouder is dan 10 jaar en één aannemer levert én plaatst. Anders is het 21 %. Meer in Rendabiliteit in Vlaanderen.

Rekenvoorbeeld

Een gezin in Hasselt heeft 5 kWp zonnepanelen die in 2014 in dienst gingen, dus met 15 jaar certificaten, tot 2029. Het heeft een driefase-aansluiting, een omvormer van zowat 11 jaar oud en een digitale meter.

Met optie A, een AC-gekoppelde batterij, blijft de bestaande omvormer. De batterij met eigen omvormer is een nieuwe installatie: keuring van de aanpassing, nieuw eendraadschema en aanmelding via Mijn Fluvius. Of er een bidirectionele groenestroomteller nodig is, volgt uit de vraag of de batterijstroom door de groenestroomteller loopt. Dat laat de installateur vooraf bevestigen door Fluvius.

Met optie B, een hybride omvormer, wordt de oude omvormer vervangen. Fluvius noemt dat voordelig bij een omvormer van een jaar of tien. Het gezin meldt de vervanging in Mijn Fluvius, laat de uitbreiding keuren, want er komt een batterij bij, en plaatst een bidirectionele groenestroomteller, omdat de installatie certificaten krijgt en de batterij aan de gelijkstroomkant zit.

Wat de doorslag geeft: hoe lang de certificaten nog lopen, hoe oud de omvormer is en welke garantie er nog op zit, en de offertes zelf.

Precies daarom is bijplaatsen werk voor ter plaatse. Een adviseur ziet welke omvormer er hangt en hoe de kringen lopen, en de MYNRG Check legt de offertes naast jouw verbruik.

Goed om te weten

⏱ Op een thuisbatterij krijg je geen Vlaamse premie meer, ook niet als je ze bij bestaande panelen plaatst. De premie is stopgezet.

Voor- en nadelen

Voordelen Nadelen
AC-gekoppeld Je bestaande omvormer blijft in dienst Tweede omvormer, meer omzettingsverliezen; nieuwe keuring en aanmelding
Hybride omvormer Eén omvormer voor panelen en batterij; doorgaans hoger rendement; logisch als je omvormer oud is De volledige omvormer moet vervangen worden; met certificaten een bidirectionele teller; zonder batterij niet toegestaan bij certificaten

Voor wie het technisch wil weten

  • Meetopstelling bij certificaten. De groenestroomteller mag enkel stroom van de gecertificeerde panelen tellen. Bij een DC-gekoppelde batterij kan stroom die uit het net komt, de productie opdrijven. Een bidirectionele teller lost dat op: de productie is dan import min export, en die geef je door via Mijn Fluvius.
  • Opslag aanmelden. De aanmelding vraagt een eendraadschema en, waar een keuring vereist is, een geldige AREI-keuring. Vanaf 25 kVA loopt het via een netstudie.
  • Compatibiliteit. De nieuwe omvormer moet bij je panelen blijven passen. Je installateur kan dat nagaan.
  • Technische voorschriften. Synergrid regelt via C10/11 en C10/26 de aansluiting en de gehomologeerde omvormers; meer in Netvoorschriften C10/11 en C10/26.

Bronnen bij dit hoofdstuk

Veelgestelde vragen

Kan ik een batterij bijplaatsen zonder mijn omvormer te vervangen?

Ja, met een aparte batterij die haar eigen omvormer heeft. Voor keuring en aanmelding is dat wel een extra omvormer, en dus een nieuwe installatie.

Moet ik een extra batterijmodule laten keuren?

Nee. Breid je een modulaire batterij enkel uit met een extra module, dan is een herkeuring volgens Fluvius niet verplicht. Wijzig je ook de binneninstallatie of de beveiligingsautomaat, dan wel.

Hoeveel vermogen mag mijn omvormer hebben?

Zoveel als je netaansluiting toelaat: 5 kVA bij eenfase en 25 kVA bij driefase. Met groenestroomcertificaten geldt bij het vervangen of verhogen van de omvormer 5 kVA bij eenfase en 10 kVA bij driefase.

Verlies ik mijn groenestroomcertificaten?

Nee, niet door een batterij toe te voegen. Er gelden wel extra regels, zoals een bidirectionele teller.

Moet ik mijn batterij laten keuren bij het bijplaatsen?

Ja. Een eerste batterij laat je keuren door een erkende keurder, met of zonder eigen omvormer: Fluvius vraagt bij de aanmelding een geldige AREI-keuring en een eendraadschema. Een extra module op een bestaande batterij vraagt geen nieuwe keuring, zolang je de binneninstallatie of de beveiligingsautomaat niet wijzigt.