11 Dynamisch energiecontract

Bij een vast contract ligt je prijs per kWh vast. Bij een variabel contract verandert hij per maand of per kwartaal. Bij een dynamisch contract verandert de energieprijs per uur of per kwartier, mee met de groothandelsmarkt.

Wat je betaalt, hangt dan aan de markt en aan het moment waarop je verbruikt. Dezelfde kWh kan op een zonnige middag bijna niets kosten en om zeven uur 's avonds, als iedereen kookt, veel.

Je kan een dynamisch contract nemen voor afname, voor injectie van je zonnestroom, of voor allebei.

Aan de day-ahead markt, de beurs waar elke dag de prijzen voor de levering van morgen worden bepaald. Voor België gebeurt dat op de gekoppelde Europese day-ahead markt.

⏱ Onder normale omstandigheden maakt die markt de prijzen voor alle 96 kwartieren van morgen rond 12.57 uur bekend, aldus de CREG, de federale energieregulator. Je kent je prijs zo 11 tot 35 uur op voorhand.

Tot eind september 2025 werkte de markt met uurprijzen, 8.760 per jaar. Sinds 1 oktober 2025 werkt de gekoppelde markt per 15 minuten: 96 prijzen per dag, 35.040 per jaar.

Sindsdien wordt ook per kwartier gefactureerd. Bij een dynamisch contract komt je factuur uit je kwartierwaarden, niet uit het verschil tussen twee meterstanden. De prijs volgt de markt zo nauwer, maar je jaarfactuur narekenen wordt een stuk lastiger.

Eerst een digitale meter. Zonder krijg je geen dynamisch contract.

Dan moet meetregime 3, kortweg SMR3, aan staan. De netbeheerder mag je kwartierwaarden dan doorsturen naar je leverancier, en de toestemming daarvoor geef je zelf via Fluvius. Hoe dat werkt, lees je in De digitale meter.

⏱ En je hebt een leverancier nodig die zo'n contract aanbiedt. Wie meer dan 200.000 afnemers heeft, moet een dynamisch contract aanbieden aan elke klant die erom vraagt en een geschikte meter heeft. Eind 2025 deden 16 actieve leveranciers dat.

De CREG schrijft de prijsformule zo: A + (B × Index + C) × kWh.

A is de vaste vergoeding, eind 2025 gemiddeld 60 euro per jaar bij dynamische producten. Index is de Belgische day-ahead prijs per kwartier. B is een coëfficiënt waarmee de leverancier zijn risico's en kosten dekt, in 2025 gemiddeld 1,0358. En C is de mark-up, de commerciële marge, in 2025 gemiddeld 1,2727 c€/kWh of 12,73 euro per MWh.

Daarmee heb je alleen de energiecomponent. Op je factuur komt er, ook bij een dynamisch contract, nog bij:

• de nettarieven: het distributienettarief, met een deel per kWh en het capaciteitstarief, en het transmissietarief, afhankelijk van je netgebied;
• de kosten voor groene stroom en warmtekrachtkoppeling, soms apart vermeld en soms in de energieprijs verwerkt;
• de heffingen: energiebijdrage, bijzondere accijns en bijdrage Energiefonds;
• 6 % btw op elektriciteit voor gezinnen.

Netkosten en heffingen bewegen niet mee. Ze zijn in elk kwartier gelijk, en het capaciteitstarief blijft gewoon gelden.

Soms zakt de groothandelsprijs naar nul of eronder. Er is dan meer aanbod, vooral van zon en wind, dan vraag. Dat gebeurt het vaakst op zonnige of winderige dagen met weinig vraag, zoals een zondag in mei.

In 2025 telde de Vlaamse Nutsregulator 520 uren met een negatieve prijs, 6 % van alle uren. De CREG kwam op 577 uren, 6,59 %, maar telde ook de uren mee waarin de prijs precies 0 euro per MWh was. Volgens de CREG lag het diepste dal op −450 euro per MWh, op zondag 11 mei, en de hoogste piek op 518 euro per MWh, op 1 juli.

Voor je afname kan de energiecomponent dan negatief of bijna nul worden. Je totale prijs per kWh blijft meestal positief, want nettarieven en heffingen komen erbovenop.

Heb je zonnepanelen en een dynamisch injectiecontract, dan volgt ook je injectievergoeding de marktprijs. Ze kan negatief worden, en dan betaal je om stroom op het net te zetten. Een thuisbatterij of je installatie even afschakelen kan helpen, maar beide hebben een prijs. Meer in Negatieve prijzen en injectie beperken.

Een gezin in Genk verbruikt 3.500 kWh per jaar, heeft een elektrische wagen en een digitale meter. De marktprijzen nemen we zelf aan, binnen wat in 2025 voorkwam. We rekenen alleen de energiecomponent, zonder nettarieven, heffingen en btw.

We gaan uit van deze formule: prijs in c€/kWh = 1,0358 × Index in euro per MWh / 10 + 1,2727. De vaste vergoeding laten we weg. Zonder wagen verbruikt het gezin 3.500 / 365 = 9,59 kWh per dag, verdeeld volgens het profiel van de CREG: 19,64 % van 0 tot 6 uur, 24,31 % van 6 tot 12 uur, 20,69 % van 12 tot 17 uur en 35,36 % van 17 tot 24 uur. Per blok nemen we een gemiddelde marktprijs aan van 85, 120, 20 en 150 euro per MWh.

Dan de wagen: 3,7 kW gedurende 2 uur is 7,4 kWh, bovenop het gewone verbruik.

Tussen avond en middag zit zowat 1 euro per laadbeurt. Laad je elke dag, dan wordt dat ruim 350 euro per jaar. De CREG komt op 152 euro per jaar bij 3.000 kWh. Zij rekent met de echte gemiddelde prijzen van 2025, met rond 5 cent per kWh verschil tussen avond en namiddag. Ons voorbeeld gebruikt aangenomen prijzen, met 13,5 cent verschil.

Zakt de marktprijs 's middags naar 15 euro per MWh onder nul, dan wordt de energiecomponent 1,0358 × (−1,5) + 1,2727 = −0,28 c€/kWh. De energie is dan bijna gratis, maar nettarieven en heffingen betaal je nog altijd.

Met een dynamisch injectiecontract nemen we als richtwaarde 0,9588 × Index − 13,63 euro per MWh, het gemiddelde van de aanbiedingen in augustus 2025. Voor 5 kWh injectie krijg je bij 45 euro per MWh 0,15 euro. Bij −15 euro per MWh wordt het −0,14 euro: dan betaal je om te injecteren.

Of zo'n contract bij jou past, verschilt met wanneer je kookt, laadt en wast, en met wat er de komende jaren nog in huis bijkomt. Wat je installeert, gebruik je 25 tot 30 jaar, ook als je intussen van contract wisselt. De MYNRG Check rekent met jouw verbruik en jouw dak, en de installateur ter plaatse ziet welke toestellen je echt kan verschuiven.

Negatieve prijzen wegen minder in je jaarfactuur dan de krantenkoppen doen vermoeden. De CREG rekent voor dat één uur aan −266 euro per MWh voor 0,0114 % in de jaarfactuur weegt. Wat echt telt, is je verbruik wegkrijgen uit de uren tussen 17.00 en middernacht.

Dat avondblok is duur en druk tegelijk. Een gemiddeld gezin van 3.500 kWh verbruikte er in 2025 zowat 35 % van zijn stroom. Dat was goed voor 42 % van de energiecomponent, 164 van 387 euro, aan gemiddeld 13,22 c€/kWh.

Op papier was dynamisch in 2025 goedkoper: volgens het prijzenrapport van de Vlaamse Nutsregulator rond 62 euro minder dan variabel en rond 193 euro minder dan vast, op een standaardprofiel. Een studie in opdracht van het VEKA keek naar 1.014 Vlaamse gezinnen met een digitale meter. Met hun echte verbruiksprofiel betaalden ze op hetzelfde dynamische contract gemiddeld 5,3 % meer dan met het standaardprofiel. De steekproef is niet representatief. Meer daarover in Voor wie een dynamisch tarief loont.

⏱ Nog maar weinig gezinnen hebben er een. Eind september 2025 telde de CREG 20.552 dynamische contracten op 5,2 miljoen aansluitingen, 0,4 %.

Voordelen

• Je betaalt wat de stroom op dat moment kost. Volgens de CREG ligt de gemiddelde mark-up lager dan bij variabele spotcontracten, 12,73 tegenover 19,58 euro per MWh, en de vaste vergoeding lager dan bij vaste contracten, 60 tegenover 81 euro per jaar.
• Je wint als je verbruik naar de namiddag en de nacht schuift.
• Interessant met een wagen, een gestuurde warmtepomp of boiler, en met een thuisbatterij.
• Je kent de prijzen op voorhand.

Nadelen

• Het prijsrisico ligt bij jou. Pieken boven 500 euro per MWh komen voor.
• Schuif je niets, dan kan het duurder uitvallen dan een variabel contract.
• Met zonnepanelen kan je injectie minder opbrengen of zelfs geld kosten.
• Je factuur is moeilijker na te kijken, want ze komt uit je kwartierwaarden.
• Je moet de prijzen volgen of het laten automatiseren.

• Kannibalisatie-effect. Veel zonne-energie drukt via de marktkoppeling de prijzen op de momenten dat er veel opgewekt wordt. De CREG noemt dat het kannibalisatie-effect van hernieuwbare energie.
• Dynamisch tegenover variabel spot. Een variabel spotcontract rekent met een gemiddelde van de marktprijzen, bijvoorbeeld per maand. Een dynamisch contract factureert je echte afname per kwartier.
• Capaciteitstarief. Dat meet je hoogste kwartier per maand. Zet je door een dynamisch contract alles in het goedkoopste kwartier, dan kan je maandpiek stijgen. Meer in Het capaciteitstarief.
• Batterij. Over de combinatie met een thuisbatterij lees je meer in Batterij en dynamisch tarief.

• CREG, Jaarlijks verslag over de markt van de contracten op basis van een dynamische elektriciteitsprijs in 2025 (RA3159)
• VNR, Waaruit bestaat de energieprijs voor elektriciteit en aardgas
• VNR, Prijzenrapport 2025 (RAPP-2026-07)
• Studie in opdracht van VEKA, Voor wie loont een dynamisch elektriciteitscontract? (16 oktober 2025)