3 Rendabiliteit: ROI, IRR en NCW

Drie afkortingen, drie vragen.

De ROI, return on investment, is je netto resultaat gedeeld door je investering. Een vaste definitie bestaat er niet. Wij tellen alle jaarlijkse opbrengsten op, trekken de investering eraf en delen door de investering.

De NCW, de netto contante waarde of NPV in het Engels, is het verschil tussen wat je binnenkrijgt en wat je uitgeeft, omgerekend naar vandaag tegen een rente die jij kiest. Een euro binnen twintig jaar is minder waard dan een euro nu. Ligt de NCW boven 0, dan doet je investering het beter dan je alternatief. Ligt ze eronder, dan slechter.

De IRR, de interne rentevoet, is het jaarlijkse rendement van de investering zelf: de rente waarbij de NCW precies op nul uitkomt. Daar hoef je zelf geen rente voor te kiezen.

Waarom die moeite, als je de terugverdientijd al hebt? Omdat die niets zegt over wat er na het break-evenpunt gebeurt. De NCW telt alle kosten en baten mee, wanneer ze ook vallen.

We vertrekken van het standaardvoorbeeld van de MYNRG Check en voegen de twee dingen toe die de Check niet meerekent.

Waar de 34 % vandaan komt, lees je in Zelfverbruik verhogen. ⏱ De prijzen blijven constant. Daarom is elke rente in dit hoofdstuk een reële rente: een rente na inflatie.

Voor dezelfde 2.900 euro kan je vier verschillende cijfers lezen:

• over 25 jaar: 7.692 / 2.898 = 265 %, of 305 % zonder omvormervervanging;
• gemiddeld per jaar: 265 % / 25 = 10,6 %;
• bruto jaarrendement in jaar 1: 498 / 2.898 = 17,2 %;
• de IRR: 15,1 % per jaar.

Ze kloppen alle vier. Alleen beantwoorden ze een andere vraag. Krijg je een ROI-cijfer voorgeschoteld, vraag dan over welke periode het gaat en wat er is meegeteld, zoals de omvormer en het onderhoud.

Een "juiste" rente bestaat niet. Kies er twee en kijk of je besluit overeind blijft.

⏱ Om een idee te geven: een consumentenorganisatie noemde voor de staatsbon van 4 september 2026 een rente van 2,75 % bruto op 1 jaar en 3,70 % bruto op 10 jaar. Het gaat om nominale rentes, vóór inflatie, en die kan je niet zomaar naast onze reële rente leggen.

Op 15,10 % per jaar wordt de NCW nul: daar ligt de IRR. Zonder omvormervervanging komt ze op 16,35 %. Reken je de toekomstige bedragen om naar vandaag, dan duurt het iets langer voor je geld terug is. Die gedisconteerde terugverdientijd bedraagt 6,3 jaar bij 2 %, 6,6 jaar bij 3 %, 6,9 jaar bij 4 % en 7,5 jaar bij 6 %, tegenover 5,9 jaar zonder omrekening.

Ons gezin woont in Hasselt, in een woning uit 1985. Het verbruikt 3.500 kWh per jaar en heeft een digitale meter. Voor de rest gelden de aannames uit de tabel hierboven.

Het eerste jaar gebruikt het gezin 3.381 kWh x 33,6 % = 1.135 kWh zelf, goed voor 1.135 x 0,35 euro = 397,32 euro. Het injecteert 2.246 kWh x 0,045 euro = 101,06 euro. Samen 498 euro.

Zonder omrekening heb je je geld terug in jaar 6: na 5,9 jaar met degradatie en omvormervervanging, na 5,8 jaar zonder. Na 25 jaar staat de installatie 5.410 euro beter dan je alternatief bij 2 %, 3.794 euro bij 4 % en 2.622 euro bij 6 %.

Van alle aannames schuift het zelfverbruik de uitkomst het verst op.

Hoeveel tegenslag verdraagt de installatie voor ze verlies draait? We veranderen telkens één ding en laten de rest zoals in de basis.

Het zelfverbruik mag zakken tot 1,9 % bij 0 % rente, 5,2 % bij 2 % en 8,8 % bij 4 %. Pas daar valt de NCW op nul. Het model van de MYNRG Check gaat nooit onder 18 % zelfverbruik, het gaat hier om een rekenkundige grens.

De investering mag oplopen tot 8.308 euro bij 2 %, zowat 2.580 euro per kWp, en tot 6.692 euro bij 4 %, rond 2.078 euro per kWp, met omvormervervanging meegerekend. Ook dat is een rekenkundige grens. Als prijsadvies mag je het niet lezen.

De bespaarprijs mag zakken tot 0,092 euro per kWh bij 2 % en 0,125 euro bij 4 %.

We gingen ervan uit dat die 2.900 euro 6 % btw bevat. Betaal je 21 %, dan kost dezelfde installatie 3.308 euro. Wanneer welk tarief geldt, lees je in Btw: 6 % of 21 %. De terugverdientijd loopt dan op tot 6,7 jaar, de IRR zakt naar 12,83 % en de NCW wordt +5.000 euro bij 2 % en +3.384 euro bij 4 %.

En de looptijd? Fluvius noemt een gemiddelde levensduur van 25 tot 30 jaar. Voor 30 jaar rekenen we met een tweede omvormervervanging in jaar 24.

Een paar dingen laten we bewust buiten de rekening:

• een hogere woningwaarde of een beter EPC, het energielabel: Fluvius meldt dat de waarde kan stijgen, maar noemt geen bedrag;
• ⏱ premies: sinds 1 januari 2024 bestaat er geen premie meer specifiek voor zonnepanelen, meer daarover in Premies en voordelen;
• een stroomprijs die stijgt of daalt, want de basis rekent constant;
• belastingen op het rendement en de kost van een lening.

Een rendement over 25 jaar steunt op aannames, en bij jou liggen die anders. Je dak, je verbruik en wat de installateur ter plaatse vaststelt, kunnen het plaatje verschuiven, en je beslist voor 25 tot 30 jaar. Laat de MYNRG Check daarom eerst rekenen met jouw cijfers.

Onderhoud dat je elk jaar betaalt, tikt hard aan. Met 100 euro per jaar zakt de IRR van 15,10 % naar 10,91 % en de NCW bij 2 % van +5.410 naar +3.458 euro. Een flinke regenbui spoelt het stof weg. Vogelpoep of korstmos vraagt wel aandacht, maar vaker reinigen dan nodig kost je alleen geld.

De omvormer kost je zowat 1,3 procentpunt rendement: zonder vervanging 16,35 %, met vervanging 15,10 %.

Een lage injectievergoeding doet pijn, maar minder dan je zou denken. Bij 0 euro zakt de IRR naar 11,02 %. Een lagere bespaarprijs, 0,29 in plaats van 0,35 euro per kWh, kost 2,7 procentpunt.

Onze 15,1 % is een rendement na inflatie. Leg je het naast de nominale rente van een spaarproduct, dan vergelijk je twee verschillende dingen. En bespaarde stroom kan je niet verkopen zoals een belegging.

• De investering staat in jaar 0. Opbrengsten en kosten van elk jaar vallen aan het einde van dat jaar.
• Productie: P(t) = 3,22 kWp x 1.050 x 0,995^(t-1) kWh. In jaar 25 komt dat op 2.998 kWh.
• Kasstroom: C(t) = P(t) x (33,6 % x 0,35 + 66,4 % x 0,045) euro, of P(t) x 0,147 euro. In jaar 12 gaat daar 1.150 euro af.
• NCW = som van C(t) / (1 + r)^t, van t = 0 tot de looptijd, met C(0) = -2.898 euro.
• De kasstroom is negatief in jaar 0 en in jaar 12, en positief in de andere jaren. Toch heeft de NCW tussen -50 % en +100 % maar één nulpunt, en zo is de IRR eenduidig.
• De grenswaarden vinden we door de NCW voor één variabele op nul te leggen.

• NREL, terugverdientijd (helppagina rekenmodel)
• NREL, netto contante waarde (helppagina rekenmodel)
• NREL, interne rentevoet (helppagina rekenmodel)
• NREL, Photovoltaic Degradation Rates: An Analytical Review
• Fluvius, Zonnepanelen zijn een slimme investering
• Vlaanderen.be, Haal meer uit uw zonnepanelen met zelfverbruik
• PVGIS (Europese Commissie, JRC)
• Test Aankoop, Staatsbon in september 2026