13 Negatieve prijzen en injectie beperken

Volgens de Vlaamse Nutsregulator ontstaan negatieve prijzen als er op de elektriciteitsmarkt een paar dingen samenvallen, vooral veel zon en wind bij weinig vraag.

De CREG, de federale regulator, noemt het een kannibalisatie-effect. Alle zonnepanelen produceren op hetzelfde moment, en die massale injectie duwt via de gekoppelde Europese markt de prijs voor de volgende dag, de day-ahead prijs, omlaag. Je panelen leveren net als stroom het minst waard is.

⏱ Het aantal uren met een negatieve day-ahead prijs stijgt snel:

In 2025 viel 87,7 % van die uren tussen april en september, en 85,1 % tussen 11.00 en 17.00 uur. Amper 4,5 % viel 's nachts, tussen 1.00 en 6.00 uur. Iets meer dan de helft, 53,6 %, lag in een weekend. Bijna de helft viel op een gewone werkdag.

De laagste uurprijs lag volgens de Vlaamse Nutsregulator op −462,33 euro per megawattuur, op zondag 11 mei 2025 tussen 13.00 en 14.00 uur. Sinds 1 oktober 2025 geldt een negatieve kwartierprijs voor één kwartier, niet meer voor een heel uur.

Een negatieve prijs raakt alleen de energiecomponent van je terugleveringscontract. Nettarieven, heffingen en de vaste vergoeding blijven gewoon lopen.

Ook een variabel contract kan je raken. In 2025 hadden 20 variabele terugleveringscontracten van 8 leveranciers minstens één maand met een negatieve vergoeding. Naar schatting kregen bijna 29.000 gezinnen minstens één keer een negatieve maandvergoeding, in mei gemiddeld −10,86 euro voor wie getroffen was. En de wintermaanden maken dat maar traag goed, want dan produceer je weinig.

Een dynamische terugleverformule heeft volgens de CREG meestal een coëfficiënt tussen 0 en 1 en een negatieve toeslag, de mark-up. De vergoeding valt daardoor doorgaans laag uit.

⏱ De Vlaamse Nutsregulator rekende het gemiddelde Vlaamse profiel van 2025 door: 4.781 kWh productie, een omvormer van 4,41 kW, 29 % zelfverbruik, en zo 3.385 kWh injectie.

Zowat 90 % van de gezinnen met zonnepanelen had in 2025 een variabele terugleververgoeding en 10 % een vaste, de dynamische contracten niet meegeteld.

Het onderzoek voor het VEKA simuleerde een gezin dat niet injecteert zolang de prijs negatief is. De steekproef telde zowat 840 gezinnen en is niet representatief. De injectiecomponent zakte zo van +13,9 naar −15,8 euro per jaar, een verbetering van gemiddeld 29,7 euro per jaar, met een mediaan van 27,0 euro. Hoe meer van je injectie op de middag valt, hoe groter het verschil, in de ene of de andere richting.

Voor je afname zet de CREG de uitschieters in perspectief. Eén uur aan −266 euro per MWh weegt voor 1/8.760, of 0,0114 %, in je jaarfactuur. Extreme prijzen opzoeken of ontwijken noemt de CREG voorlopig een extraatje.

Wij beginnen altijd bij optie 1. Je eigen stroom zoveel mogelijk zelf gebruiken, blijft het meest rendabel.

Begrenzen gaat ook minder ver dan alles uitzetten. Met een grens op je injectie gebruik je de piek zelf, in de boiler of de wagen, en houd je alleen het teveel van het net. Reken injectie en afname wel apart door. Een negatieve vergoeding op de middag vertelt je niets over wat je 's avonds betaalt.

Over optie 5 zegt Fluvius dat een omvormer die kleiner is dan het paneelvermogen een geldige keuze is. Uit hun onderzoek van augustus 2025 blijkt dat de productie beperken, zonder ze uit te schakelen, in de duurste 5 % van de uren de injectiepiek met 30 % verlaagt bij gezinnen, en met 40 % bij klanten met een productiemeter.

Vervang je een omvormer of een ander belangrijk onderdeel, of verhoog je het maximale vermogen, dan meld je dat schriftelijk aan de netbeheerder. Hoe, lees je in Aanmelden bij Fluvius. Een krachtigere of extra omvormer vraagt ook een nieuwe keuring. Of je ook een gewijzigde instelling moet melden, vraag je best na bij Fluvius.

Een batterij mag zonder zonnepanelen in principe niet injecteren. Met zonnepanelen is haar injectie afgestemd op het AC-vermogen van de panelen. Met een batterij haal je je voordeel bij negatieve prijzen uit afnemen, niet uit verkopen.

Omvormerinstellingen laat je wijzigen door je installateur. Meer in Erkende installateur.

Een gezin in Leuven heeft 4,41 kW aan zonnepanelen en een dynamisch terugleveringscontract. Als voorbeeld nemen we de vergoedingsformule C = 0,9588 x P − 13,6289 euro/MWh, met P de marktprijs. Dat is het gemiddelde van 23 tarieven uit augustus 2025, en je eigen contract kan anders zijn. De prijs van 27 april 2025 is een echte uurprijs. De andere prijzen en hoeveelheden nemen we zelf aan.

Met deze formule valt de vergoeding al op nul bij een marktprijs van zowat 14,2 euro per MWh: 13,6289 gedeeld door 0,9588. Daaronder betaal je al, terwijl de marktprijs nog positief is.

Wat doet een ander contract? Op het profiel van de Vlaamse Nutsregulator keerde het gemiddelde dynamische contract 65,10 euro uit, tegenover rond 81,37 euro bij vast en rond 109,72 euro bij variabel. Tussen de meest en de minst voordelige dynamische versie zat 150,56 euro per jaar. Je contract weegt hier zwaarder dan je panelen afschakelen.

En een batterij? Wat je met niet-injecteren vermijdt, is klein. Voor negatieve prijzen alleen koop je geen batterij. Of ze loont, beoordeel je op je zelfverbruik en je afnameprijs, zoals uitgelegd in Rendabiliteit in Vlaanderen.

Hoeveel je injecteert en wanneer, verschilt per dak en per gezin. Je kiest je panelen voor 25 tot 30 jaar, je contract kan je elk jaar wisselen. De MYNRG Check rekent met jouw verbruik en jouw dak, en de installateur ter plaatse bekijkt wat je omvormer en je aansluiting toelaten.

Kijk naar je eigen formule, niet naar het nieuws. Je vergoeding kan al negatief zijn terwijl de marktprijs nog boven nul staat.

Het net wint ook als je je piekinjectie beperkt. Bij Fluvius steeg het aandeel netelementen dat zijn jaarpiek haalt bij injectie in vijf jaar van 4 % naar 20 %.

Een oost-westopstelling kan helpen, maar niet altijd. Het onderzoek voor het VEKA besluit dat oost-west bij de huidige prijzen soms beter aansluit bij de prijspieken dan zuid. De Vlaamse overheid schrijft dan weer dat oost-west doorgaans een lager zelfverbruik geeft, net als een installatie die groter is dan je jaarverbruik vraagt. Wat bij jou zwaarder weegt, lees je in Oriëntatie en hellingshoek.

• Prijsvorming. De day-ahead prijs ontstaat in de Europese marktkoppeling. Veel zonneproductie op hetzelfde moment duwt die prijs omlaag.
• Injectie is minder flexibel dan afname. Een consument kan zijn afname sturen. Volgens de CREG kan je de productie van zonnepanelen niet flexibel stilleggen, en wat niet verbruikt wordt, moet opgeslagen of geïnjecteerd worden.
• Vermogensbeheer bij opslag. Het technisch voorschrift C10/11 van Synergrid eist bij een installatie met opslag een vermogensbeheersysteem dat de injectie onder een ingestelde grens houdt. Bij een kleine installatie komt de meting van de P1-poort van de digitale meter of van een sensor. Sinds editie 2.4, op 15 oktober 2025, mag de P1-poort daarvoor dienen. Een lagere vermogensgrens verandert het maximale AC-vermogen van de installatie niet.
• Hybride omvormers. Bij een DC-gekoppelde hybride omvormer is een aparte sensor niet verplicht, omdat de injectie nooit groter kan zijn dan het maximale AC-vermogen van de omvormer zelf.
• Terugdraaiende teller. De analoge terugdraaiende teller is in Vlaanderen sinds 1 januari 2025 afgeschaft.
• Netsignaal. ⏱ Fluvius onderzocht tijdsafhankelijke nettarieven en houdt zich voor injectie voorlopig afwachtend. Hoe toekomstige tarieven eruitzien, ligt nog niet vast.

• VNR, Prijzenrapport 2025
• CREG, Jaarlijks verslag over dynamische elektriciteitsprijzen in 2025
• Voor wie loont een dynamisch elektriciteitscontract? (onderzoek in opdracht van VEKA, 2025)
• Fluvius, Vervolgonderzoek naar tijdsafhankelijke tarieven en injectie
• Fluvius, Verplichtingen zonnepanelen
• Synergrid, Technisch voorschrift C10/11, editie 2.4
• Vlaamse overheid, Haal meer uit uw zonnepanelen met zelfverbruik