Overslaan naar inhoud
Hoofdstukken van deze gidsSlim sturen Gids · 14 hoofdstukken

Deel 1 · Meter en gegevens

  1. 1De digitale meter
  2. 2De P1-poort
  3. 3Energiedata en monitoring
  4. 4Het einde van het exclusief nachttarief

Deel 2 · Zelfverbruik en sturing

  1. 5Energiemanagementsysteem (EMS)
  2. 6Zelfverbruik verhogen
  3. 7Verbruik verschuiven
  4. 8Warmtepomp sturen
  5. 9Communicatie: Modbus, API, lokaal of cloud
  6. 10Voorspellingen: zon, verbruik en prijs

Deel 3 · Dynamische prijzen

  1. 11Dynamisch energiecontract
  2. 12Voor wie een dynamisch tarief loont
  3. 13Negatieve prijzen en injectie beperken

Deel 4 · Veiligheid

  1. 14Cyberveiligheid

Tot slot

  1. ?Veelgestelde vragen
  2. !Wist je dat?

Gids slim sturen · Deel 1 · Meter en gegevens

4 Het einde van het exclusief nachttarief

In het kort

⏱ Op 1 januari 2028 valt de korting van het exclusief nachttarief helemaal weg. Je accumulatiekachels en je nachtboiler mogen blijven hangen. Alleen betaal je op de stroom die ze 's nachts gebruiken voortaan de gewone nettarieven.

Wie in de winter vooral op die aparte nachtmeter stookt, voelt dat het hardst. Je hebt nog tijd om iets te doen, en wie overschakelt, kan op steun rekenen.

Wat er precies stopt

Het exclusief nachttarief draait op een aparte meter voor toestellen die alleen 's nachts stroom krijgen, zoals accumulatiekachels of een nachtboiler. Op die stroom kreeg je korting op de nettarieven. Sinds 2021 wordt die korting stap voor stap kleiner, en vanaf 1 januari 2028 betaal je ook op dat verbruik de gewone nettarieven.

Dezelfde woonkamer 's nachts met een warme accumulatiekachel en overdag met zonnepanelen op het dak die de kachel en de boiler voeden

Het energiedeel van je factuur blijft hierbuiten. Leveranciers mogen voor het exclusieve nachtverbruik een aparte prijs blijven vragen, zolang dat verbruik apart gemeten wordt. Wat jouw leverancier doet, staat in je contract.

Je digitale meter: uitstel, met uitzonderingen

⏱ Met een exclusief nachttarief krijg je uitstel voor de digitale meter, tot uiterlijk 1 januari 2028. Aanvragen hoef je dat niet, het kan ook niet. En het uitstel vervalt zodra voor jou een versnelde plaatsing geldt.

In een paar gevallen krijg je geen uitstel:

  • je zonnepanelen zijn minstens 15 jaar oud;
  • je installatie werd uitgebreid vanaf 1 oktober 2021;
  • je zonnepanelen gingen in dienst vanaf 1 januari 2021;
  • je meter is defect of er is een technische reden.

Wat de digitale meter verder voor je verandert, lees je in De digitale meter.

Accumulatieverwarming: weg of slimmer?

Je kachels hoeven er niet uit. Vlaanderen ziet twee wegen: ze slimmer aansturen, of overstappen op een warmtepomp. Hoe je met een digitale meter slim stuurt, laat de overheid zien op MaakJeMeterSlim.be.

Heb je zonnepanelen, dan kunnen de kachels een deel van hun lading overdag opnemen, als de panelen produceren. Verwacht er in de winter niet te veel van. Net dan heb je de meeste warmte nodig, en net dan leveren je panelen een pak minder.

Hoe je toestellen naar de zonne-uren verschuift zonder nieuwe pieken te maken, lees je in Verbruik verschuiven. Stap je over op een warmtepomp, dan vind je in Warmtepomp sturen hoe die met je zonnestroom samenwerkt.

De nachtboiler

Een boiler die 's nachts opwarmt, mist precies de uren waarop je panelen stroom over hebben. Met een timer of een energiemanagementsysteem warmt hij rond de middag op. Elke kWh zonnestroom die hij zo opslorpt, hoef je niet te kopen.

Een warmtepompboiler gaat nog een stap verder. Hij haalt warmte uit de lucht en heeft zo minder stroom nodig voor hetzelfde warme water. ⏱ Daarvoor bestaat een premie, ook na de aanpassingen van 1 maart 2026.

Steun als je overschakelt

Vlaanderen koppelt de afbouw aan een reeks steunmaatregelen:

  • Mijn VerbouwPremie voor isolatie, ramen, een warmtepomp of een warmtepompboiler;
  • ⏱ een verhoogde warmtepomppremie als je elektrische verwarming vervangt of in een gebied zonder aardgasnet woont, sinds 1 maart 2026 alleen nog voor inkomenscategorie 3 en 4;
  • Mijn VerbouwLening, aan te vragen via het Energiehuis;
  • Mijn Verbouwbegeleiding, gratis;
  • de test "Is uw woning warmtepompklaar?" op vlaanderen.be.

Hoeveel btw je betaalt op een warmtepomp of een warmtepompboiler, lees je in Btw: 6 % of 21 %. Alle premies op een rij staan in Premies en voordelen.

Rekenvoorbeeld

Een gezin in Brugge vervangt de nachtboiler door een warmtepompboiler. De factuur bedraagt 3.000 euro.

⏱ In inkomenscategorie 3 krijgt het gezin 1.050 euro premie. Die mag niet hoger liggen dan 35 % van de factuur, en 35 % van 3.000 euro is precies 1.050 euro. Het volle bedrag blijft staan.

Zit hetzelfde gezin in categorie 2, dan wordt het 450 euro. De grens van 25 %, hier 750 euro, speelt dan niet mee.

De nieuwe boiler warmt het water voortaan rond de middag op, met stroom van het eigen dak, in plaats van 's nachts op het net.

De datum ligt vast, de tijd is er nog. Een warmtepomp die in allerijl gekozen wordt, verwarmt wel, maar past niet altijd bij je woning, je isolatie en je dak. Wat in jouw huis het meeste oplevert, is elke keer anders, en je zit er 25 tot 30 jaar mee. Een installateur die ter plaatse komt, ziet dingen die geen formulier vraagt. De gratis MYNRG Check geeft je vooraf een eerste beeld, met jouw verbruik en jouw dak.

Goed om te weten

Wordt je nachtstroom zelf duurder? Niet door deze maatregel, die raakt alleen de nettarieven. Hoe je leverancier het energiedeel prijst, lees je in je contract.

Wie voor een warmtepomp kiest, kan via Mijn VerbouwLening voordelig lenen. Voor de laagste inkomens is die lening renteloos.

Voor- en nadelen

Je kachels slimmer sturenOverschakelen op een warmtepomp
Geen grote investering: je kachels blijvenEen grotere investering, met premies en Mijn VerbouwLening
Een deel van het opladen kan overdag, als je panelen producerenDe warmtepomp moet passen bij je woning, je isolatie en je dak
In de winter helpen je panelen weinigGratis begeleiding via Mijn Verbouwbegeleiding
Vanaf 2028 betaal je op dat verbruik de gewone nettarieven⏱ Een verhoogde premie bij vervanging van elektrische verwarming, sinds 1 maart 2026 alleen voor categorie 3 en 4

Voor wie het technisch wil weten

  • Afbouw. De korting zit op de nettarieven, niet op het energiedeel. Ze begon te zakken in 2021 en is op 1 januari 2028 volledig weg.
  • Warmtepomppremie per categorie, lucht-water, aanvraag vanaf 1 maart 2026. Categorie 4: 6.000 euro, tot hoogstens 50 % van de factuur. Categorie 3: 4.500 euro, hoogstens 35 %. Categorie 2: 1.500 euro, hoogstens 25 %. Categorie 1: 1.500 euro, hoogstens 20 %. Een geothermische warmtepomp krijgt meer, een hybride en een lucht-luchtwarmtepomp minder.
  • Verhoging. Tot 50 % extra voor categorie 3 en 4 als je elektrische verwarming vervangt of in een gebied zonder aardgas woont. Bij een hybride warmtepomp enkel als je elektrische verwarming vervangt. Categorie 1 en 2 krijgen sinds 1 maart 2026 geen verhoging meer.
  • Voorwaarden warmtepomp. Een factuur van minstens 1.000 euro zonder btw. Een lucht-waterwarmtepomp moet de enige centrale verwarming zijn, met een afgiftetemperatuur van hoogstens 55 °C en label A+. De installateur heeft een RESCert-certificaat.
  • Warmtepompboiler. Categorie 4: 1.200 euro, hoogstens 50 %. Categorie 3: 1.050 euro, hoogstens 35 %. Categorie 2: 450 euro, hoogstens 25 %. Categorie 1: 450 euro, hoogstens 20 %.

Bronnen bij dit hoofdstuk

Veelgestelde vragen

Wanneer stopt het exclusief nachttarief?

⏱ Op 1 januari 2028 is de korting op de nettarieven volledig weg. Sinds 2021 wordt ze stap voor stap afgebouwd.

Moet ik mijn accumulatieverwarming vervangen?

Nee. Je kan ze slimmer aansturen of overstappen op een warmtepomp. Voor die overstap zijn er premies en een voordelige lening, renteloos voor de laagste inkomens.

Krijg ik later een digitale meter als ik een exclusief nachttarief heb?

⏱ Ja, je krijgt uitstel tot uiterlijk 1 januari 2028. Niet als je zonnepanelen minstens 15 jaar oud zijn of in dienst gingen vanaf 1 januari 2021, en ook in een paar andere gevallen niet.

Is er een premie als ik mijn nachtboiler vervang door een warmtepompboiler?

⏱ Ja, via Mijn VerbouwPremie: van 450 euro in categorie 1 en 2 tot 1.200 euro in categorie 4, met per categorie een plafond als percentage van de factuur.

Wordt ook de energieprijs van mijn nachtstroom duurder?

Niet door deze maatregel, die gaat over de nettarieven. Leveranciers mogen een aparte prijs voor exclusief nachtverbruik blijven aanbieden zolang het apart gemeten wordt.