Blog
Omvormer te klein voor je panelen? Zo zit het
Niet per se. Een omvormer die kleiner is dan het vermogen van je panelen kost in ons klimaat weinig opbrengst, en netbeheerders zoals Stedin raden installateurs zelfs aan om de omvormer iets kleiner te kiezen. Pas als de omvormer onder zo'n 70 % van je paneelvermogen zakt, of als je wilt uitbreiden, wordt het een echte vraag.
Een paneel van 435 Wp levert die 435 watt bij 1.000 W zonlicht per m² en 25 °C. Op een koude, heldere lentedag haalt het dat soms, maar zulke pieken duren kort. De rest van het jaar werkt een omvormer die even groot is als je panelen bijna nooit op volle toeren. Een kleinere omvormer kapt alleen die korte toppen af. Dat heet afkappen, of clipping. Er wordt daarbij niets verbrand: de omvormer begrenst zijn vermogen en de panelen leveren op dat moment gewoon wat minder.
Hoeveel kost afkappen?
Wij rekenden het na op 19 jaar uurwaarden van PVGIS, de zonnedatabank van de Europese Commissie, voor Utrecht. De hoogste uurwaarde voor een zuiddak was zo'n 892 W per kWp. Een omvormer van 1 kVA per kWp werkt dus nooit op volle toeren.
Neem een gezin in Tilburg met 8 panelen van 435 Wp (3,48 kWp) op een zuiddak van 35°. Zonder afkappen leveren die zo'n 3.000 kWh per jaar. Met een omvormer van 2,7 kW, zo'n 77 % van het paneelvermogen, verliest het gezin rond 6 kWh per jaar. ⏱ Vanaf 2027 is dat tussen 9 cent en 1,50 euro. Met 2,2 kW loopt het verlies op tot zo'n 98 kWh. Pas met 1,75 kW, de helft van het paneelvermogen, wordt het echt veel: zo'n 300 kWh per jaar. Liggen je panelen op oost en west, dan is het verlies nog veel kleiner, omdat de productie daar meer over de dag gespreid is.
Uurwaarden vlakken korte pieken af, dus het echte verlies ligt iets hoger. De vuistregel blijft: de eerste 20 % "te kleine" omvormer kost bijna niets, daarna loopt het verlies snel op. Het afkappen valt vooral in de koele, heldere lente, niet in de hoogzomer.
Wanneer de installateur toch gelijk kan hebben
Wil je panelen bijplaatsen of een batterij aansluiten, dan kan een sterkere omvormer wel nodig zijn. Boven zo'n 4 kWp raden Netbeheer Nederland en Stedin ook een driefase-omvormer aan, op een driefase-aansluiting. Wat bij jouw aansluiting past, lees je in Eenfase of driefase. ⏱ Een losse nieuwe omvormer krijgt 21 % btw, ook als de oude onder het nultarief viel. En een omvormer van een ander merk of type geef je door via energieleveren.nl, zie Aanmelden via energieleveren.nl.
Een omvormer die geregeld helemaal uitvalt, is een ander verhaal. Dan schakelt hij uit, en begrenst hij niet. Dat gebeurt meestal als de netspanning in je straat boven 253 volt komt, en dat lost een grotere omvormer niet op. Een kleinere omvormer levert op de zonnigste uren juist minder piekvermogen terug, net wanneer de spanning het hoogst is.
Vraag je installateur daarom welke DC/AC-ratio hij voorstelt en waarom: het paneelvermogen in kWp gedeeld door het omvormervermogen in kVA. Alles tot zo'n 1,3 is op een zuiddak verwaarloosbaar. De volledige tabel staat in DC/AC-ratio en afkappen, de basis in Wat een omvormer doet.
Lees verder in onze gidsen
