Blog
Mag ik zelf zonnepanelen plaatsen? De regels in Nederland
Ja. In Nederland mag iedereen zonnepanelen leggen: een erkenning is niet verplicht, en een keuring vooraf bestaat niet. De installatie moet wel voldoen aan NEN 1010, je registreert haar via energieleveren.nl, en werk achter het zegel van de netbeheerder mag alleen een bedrijf met zegelrecht doen. Wie zelf plaatst, is zelf verantwoordelijk voor een veilige installatie.
Sommige sites schrijven dat je voor zonnepanelen een erkende installateur moet nemen. Dat klopt niet. Wel is het in Nederland zo dat niemand verplicht meekijkt. Volgens de minister is het "primair de verantwoordelijkheid van de installateur dat zonnepanelen veilig worden geïnstalleerd". Plaats je zelf, dan ben jij die installateur.
NEN 1010, de meterkast en de registratie
NEN 1010 is de veiligheidsnorm voor elektrische installaties. Het Besluit bouwwerken leefomgeving verwijst ernaar, dus het is geen vrijblijvend advies. De omvormer hoort op een eigen groep in de meterkast, en een nieuwe of gewijzigde installatie moet vóór gebruik geïnspecteerd en beproefd worden: meten of de beveiliging werkt en of de isolatie in orde is. Bij een installateur zit die controle in de oplevering. Doe je het zelf, dan moet iemand die metingen kunnen doen. Moet er iets gebeuren aan de hoofdaansluiting, achter het zegel van de netbeheerder, dan mag alleen een bedrijf met zegelrecht dat doen.
Na de plaatsing registreer je de installatie via energieleveren.nl. Dat is gratis en kost een kwartiertje. Je hebt je postcode, huisnummer, de laatste zes tekens van je meternummer en het merk, type en vermogen van je omvormer nodig. De netbeheerder toetst het type aan de lijst van omvormers die aan de Europese netcode voldoen. Koop dus een omvormer met een conformiteitscertificaat. Zonder registratie kun je volgens Liander geen vergoeding krijgen voor je teruggeleverde stroom. Hoe dat gaat, staat in Aanmelden via energieleveren.nl.
De btw
⏱ Op zonnepanelen die op of bij een woning worden geleverd en geïnstalleerd, betaal je 0 % btw. De Belastingdienst koppelt dat aan de plek van de panelen, en noemt ook stekkerpanelen. Koop je zelf, kijk dan na dat de verkoper 0 % rekent op panelen voor je woning. Een thuisbatterij en een losse vervangomvormer krijgen 21 %. De details lees je in Btw: 0 % op panelen, 21 % op de rest.
Wat je zelf draagt
Een paneel vastmaken is rekenwerk: de bevestiging hangt af van je dak, je windgebied en het montagesysteem. Werken op het dak is het grootste veiligheidsrisico van de hele installatie. Lees ook de garantievoorwaarden: fabrikanten koppelen hun garantie vaak aan voorwaarden, zoals plaatsing door een erkende installateur. Omdat niemand verplicht meekijkt, raden InstallQ en de brandweer een erkend bedrijf aan. Wij zouden dat ook doen, of op zijn minst de aansluiting in de meterkast door een vakman laten maken.
Een gezin in Groningen koopt 8 panelen online en legt ze met een handige buurman op het dak. De panelen kosten 0 % btw. Een installateur legt een eigen groep aan, sluit de omvormer aan, doet de metingen en geeft het verslag en de PV-sticker voor de meterkast mee. Daarna registreert het gezin de installatie zelf, met een foto van de typeplaatjes. Wil het later een onafhankelijke blik, dan kan dat met een vrijwillige Scope 12-inspectie.
En een stekkerpaneel? Dat mag je gewoon kopen, maar ook dat valt onder NEN 1010. Volgens NEN hoort een omvormer met zonnepanelen op een eigen eindgroep, met niets anders op dat stopcontact, en niet op een willekeurig stopcontact of een verlengsnoer. Meer daarover in Stekkerpanelen en Erkende installateur.
Lees verder in onze gidsen
Bronnen
- Tweede Kamer, Antwoorden op vragen over branden met zonnepanelen, Aanhangsel Handelingen 2024-2025 (document 2025D27307)
- IPLO, Installaties voor gas en elektra
- Belastingdienst, Eigenaren van zonnepanelen (nultarief)
- Netbeheer Nederland, Lijst van omvormers RfG type A
- Liander, Stroom opwekken en opslaan
- InstallQ, Erkenning Zonnestroomsystemen (PV)
