Hoofdstukken van deze gids
Laadpaal Gids · 13 hoofdstukkenDeel 1 · Thuis laden
Deel 2 · Slim en zuinig laden
- 4Laden met zonnestroom
- 5Load balancing en dynamisch laden
- 6Slimme laadpaal
- 7Laadkosten vergelijken
- 8V2H en V2G
Deel 3 · Installatie en bijzondere situaties
- 9Installatie en veiligheid
- 10Laadpaal van je werkgever
- 11Bedrijven en appartementen
- 12Publiek laden en snelladen
- 13Laadpaal en je aansluitklasse
Tot slot
Gids laadpaal · Deel 1 · Thuis laden
2 Laadvermogen
In het kort
Voor de meeste rijders is 3,7 kW genoeg (eenfase, 16 A). Een elektrische auto rijdt in Nederland gemiddeld rond 50 km per dag, en dat laad je aan 3,7 kW in tweeënhalf uur bij. De meeste thuislaadpalen gaan tot 11 kW (driefase, 3x16 A), maar je auto en je aansluiting bepalen wat je echt kunt gebruiken. Een hoger vermogen kost per kWh niet meer, maar vraagt wel meer ruimte in je meterkast.
Kilowatt, ampère en fasen
- kW (kilowatt): het vermogen waarmee je laadt. Hoe hoger, hoe sneller de batterij vol is.
- kWh (kilowattuur): de hoeveelheid energie. Laadtijd = kWh / kW / rendement. Een laadpaal die twee uur lang 3,7 kW levert, geeft 7,4 kWh door. Een deel daarvan gaat verloren bij het omzetten, dus wat de meter telt en wat de batterij erbij krijgt, is niet hetzelfde.
- Fase: een van de draden waarover wisselstroom binnenkomt. Een eenfase-aansluiting gebruikt er één, een driefase-aansluiting drie. Veel oudere woningen hebben 1x35A (ongeveer 8 kW), nieuwere vaak 3x25A (ongeveer 17 kW).
- Ampère en spanning: eenfase 16 A bij 230 V geeft ongeveer 3,7 kW. Driefase 3x16 A bij 400 V geeft 11 kW.
Overzicht van de gangbare vermogens
Laadtijd voor 100 km, bij een verbruik van 17 kWh per 100 km en 90 % rendement:

| Vermogen | Typische aansluiting | Laadtijd voor 100 km | Bereik per uur | Opmerking |
|---|---|---|---|---|
| 2,3 kW | Stopcontact met laadkabel (10 A) | 8 u 13 min | rond 12 km | Noodoplossing |
| 3,7 kW | Eenfase, 16 A | 5 u 6 min | rond 20 km | Genoeg om 's nachts bij te laden |
| 7,4 kW | Eenfase, 32 A | 2 u 33 min | rond 39 km | Neemt bijna een hele 1x35A-aansluiting in |
| 11 kW | Driefase, 3x16 A | 1 u 43 min | rond 58 km | Maximum van de meeste thuislaadpalen |
| 22 kW | Driefase, 3x32 A | 52 min | rond 116 km | Past niet op 3x25A |
Het bereik per uur is het laadvermogen × 0,9 (rendement) ÷ 0,17 kWh per km. Voor 22 kW heb je een aansluiting boven 3x25A nodig, en die kost bij de netbeheerder elk jaar een veelvoud. Waarom, lees je in Laadpaal en je aansluitklasse.
Laadtijd berekenen
De formule is eenvoudig: laadtijd (uren) = energie (kWh) / vermogen (kW) / rendement. Met 90 % rendement duurt 20 kWh aan 10 kW dus zo'n 2 uur en een kwart.
Voor 20 kWh extra in de batterij en 90 % rendement:
| Werkelijk laadvermogen | Berekening | Tijd |
|---|---|---|
| 3,7 kW | 20 / 3,7 / 0,9 | 6 uur |
| 7,4 kW | 20 / 7,4 / 0,9 | 3 uur |
| 11 kW | 20 / 11 / 0,9 | 2 uur en 1 minuut |
Weet je al hoeveel kWh er aan de laadpaal nodig is, deel dat dan rechtstreeks door het vermogen. Het rendement tel je maar één keer mee.
Boven 80 à 90 % gaat het laden trager. Voor 100 % reken je een half uur tot een uur extra.
Wat bepaalt het werkelijke laadvermogen?
Wat op de laadpaal staat, is een maximum. Of je het haalt, hangt aan vier schakels.
- Je auto: de boordlader bepaalt hoeveel wisselstroom de auto opneemt. Dat verschilt per model; het staat in de handleiding.
- Je aansluiting: op 1x35A blijft er naast een laadpaal van 7,4 kW nauwelijks iets over voor de rest van het huis.
- Je meterkast: een laadpaal krijgt een eigen groep. Is de kast vol of verouderd, dan komt er eerst werk aan.
- Sturing: een slimme laadpaal kan het vermogen verlagen of het laden even stoppen om je hoofdzekering te sparen. Meer in Load balancing en dynamisch laden.
De zwakste schakel bepaalt de snelheid. Een laadpaal van 22 kW levert geen 22 kW aan een auto met een AC-maximum van 11 kW. Een auto die alleen eenfase laadt, blijft ook aan een driefase-paal steken op 3,7 of 7,4 kW. En de auto kan zelf minder vragen, door de temperatuur van de batterij of een ingestelde laadgrens. Veel palen die als 11 kW verkocht worden, kun je lager of eenfase instellen. De naam van het apparaat zegt dus niet dat het bij jou op 11 kW werkt.
Welk vermogen volstaat voor jouw kilometers?
- Een elektrische personenauto reed in 2024 gemiddeld 18.100 km, zegt het CBS. Dat is rond 50 km per dag.
- Een gewoon stopcontact geeft ongeveer 12 km bereik per uur, een laadpaal van 3,7 kW ongeveer 20 km per uur (zie de tabel hierboven). Wie 's avonds thuiskomt en 's ochtends vertrekt, heeft dus al snel tien uur om 200 km bij te laden.
- Rijd je veel meer, ben je weinig uren thuis, of wil je de auto vooral op zonnige middagen laden, dan kan 11 kW wel zin hebben. Dan heb je wel 3x25A nodig.
Vermogen en je hoofdzekering
In België telt bij een laadpaal vooral de kwartierpiek, omdat die het nettarief bepaalt. In Nederland niet: je netbeheerder rekent een vast bedrag per aansluitklasse, los van hoe hard je laadt. Wat hier telt, is of alles samen binnen je hoofdzekering blijft.

Een auto laadt vaak urenlang aan hetzelfde vermogen. Kookt iemand intussen op inductie en draait de wasmachine, dan tellen die stromen op. Gaat het totaal boven je hoofdzekering, dan slaat die door en zit je in het donker. Een laadpaal van 3,7 kW laat op 1x35A ruim 4 kW over voor de rest van het huis. Een paal van 7,4 kW laat daar minder dan 1 kW over.
Op 3x25A is de ruimte groter, maar per fase. Een paal van 11 kW trekt 16 A op elke fase, en dan blijft er per fase 9 A over, zo'n 2 kW. Staat de inductieplaat of de warmtepomp op dezelfde fase, dan wordt het krap. Sturing lost dat op, een zwaardere aansluiting ook, maar die kost elk jaar meer: dat staat in Laadpaal en je aansluitklasse.
Rekenvoorbeeld
Een gezin in Eindhoven met een aansluiting van 1x35A, een auto van 17 kWh per 100 km en 50 km per dag.
We gaan uit van:
- 17 kWh per 100 km en 90 % rendement.
- Basisverbruik van het huis: 0,4 kW. Koken op inductie: 3,0 kW.
- De laadpaal staat vast op één vermogen ingesteld, zonder sturing.
| Laadpaal | Energie per dag | Laadtijd per dag | Ruimte voor het huis bij koken | Past binnen 1x35A? |
|---|---|---|---|---|
| 3,7 kW | 9,4 kWh | 2 u 33 min | 8,0 − 3,7 = 4,3 kW, nodig 3,4 kW | ja |
| 7,4 kW | 9,4 kWh | 1 u 16 min | 8,0 − 7,4 = 0,6 kW, nodig 3,4 kW | nee, niet zonder sturing |
| 11 kW (driefase) | 9,4 kWh | 51 min | geen driefase-aansluiting | nee |
De paal van 7,4 kW past hier alleen als de sturing het laadvermogen terugbrengt tot ongeveer 4,6 kW zodra er gekookt wordt (8,0 − 3,4). Zonder sturing slaat de hoofdzekering door.
Stel dat het gezin naar 3x25A gaat. ⏱ Bij Liander kost die omzetting in 2026 eenmalig € 368,77 incl. btw, en de jaarlijkse netbeheerkosten blijven gelijk, want 1x35A en 3x25A vallen in dezelfde tariefklasse. Een paal van 11 kW trekt dan 16 A per fase en laat per fase nog 9 A over. Het gezin wint 1 u 40 min laadtijd per dag, maar heeft die bij 50 km per dag zelden nodig.
Wat bij jou past, hangt aan je kilometers, je meterkast en de vraag of er straks een warmtepomp bij komt. Dat bekijkt een installateur het best ter plaatse, met je meterkast open. Wil je vooraf zelf rekenen met je eigen verbruik, doe dan de gratis MYNRG Check.
Hoe lang moet de auto echt laden?
Dezelfde dag, nu van de kant van de batterij: 50 km aan 17 kWh per 100 km is 8,5 kWh in de batterij. Met 90 % rendement vraagt dat 9,4 kWh aan de laadpaal.
| Stap | Berekening | Resultaat |
|---|---|---|
| Laadtijd bij 3,7 kW | 9,4 / 3,7 | rond 2 uur en 33 minuten |
| Gemiddeld vermogen als de auto 8 uur aan de paal hangt | 9,4 / 8 | rond 1,2 kW |
| Afname van het net bij 1,5 kW overig verbruik en 3,7 kW laden | 1,5 + 3,7 | 5,2 kW |
Een gemiddelde van 1,2 kW wil niet zeggen dat de auto de hele nacht aan 1,2 kW kan laden. De laagste laadstroom ligt meestal op 6 A, rond 1,4 kW eenfase. De auto laadt dus een deel van de nacht aan 3,7 kW en wacht de rest van de tijd. Zo blijft 3,7 kW ruim binnen 1x35A, en is een zwaardere aansluiting niet nodig.
Goed om te weten
- Tweeënhalf uur per dag is genoeg voor de gemiddelde elektrische rijder. Met 50 km per dag heb je zo'n 9,4 kWh nodig: tweeënhalf uur aan 3,7 kW of 51 minuten aan 11 kW.
- Je hoofdzekering is het echte plafond. Een paal van 7,4 kW op 1x35A laat minder dan 1 kW over voor de rest van het huis. Sturing levert daarom vaak meer op dan een hoger vermogen.
- 11 kW past op 3x25A, 22 kW niet. Voor 22 kW heb je minstens 3x35A nodig, en dat kost bij Liander ruim 1.900 euro per jaar aan netbeheer in plaats van een kleine 500.
Voor- en nadelen
Hoog laadvermogen (7,4 tot 11 kW)
- Voordelen: snel bijladen na een lange rit; ruimer venster om te laden wanneer de zon schijnt of de stroom goedkoop is.
- Nadelen: meer kans dat je hoofdzekering doorslaat zonder sturing, vaak 3x25A nodig, en je auto moet het kunnen opnemen.
Laag laadvermogen (3,7 kW)
- Voordelen: past op bijna elke aansluiting, ook 1x35A, en laat ruimte voor de rest van het huis. Genoeg om 's nachts bij te laden.
- Nadelen: traag na een lange rit of als je weinig uren thuis bent.
Voor wie het technisch wil weten
- Vermogen per fase: P ≈ U × I per fase. Eenfase 230 V × 16 A ≈ 3,68 kW. Driefase 400 V × 16 A × √3 ≈ 11,1 kW.
- Aansluitwaarde: 1x35A geeft 230 V × 35 A ≈ 8,0 kW. 3x25A geeft 3 × 230 V × 25 A ≈ 17,3 kW, maar per fase blijft het 25 A.
- Meerdere laadpunten: vanaf twee laadpalen op één aansluiting is load balancing bijna onvermijdelijk. Meer in Load balancing en dynamisch laden.
- Rendement: laden kost energie in de auto en in de laadpaal. De 90 % is een richtwaarde, geen meting.
- Bereik per uur is geen constante: het verbruik van de auto en de laadcurve veranderen het. Boven 80 à 90 % gaat het laden trager.
Veelgestelde vragen
Welk laadvermogen heb ik thuis nodig?
Voor 50 km per dag is 3,7 kW genoeg. Rijd je veel meer of ben je weinig thuis, dan kan 7,4 of 11 kW zinvol zijn, als je aansluiting en je auto dat aankunnen.
Moet ik een driefase-aansluiting aanvragen?
Niet per se. Wie 's nachts laadt, komt met 3,7 kW op 1x35A meestal toe. Wil je 11 kW, dan heb je 3x25A nodig. ⏱ Bij Liander kost die omzetting in 2026 eenmalig € 368,77 incl. btw; de jaarlijkse netbeheerkosten blijven gelijk.
Kost laden aan 11 kW meer dan aan 3,7 kW?
Nee, per kWh betaal je hetzelfde, en Nederland kent geen piektarief. Alleen als je voor een hoger vermogen naar een aansluiting boven 3x25A moet, betaal je elk jaar flink meer netbeheerkosten.
Maakt een laadpaal van 22 kW mijn auto sneller vol?
Alleen als je aansluiting, de kabel en de auto dat vermogen aankunnen. Een boordlader van 11 kW blijft ook aan een paal van 22 kW op 11 kW steken, en 22 kW past niet op 3x25A.
Waarom haalt mijn auto het opgegeven maximum niet?
Een andere schakel remt af: de boordlader, de ingestelde stroom, de temperatuur, het laadniveau of de ruimte die je aansluiting nog heeft. Het maximum in de brochure geldt niet voor een hele laadbeurt.
Kan een laadpaal van 11 kW ook lager werken?
Bij veel modellen kun je het vermogen begrenzen of de paal eenfase instellen. Dat staat in de handleiding van de paal; je installateur stelt het in.