11 Dynamisch energiecontract

Je hebt een slimme meter nodig die op afstand uitgelezen wordt, en je geeft je leverancier toestemming om je verbruik per kwartier op te halen. Alleen de leveringsprijs is dynamisch. Energiebelasting, btw, vaste leveringskosten en netbeheerkosten komen er gewoon bij. ⏱ In augustus 2026 had 8 % van de Nederlandse huishoudens zo'n contract.

Bij een vast contract ligt de prijs per kWh vast voor de looptijd. Bij een variabel contract kan de leverancier de prijs aanpassen, meestal een paar keer per jaar. Bij een dynamisch contract verandert de prijs per uur of per kwartier, met de stroombeurs mee. Dezelfde kWh kan op een zonnige middag bijna niets kosten en in de vroege avond veel.

Het geldt voor stroom en vaak ook voor gas. Bij gas verandert de prijs per dag. Heb je zonnepanelen, dan bepaalt het contract ook wat je krijgt voor stroom die je teruglevert.

Aan de day-aheadmarkt: de stroombeurs waar elke dag de prijzen voor de volgende dag worden vastgesteld. Nederland doet mee aan de gekoppelde Europese dagmarkt. ⏱ Onder normale omstandigheden zijn de prijzen voor alle uren van morgen rond 13.00 uur bekend. Je kent je prijs dus ongeveer 11 tot 35 uur van tevoren.

• Tot eind september 2025 had de dagmarkt uurprijzen: 24 per dag.
• Sinds 1 oktober 2025 werkt de gekoppelde markt met kwartieren: 96 prijzen per dag.
• Veel Nederlandse leveranciers tonen en factureren nog een prijs per uur, het gemiddelde van de vier kwartierprijzen in dat uur. Je verbruik wordt per kwartier opgehaald. Lees in je voorwaarden hoe jouw leverancier rekent.

Bij een dynamisch contract komt je rekening uit je verbruik per kwartier of per uur, niet uit het verschil tussen twee meterstanden. De prijs volgt de markt nauwkeuriger, maar je jaarafrekening is ook lastiger na te rekenen.

1. Een slimme meter die op afstand uitgelezen wordt. Met een digitale meter, of met een slimme meter waarvan de communicatie uit staat, kan het niet (De slimme meter).
2. Toestemming om je verbruik per kwartier dagelijks op te halen. Die geef je bij het afsluiten van het contract.
3. Een leverancier die een dynamisch contract aanbiedt. Europese regels verplichten leveranciers met meer dan 200.000 klanten om dat te doen aan wie er een slimme meter voor heeft. In de praktijk bieden veel Nederlandse leveranciers het aan.

De ACM maakte in 2021 met de branchevereniging Energie-Nederland afspraken over uitleg vooraf: leveranciers moeten onder meer duidelijk maken dat je rekening in de winter hoger is dan in de zomer, en ze rekenen één keer per maand een verwachte prijs voor de komende twaalf maanden uit, zodat je kunt vergelijken.

Je prijs per kWh bestaat uit:

• de beursprijs voor dat uur of kwartier;
• een inkoopvergoeding: een vaste opslag per kWh voor de leverancier;
• de energiebelasting: ⏱ € 0,09161 per kWh zonder btw in 2026, en volgens het Belastingplan € 0,0880 in 2027;
• 21 % btw over het geheel.

Daarnaast betaal je vaste bedragen per jaar:

• vaste leveringskosten aan je leverancier. ⏱ Het CBS geeft voor een dynamisch contract een gemiddelde van € 98,21 per jaar met btw (september 2026);
• netbeheerkosten aan je netbeheerder, voor een gewone aansluiting tot 3x25A ⏱ ongeveer € 445 tot € 500 per jaar met btw in 2026, afhankelijk van je netbeheerder (Netbeheerkosten en aansluitklasse);
• daar tegenover staat de vermindering energiebelasting: ⏱ € 628,96 per jaar met btw in 2026, per woning.

[figuur: een energierekening met de verschillende kostenblokken]

Netbeheerkosten en energiebelasting zijn niet dynamisch: ze zijn op elk uur gelijk. Omdat de energiebelasting in Nederland hoog is, blijft je totale prijs per kWh bijna altijd positief, ook als de beursprijs onder nul zakt.

Tot en met 31 december 2026 geldt de salderingsregeling ook bij een dynamisch contract. Hoe je leverancier je teruglevering per uur verrekent, staat in je voorwaarden.

Vanaf 1 januari 2027 stopt het salderen. Voor teruggeleverde stroom krijg je dan een vergoeding die bij een dynamisch contract meestal de beursprijs van dat moment volgt, met een opslag of aftrek van de leverancier. Daar kunnen terugleverkosten bij komen, die vanaf 2027 per teruggeleverde kWh op je rekening staan (Terugleverkosten).

Op een zonnige middag is de beursprijs vaak laag, soms negatief. Per uur kan je vergoeding dus negatief zijn. De wet zet wel een vloer: bij een kleine aansluiting mag de vergoeding, gemiddeld over een maand, niet negatief zijn. Hoe dat werkt, lees je in Negatieve prijzen en teruglevering beperken.

Op sommige momenten is de beursprijs nul of negatief: er is meer aanbod, vooral van zon en wind, dan vraag. Dat gebeurt het vaakst op zonnige of winderige dagen met weinig vraag, zoals een zondag in het voorjaar. ⏱ Volgens de ACM waren er in 2026 tot augustus minder uren met een negatieve stroomprijs dan in 2025.

Voor je verbruik kan de beursprijs onder nul zakken, maar je totale prijs blijft door de energiebelasting en de inkoopvergoeding meestal positief. Pas als de beursprijs dieper onder nul zakt dan de energiebelasting plus de opslag, betaal je per kWh echt minder dan niets.

Voor wie zonnepanelen heeft, volgt de vergoeding voor teruglevering dezelfde beursprijs. Ze kan per uur negatief worden. Een thuisbatterij, meer zelf verbruiken of je omvormer tijdelijk terugregelen zijn opties, en elk heeft een prijs. Zie Negatieve prijzen en teruglevering beperken.

Een huishouden in Almere met een gemiddeld verbruik van 2.430 kWh per jaar, een elektrische auto en een slimme meter. De beursprijzen per tijdsblok zijn aannames, geen gemeten gemiddelden. We rekenen ⏱ met de energiebelasting van 2027 (€ 0,0880 zonder btw) en een inkoopvergoeding van € 0,02 per kWh. Vaste kosten laten we buiten beschouwing.

We gaan uit van het volgende:

• Prijs per kWh = (beursprijs + € 0,02 + € 0,088) × 1,21.
• Dagverbruik zonder auto: 2.430 ÷ 365 = 6,66 kWh, met 18 % in de nacht (0.00 tot 7.00 uur), 22 % in de ochtend (7.00 tot 12.00 uur), 22 % in de middag (12.00 tot 17.00 uur) en 38 % in de avond (17.00 tot 24.00 uur). Ook die verdeling is een aanname.
• Beursprijs per blok: € 0,08 / € 0,10 / € 0,03 / € 0,14 per kWh, zonder btw.

[figuur: in het rekenvoorbeeld is de prijs het hoogst in de avond, juist wanneer het meeste verbruik valt]

Laden van de auto (7,2 kWh, bovenop het gewone verbruik):

Het verschil tussen avond en middag is bijna een euro per laadbeurt. Laad je elke dag 's middags in plaats van 's avonds, dan is dat in dit voorbeeld zo'n € 350 per jaar. Met echte prijzen kan het verschil kleiner of groter zijn. En op een zonnige middag laad je met eigen zonnestroom nog goedkoper.

Negatief op het middaguur? Zakt de beursprijs naar € 0,05 onder nul, dan is je prijs per kWh nog (−0,05 + 0,02 + 0,088) × 1,21 = € 0,07. De stroom is goedkoop, maar niet gratis: de energiebelasting blijft.

Met teruglevering vanaf 2027: stel dat je leverancier de beursprijs min € 0,01 per kWh vergoedt. Voor 5 kWh teruglevering krijg je bij een beursprijs van € 0,045 dan 5 × 0,035 = € 0,18. Bij een beursprijs van € 0,015 onder nul is het 5 × −0,025 = € 0,13 min. Over de hele maand mag je vergoeding bij een kleine aansluiting niet onder nul uitkomen.

Of een dynamisch contract in jouw huis voordelig uitvalt, hangt af van wanneer jij stroom gebruikt en wat je kunt verschuiven. Dat is bij elk huishouden anders. De gratis MYNRG Check helpt je de cijfers op een rij te zetten.

• De energiebelasting dempt de schommelingen. Omdat elke kWh rond 9 cent belasting zonder btw draagt, schommelt je totale prijs minder dan de beursprijs. Een negatieve beursprijs maakt stroom goedkoop, maar zelden gratis.
• Het avondblok telt het zwaarst. Een groot deel van het verbruik valt tussen 17.00 en 24.00 uur, als de prijzen vaak het hoogst zijn. Daar verschuiven levert meer op dan het najagen van een paar negatieve uren.
• Wanneer je laadt, bepaalt of een dynamisch contract loont. Een auto die 's avonds laadt, maakt een dynamisch contract eerder duurder.
• In de winter is de rekening hoger. De ACM liet leveranciers afspreken dat ze dat vooraf uitleggen.
• ⏱ 8 % van de huishoudens heeft er een. Het aantal steeg in een jaar met 29 % (ACM, augustus 2026).

Voordelen

• Je betaalt wat de stroom op dat moment kost, zonder risico-opslag voor een vaste prijs.
• Voordeel als je verbruik verschuift naar de middag of de nacht.
• Interessant met een auto, een warmtepomp of boiler die je kunt sturen, of een thuisbatterij.
• De prijzen zijn een dag van tevoren bekend.

Nadelen

• Het prijsrisico ligt bij jou. Dure uren komen voor, vooral in de winteravonden.
• Zonder verschuiving van je verbruik kan het duurder uitvallen dan een vast of variabel contract.
• Met zonnepanelen kan je teruglevering vanaf 2027 op zonnige middagen weinig of niets opbrengen.
• Je rekening is moeilijker te controleren, want ze komt uit je verbruik per kwartier of per uur.
• Je moet de prijzen volgen of automatisering gebruiken.

• Zonnestroom drukt de middagprijs. Veel zonnepanelen die tegelijk produceren, drukken via de gekoppelde markt de prijs op zonnige uren. Je panelen produceren dus juist als stroom het minst waard is.
• Dynamisch tegenover variabel. Een variabel contract heeft een prijs die de leverancier periodiek aanpast. Een dynamisch contract factureert je werkelijke verbruik per kwartier of per uur tegen de beursprijs van dat moment.
• Je aansluiting. Laat je door een dynamisch contract alles tegelijk in het goedkoopste uur draaien, dan kan je hoofdzekering doorslaan (Verbruik verschuiven).
• Batterij. De combinatie met een thuisbatterij lees je in Batterij en dynamisch tarief. Let op: vanaf 2027 krijg je de energiebelasting op stroom van het net niet terug als je die later teruglevert.

• ACM, Energiemonitor: toename aantal dynamische contracten zet door
• ACM, Afspraken over energiecontracten met dynamische prijzen
• CBS, Gemiddelde energietarieven voor consumenten (85592NED)
• Belastingdienst, Energiebelasting
• Staatsblad 2025, 17, Wet beëindiging salderingsregeling
• NEMO Committee, 15-minute MTU in SDAC implemented
• EUR-Lex, Richtlijn (EU) 2019/944, artikel 11