2 Soorten warmtepompen

De buitenunit staat in de tuin, tegen een gevel of op een plat dak. Ze haalt warmte uit de lucht en geeft die af aan het water van je centrale verwarming, en vaak ook aan een boilervat voor warm water. Je radiatoren of je vloerverwarming blijven, als ze de lagere watertemperatuur aankunnen. De cv-ketel verdwijnt.

Het is de eenvoudigste volledige warmtepomp om in een bestaande woning te plaatsen: geen boring, geen grote werken in de tuin. De prijs daarvoor is het rendement in de winter. In de praktijk haalt een gemiddeld toestel een SCOP van rond 2,9 en een zuinig toestel 3,6.

⏱ De ISDE geeft in 2026 voor een eerste lucht-waterwarmtepomp € 1.025, plus € 225 per kW, plus € 200 bij label A+++.

Een hybride warmtepomp werkt samen met je cv-ketel. De warmtepomp doet het werk zolang dat efficiënt kan. Op de koudste dagen, of als er heet water nodig is, neemt de ketel over. Milieu Centraal noemt een vermogen van 2 tot 6 kW, en voor een tussenwoning, hoekwoning of kleine twee-onder-een-kapwoning is 4 kW gangbaar.

Waarom dit in Nederland zo vaak de eerste stap is? Hij past in veel bestaande woningen zonder dat je radiatoren hoeven te veranderen, en hij kost een stuk minder dan een volledige warmtepomp. ⏱ En het kabinet wil dat een cv-ketel vanaf 2029 bij vervanging plaatsmaakt voor minstens een slimme hybride. Of dat voor jou een goede stap is, lees je in Hybride of volledig elektrisch.

Een bodemwarmtepomp, ook grond-waterwarmtepomp genoemd, haalt warmte uit de grond. Meestal via een verticale boring, soms via horizontale leidingen in een grote tuin. Omdat de grond op diepte het hele jaar door een vrij stabiele temperatuur heeft, ligt het rendement hoger: een SCOP van 4,3 tot 5,6 is in de praktijk haalbaar.

Daar staat een flinke investering tegenover, want de boring komt bovenop het toestel. Of je mag boren en welke regels er gelden, komt aan bod in Plaatsing, vergunning en geluid.

⏱ De ISDE ligt voor een bodemwarmtepomp een stuk hoger dan voor lucht-water. Het bedrag hangt aan het toestel en staat als indicatie op de meldcodelijst van RVO. Bij een grond-watertoestel van 17 kW zagen we daar bijvoorbeeld € 5.475.

Een water-waterwarmtepomp haalt warmte uit grondwater, via een put. Bij een gewone woning komt ze weinig voor. Of het op jouw perceel kan, bepalen de bodem en de regels ter plaatse. In deze gids gaan we er niet verder op in.

Een lucht-luchtwarmtepomp verwarmt geen water. Ze blaast warme lucht in een kamer via een binnenunit aan de muur of het plafond. Iedereen kent dat als "airco": in de zomer koelt hetzelfde toestel. In de praktijk haalt zo'n toestel een SCOP van 3,8 tot 4,5.

Voor warm water heb je dan een apart toestel nodig, bijvoorbeeld een warmtepompboiler. Meer daarover in Warmtepompboiler: alleen warm water.

Als aanvulling naast je cv-ketel, voor een zolder of een uitbouw, werkt een lucht-luchttoestel goed. Als enige verwarming van een hele woning is het minder gangbaar, omdat de warmte per kamer komt. Of een toestel subsidie krijgt, zoek je op in de meldcodelijst van RVO. ⏱ Een split-toestel met minder dan 3 kilo koudemiddel en een GWP boven 750 krijgt sinds 2026 geen ISDE meer.

Dat gaat over waar de koelkring zit. Bij een monoblock zit de hele kring met koudemiddel in de buitenunit. Naar binnen lopen alleen waterleidingen. Bij een split zit een deel binnen, en lopen er leidingen met koudemiddel door je muur.

Het verschil merk je bij de plaatsing. Bij een monoblock komt de fabriek met een gesloten, gevulde kring, en hoeft de installateur die niet te openen. Bij een split wel: de koudemiddelleidingen worden ter plaatse verbonden en gevuld. Wie aan zo'n kring werkt, moet daarvoor gecertificeerd zijn. ⏱ Sinds 29 september 2025 geldt die plicht ook voor natuurlijke koudemiddelen zoals propaan.

Een gezin in Eindhoven twijfelt tussen een lucht-water- en een bodemwarmtepomp. De woning vraagt zo'n 17.000 kWh warmte per jaar, ruwweg 1.900 m³ gas in de huidige HR-ketel.

• Lucht-water, zuinig toestel (SCOP 3,6): 17.000 ÷ 3,6 = zo'n 4.720 kWh stroom per jaar.
• Bodem-water, gemiddeld toestel (SCOP 4,3): 17.000 ÷ 4,3 = rond 3.950 kWh stroom per jaar.

Het verschil is zo'n 770 kWh per jaar. Tegen € 0,26 per kWh is dat ongeveer € 200 per jaar. Daar staat de boring tegenover, die de bodemwarmtepomp duizenden euro's duurder maakt. Een deel komt terug via een hogere ISDE: voor de lucht-waterwarmtepomp van 8 kW met label A+++ is dat in 2026 € 1.025 + 8 x € 225 + € 200 = € 3.025, voor de bodemwarmtepomp hangt het bedrag aan het toestel.

Welk type bij een woning past, beslissen de tuin, de bodem, de radiatoren en het budget samen. Een installateur ziet ter plaatse of er ruimte is voor een boring of een geschikte plek voor een buitenunit, en je leeft er jaren mee. De gratis MYNRG Check geeft je een eerste beeld van je verbruik.

Een hybride warmtepomp krijgt dezelfde ISDE-formule als een volledige lucht-waterwarmtepomp: een startbedrag plus een bedrag per kW. Omdat een hybride kleiner is, valt het totaal lager uit. Milieu Centraal rekent voor een hybride van 4 kW met € 2.125.

Op alle warmtepompen betaal je 21 % btw. Het nultarief dat voor zonnepanelen geldt, is er voor een warmtepomp niet.

• ⏱ ISDE lucht-water 2026. Eerste toestel: € 1.025 startbedrag + € 225 per kW vanaf de eerste kW + € 200 labelbonus (A+++). Tweede of volgend toestel: alleen € 225 per kW. Grond-water en water-water: zelfde regels als in 2025, bedrag per toestel op de meldcodelijst.
• ⏱ Split-toestellen. Geen ISDE voor split lucht-water met minder dan 3 kg koudemiddel en een GWP boven 750 (volgt uit de Europese F-gassenregels).
• Monoblock. Koudemiddelkring volledig in de buitenunit, in de fabriek gevuld en gesloten.
• Split. Koudemiddelleidingen tussen binnen- en buitenunit, ter plaatse verbonden en gevuld. Werk aan de kring alleen door een gecertificeerde monteur. Het nieuwe Europese certificaat (categorieën A1 tot E) is 7 jaar geldig; alle monteurs moeten het uiterlijk op 12 maart 2029 hebben.
• SCOP. Praktijkwaarden uit CREG-studie F3213, als orde van grootte.

• RVO, ISDE: wat wijzigt er in 2026
• RVO, ISDE: warmtepomp voor woningeigenaren
• Milieu Centraal, Hybride warmtepomp
• Rijksoverheid, Slimme en hybride warmtepompen vanaf 2029 de nieuwe standaard
• IPLO, Nieuwe certificeringsregeling koudemiddelen
• CREG, Studie (F)3213