Begrippenlijst
Begrippen (A-Z)
AC-gekoppeld — De batterij heeft een eigen omvormer en hangt aan de wisselstroomkant van je installatie, naast de omvormer van je zonnepanelen. Bij bestaande panelen is dat meestal de eenvoudigste weg. Hoe een thuisbatterij werkt → · AC- of DC-gekoppeld → · Bijplaatsen bij bestaande panelen →
ACM (Autoriteit Consument & Markt) — De toezichthouder op de energiemarkt. Ze stelt de nettarieven vast en houdt toezicht op de terugleverkosten van leveranciers. Terugleverkosten → · Netbeheerkosten en aansluitklasse →
Aansluitklasse — De zwaarte van je aansluiting op het net, bijvoorbeeld 1x35A of 3x25A. Je netbeheerkosten hangen ervan af, niet je verbruik of je piek. ⏱ Bij Liander kost een aansluiting tot 3x25A in 2026 zo'n € 478 per jaar inclusief btw, een aansluiting van 3x35A of 3x40A ruim € 1.900. Netbeheerkosten en aansluitklasse → · Laadpaal en je aansluitklasse → · Eenfase of driefase →
Back-up (EPS) — Een aparte uitgang van de omvormer die bij een stroomstoring enkele toestellen van stroom blijft voorzien. Een gewone installatie valt bij een storing uit, ook als de zon schijnt. Noodstroom → · Noodstroom via je omvormer →
Ballast — Gewicht waarmee panelen op een plat dak blijven liggen. Het dak moet die belasting aankunnen en dicht blijven. Panelen op een plat dak → · Montagesystemen →
Bbl (Besluit bouwwerken leefomgeving) — Het besluit onder de Omgevingswet met de landelijke regels voor bouwen. Er staat onder meer in wanneer zonnepanelen vergunningvrij zijn (art. 2.29 en 2.30) en hoeveel geluid de buitenunit van een warmtepomp mag maken. Vergunning → · Plaatsing, vergunning en geluid →
Bifaciaal paneel — Een paneel dat ook licht aan de achterkant benut. Op een schuin dak levert dat weinig tot niets extra op. Bifaciale en glas-glaspanelen →
BMS (batterijbeheersysteem) — De elektronica in de batterij die de cellen bewaakt, het laden en ontladen beveiligt en met de omvormer praat. Het BMS verbruikt zelf ook stroom. Het batterijbeheersysteem (BMS) →
Btw 0 % op zonnepanelen — ⏱ Sinds 1 januari 2023 betaal je geen btw op zonnepanelen die op of bij een woning worden geleverd en geïnstalleerd. Op een thuisbatterij, warmtepomp en laadpaal geldt 21 %. Btw: 0 % op panelen, 21 % op de rest → · Wat een installatie kost →
Bypassdiode — Onderdeel in het paneel dat ervoor zorgt dat schaduw op een deel van het paneel niet het hele paneel uitschakelt. Meestal zitten er drie in één paneel. Schaduw, bypassdiodes en optimizers →
Capaciteit (kWh) en vermogen (kW) — Capaciteit is het reservoir van een batterij, uitgedrukt in kWh. Vermogen is hoe snel je kunt laden en ontladen, uitgedrukt in kW. De juiste capaciteit →
Cyclus (batterij) — Eén keer laden en ontladen. Een batterij veroudert door gebruik, en ook door tijd en temperatuur. Levensduur en garantie →
Daltarief en normaaltarief — Bij een contract met dubbeltarief betaal je een lagere leveringsprijs in de daluren, meestal 's nachts en in het weekend. De uren verschillen per regio. Energiebelasting en netbeheerkosten zijn in beide tarieven gelijk. Dal- en normaaltarief → · Dynamisch energiecontract →
DC/AC-ratio — Het vermogen van de panelen (kWp) gedeeld door het wisselstroomvermogen van de omvormer (kVA). Een omvormer die iets kleiner is dan de panelen, kost bij ons klimaat weinig opbrengst. DC/AC-ratio en afkappen →
DC-gekoppeld — Zonnepanelen en batterij hangen aan dezelfde hybride omvormer. Dat geeft minder omzettingsverlies, maar hoeveel dat scheelt, verschilt per systeem. AC- of DC-gekoppeld → · Hybride omvormer →
Degradatie — Het langzame verlies aan vermogen van zonnepanelen: gemiddeld zo'n 0,5 % per jaar. Bij nieuwe panelen staat op de datasheet vaak 0,4 %. Degradatie en levensduur →
DoD (ontladingsdiepte) — Hoeveel van de batterij je per ronde kunt leegmaken. Op een datasheet is dat meestal het bruikbare deel van de nominale capaciteit. SoC, SoH en DoD →
Dynamisch contract — Een energiecontract waarvan de prijs per kWh de groothandelsprijs volgt, per uur of bij sommige leveranciers per kwartier. De prijzen voor morgen zijn de dag ervoor bekend. Energiebelasting en btw komen erbovenop. Je hebt een slimme meter nodig. ⏱ Zo'n 8 % van de huishoudens heeft er een (ACM, augustus 2026). Dynamisch energiecontract → · Voor wie een dynamisch tarief loont → · Negatieve prijzen en teruglevering beperken →
EAN-code — Het unieke nummer van je aansluiting. Je vindt het op je jaarafrekening en hebt het nodig als je van leverancier wisselt of je installatie registreert. Aanmelden via energieleveren.nl →
Eenfase en driefase — Een eenfase-aansluiting (bijvoorbeeld 1x35A) heeft één fase, een driefase-aansluiting (bijvoorbeeld 3x25A) drie. Op driefase verdeel je het vermogen van omvormer, laadpaal en warmtepomp over de fasen. Een driefasige meter betekent niet per se dat je hele installatie driefasig is aangesloten. Eenfase of driefase → · Netbeheerderseisen →
EMS (energiemanagementsysteem) — Een app of kastje dat je verbruik en productie meet en toestellen zoals laadpaal, warmtepomp, boiler of batterij automatisch aanstuurt. Energiemanagementsysteem (EMS) → · Verbruik verschuiven → · Voorspellingen: zon, verbruik en prijs →
Energiebelasting — ⏱ Belasting op elke kWh die je van het net haalt: € 0,09161 zonder btw in 2026 (tot 10.000 kWh), voorgesteld € 0,0880 in 2027. Stroom die je zelf opwekt en meteen gebruikt, is niet belast. Vanaf 2027 krijg je de energiebelasting bij teruglevering niet terug. Einde salderingsregeling → · Batterij en dynamisch tarief →
Energiebespaarlening — ⏱ Lening van het Nationaal Warmtefonds voor energiebesparende maatregelen, van € 1.000 tot € 29.000 (voor een thuisbatterij maximaal € 8.500). Met een verzamelinkomen onder € 60.000 betaal je geen rente. Alleen voor eigenaar-bewoners. Subsidies → · Subsidie en btw →
Energiedelen — Stroom die je opwekt, delen met anderen, bijvoorbeeld binnen een energiegemeenschap. Hoe dat in Nederland geregeld wordt, lees je in het hoofdstuk. Energiedelen →
energieleveren.nl — De website waarop je zonnepanelen en een thuisbatterij registreert, voor alle netbeheerders samen. Zonder registratie loop je je vergoeding mis, waarschuwt Liander. Aanmelden via energieleveren.nl →
Garantie op zonnepanelen — Wettelijk moet een installatie "conform" zijn: ze moet doen wat je mocht verwachten, zonder vaste termijn. Daarnaast zijn er vrijwillige garanties: op het product (defecten), op het vermogen (nu meestal over 30 jaar) en op het werk. Ze zijn maar zoveel waard als de partij die ze geeft. Product- en vermogensgarantie →
Hoofdzekering — De zekering die bepaalt hoeveel stroom je woning in totaal van het net kan halen. Ze hoort bij je aansluitklasse. Draaien laadpaal, warmtepomp en oven tegelijk, dan kun je tegen die grens aanlopen. Load balancing en dynamisch laden → · Laadpaal en je aansluitklasse →
Hybride omvormer — Eén toestel dat zowel zonnepanelen als een thuisbatterij aanstuurt. Plaats je een batterij, of wil je dat later doen, dan ligt hij voor de hand. Hybride omvormer → · AC- of DC-gekoppeld →
ISDE (Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing) — ⏱ Subsidie van RVO voor onder meer een warmtepomp, zonneboiler en isolatie. Je installeert eerst en vraagt binnen 24 maanden aan. Voor zonnepanelen, een thuisbatterij of een laadpaal geldt ze niet. Subsidies → · Subsidie en btw →
Kilowattpiek (kWp) — Het nominale vermogen van zonnepanelen onder labo-omstandigheden. Op een zuiddak geeft 1 kWp in Nederland zo'n 870 kWh per jaar. Hoe een zonnepaneel werkt → · Hoeveel panelen je nodig hebt → · Opbrengst in Nederland →
Kilowattuur (kWh) — De eenheid van energie, zoals op je energierekening en voor de capaciteit van een batterij. De juiste capaciteit → · Opbrengst in Nederland →
kVA — De eenheid voor het vermogen van een omvormer aan de wisselstroomkant. Eenfase of driefase → · DC/AC-ratio en afkappen →
Laadpaal — Een vast laadpunt voor een elektrische auto, door een installateur geplaatst op een eigen groep in de meterkast. Een laadpaal thuis → · Installatie en keuring →
Laadvermogen — Het vermogen waarmee je auto laadt. Voor de meeste rijders is 3,7 kW genoeg. Hoe hoger het vermogen, hoe eerder je tegen de grens van je hoofdzekering aanloopt. Laadvermogen → · Laadpaal en je aansluitklasse →
LFP (lithium-ijzerfosfaat) — De chemie van de meeste thuisbatterijen die nu verkocht worden. Ze is zwaarder dan NMC voor dezelfde energie, maar thuis telt dat weinig. Batterijchemie: LFP of NMC →
Load balancing — Het laadpunt verlaagt zelf het laadvermogen of stopt even als er te weinig over is binnen je hoofdzekering. Bij twee of meer laadpunten is het bijna onmisbaar. Load balancing en dynamisch laden → · Bedrijven en appartementen →
Meterkast — De kast waar je meter, hoofdzekering en groepen zitten. Een omvormer, batterij of laadpaal krijgt er meestal een eigen groep. Een laadpaal thuis → · Veiligheid en inspectie: NEN 1010 →
Micro-omvormer — Kleine omvormer op of achter elk paneel. Schaduw op één paneel heeft geen invloed op de andere. Zonder schaduw is de winst klein. Micro-omvormers → · Stringomvormer →
MPPT — De regeling in de omvormer die het punt zoekt waarop het paneel het meeste vermogen geeft. Dat punt verschuift met licht en temperatuur. MPPT →
MYNRG Check — Onze gratis tool. Je vult in vijf korte stappen je verbruik en je dak in en ziet hoeveel panelen je nodig hebt, wat ze zonder saldering opleveren en wanneer ze zich terugverdienen. Of je laadt je offerte op en we kijken ze na op prijs per wattpiek, componenten, dimensionering, btw, garanties en ontbrekende posten. MYNRG Check → · Offertes vergelijken →
NCW, ROI en IRR — Maten voor wat een investering oplevert. ROI is het netto resultaat gedeeld door de investering, IRR het jaarlijkse rendement en NCW de opbrengst omgerekend naar vandaag. Rendabiliteit: ROI, IRR en NCW →
Negatieve prijs — Op momenten met veel zon en weinig vraag kan de groothandelsprijs nul of negatief zijn. Met een dynamisch contract betaal je dan om terug te leveren. ⏱ Vanaf 2027 mag je vergoeding bij een kleine aansluiting over een maand gemiddeld niet negatief zijn. Negatieve prijzen en teruglevering beperken →
NEN 1010 — De Nederlandse norm voor veilige laagspanningsinstallaties. Je installatie moet eraan voldoen, en het Bbl verwijst ernaar. Een verplichte keuring zoals de Belgische AREI-keuring bestaat niet. Veiligheid en inspectie: NEN 1010 → · Installatie en keuring →
Netbeheerder — Het bedrijf dat het stroomnet in jouw regio beheert, je meter plaatst en de netbeheerkosten rekent. Nederland heeft er zes: Liander, Stedin, Enexis, Westland Infra, Coteq en RENDO. Elk heeft eigen tarieven. Netbeheerkosten en aansluitklasse → · Netbeheerderseisen →
Netbeheerkosten — Wat je de netbeheerder betaalt voor je aansluiting, het transport en de meter. Voor een huishouden is dat een vast bedrag per jaar, afhankelijk van je aansluitklasse. ⏱ Tot 3x25A gemiddeld zo'n € 477 per jaar inclusief btw (2026). Voor 2027 verwacht de ACM gemiddeld € 89 meer. Netbeheerkosten en aansluitklasse → · Tijdsafhankelijk nettarief →
Netcongestie — Het net is in een gebied (bijna) vol. Bij veel teruglevering kan de spanning zo hoog oplopen dat je omvormer zichzelf uitschakelt. Sommige netbeheerders hebben een postcodecheck. Netcongestie → · Storingen en foutcodes →
Noodstroom — Stroom tijdens een storing via een omvormer met back-upfunctie. Een gewone installatie valt uit bij een stroomstoring. Noodstroom → · Noodstroom via je omvormer →
Omgevingswet — De wet die sinds 1 januari 2024 de regels voor bouwen en de leefomgeving bundelt. De landelijke bouwregels staan in het Bbl. Vergunning →
Omvormer — Zet de gelijkstroom van de panelen om in wisselstroom en koppelt de installatie veilig los van het net. Een omvormer gaat gemiddeld 10 tot 15 jaar mee. Wat een omvormer doet → · Levensduur en vervanging →
Optimizer — Kleine DC/DC-omzetter op één of enkele panelen. Hij loont vooral bij matige tot zware schaduw of bij panelen met verschillende oriëntatie in dezelfde string. Optimizers → · Schaduw, bypassdiodes en optimizers →
P1-poort — De poort op je slimme meter waarop je zelf een uitleeskastje of EMS aansluit. Ze geeft doorlopend je actuele verbruik en teruglevering door. Je hoeft haar niet eerst te laten activeren. De P1-poort → · Energiedata en monitoring → · Communicatie: Modbus, API, lokaal of cloud →
Performance ratio — Je werkelijke opbrengst gedeeld door wat de instraling op je dak toelaat. Zo vergelijk je jaren met veel en weinig zon eerlijk. Opbrengst opvolgen →
PVGIS — Gratis rekentool van de Europese Commissie voor de opbrengst van zonnepanelen op een bepaalde plek, richting en helling. Opbrengst in Nederland → · Opbrengst opvolgen →
Salderen (salderingsregeling) — ⏱ Stroom die je teruglevert, wegstrepen tegen stroom die je van het net haalt, zonder energiebelasting over het weggestreepte deel. Dat kan tot en met 31 december 2026. Vanaf 1 januari 2027 stopt het. Einde salderingsregeling → · Terugleververgoeding →
Seizoensopslag — Stroom bewaren van de zomer naar de winter. Een thuisbatterij doet dat niet: ze bewaart stroom voor uren tot enkele dagen. Hoe een thuisbatterij werkt →
Slim laden — Het laadpunt bepaalt zelf wanneer en met hoeveel vermogen de auto laadt, op basis van wat er in je huis gebeurt, de zon of de stroomprijs. Slimme laadpaal → · Laden met zonnestroom →
Slimme meter — Elektronische meter die je verbruik en teruglevering meet en op afstand door de netbeheerder kan worden uitgelezen. Hij heeft een P1-poort. ⏱ Je mag hem weigeren als je in de plaats een digitale meter neemt die niet op afstand wordt uitgelezen. De laatste analoge meters worden in 2026 vervangen. De slimme meter → · De P1-poort →
SoC en SoH — SoC is het laadniveau van de batterij in procent. SoH zegt hoeveel capaciteit er nog over is ten opzichte van nieuw. SoC, SoH en DoD →
Stekkerpaneel (plug-and-play) — Een klein paneel met eigen omvormer dat je zelf in een stopcontact steekt, bijvoorbeeld aan je balkon. Welke regels in Nederland gelden, lees je in het hoofdstuk. Stekkerpanelen → · Appartement of huurwoning →
Stringomvormer — Eén centraal toestel dat de gelijkstroom van een reeks in serie geschakelde panelen omzet. Het is de eenvoudigste en meest gangbare opzet. Stringomvormer → · Stringdimensionering →
Stroomtang (CT-klem) — Klem rond een kabel in de meterkast die meet hoeveel stroom er loopt. Een thuisbatterij of laadpaal stuurt vaak op die meting. Zit de klem omgekeerd, dan verwisselt ze afname en teruglevering. Storingen bij de thuisbatterij →
Teruglevering — De stroom die je niet zelf verbruikt en op het net zet. Hoe een zonnepaneel werkt → · Terugleververgoeding →
Terugleverkosten — Kosten die je leverancier rekent voor het verwerken van de stroom die je teruglevert. Ze mogen alleen daarover gaan, en de ACM houdt toezicht. ⏱ Vanaf 2027 staan ze per teruggeleverde kWh op je factuur. Terugleverkosten → · Einde salderingsregeling →
Terugleververgoeding — De prijs die je leverancier betaalt voor de stroom die je teruglevert. ⏱ Vanaf 2027 en tot 2030 is dat minstens 50 % van het kale leveringstarief, de stroomprijs zonder belastingen. Na aftrek van de terugleverkosten blijft er bij een vast of variabel contract netto rond 1,25 cent per kWh over (Milieu Centraal). Wij rekenen met 1,5 cent. Terugleververgoeding → · Terugleverkosten →
Terugverdientijd — Het aantal jaar tot je besparingen de investering hebben terugbetaald. Zonder saldering bepaalt vooral je zelfverbruik hoe snel dat gaat. Terugverdientijd → · Is een thuisbatterij rendabel? →
Thuisbatterij — Slaat stroom tijdelijk op. Het overschot van je panelen gaat eerst naar de batterij en pas daarna naar het net. Hoe een thuisbatterij werkt → · Is een thuisbatterij rendabel? → · De juiste capaciteit →
Tijdsafhankelijk nettarief — ⏱ Een nettarief dat afhangt van wanneer en hoeveel je afneemt. Volgens een voorstel van de netbeheerders geldt het vanaf 2029 voor twee derde van het transporttarief. Het is nog geen besluit. Tijdsafhankelijk nettarief →
V2H en V2G — Vehicle-to-home: de auto voorziet je huis van stroom. Vehicle-to-grid: hij levert stroom terug aan het net. Weinig auto's kunnen het vandaag. V2H en V2G →
Vermindering energiebelasting — ⏱ Een vast bedrag dat je per aansluiting met een woonfunctie terugkrijgt op je energiebelasting: € 519,80 zonder btw in 2026 (€ 628,96 met btw). Het staat los van je verbruik, dus panelen veranderen er niets aan. Einde salderingsregeling →
VvE (Vereniging van Eigenaars) — De vereniging van de eigenaars van een appartementsgebouw. Zij beslist over panelen op het gemeenschappelijke dak en over laadpunten op een gemeenschappelijke parkeerplaats. Appartement of huurwoning → · Bedrijven en appartementen →
Warmtefonds (Nationaal Warmtefonds) — Organisatie die leningen verstrekt voor verduurzaming van je woning, zoals de Energiebespaarlening. Subsidies →
Wattpiek (Wp) — Het vermogen van een paneel onder gestandaardiseerde labo-omstandigheden. Op koude, heldere dagen halen panelen hun wattpiek wel, soms zelfs meer. Rendement, wattpiek en temperatuur →
Zelfverbruik — Het deel van je zonnestroom dat je zelf gebruikt. Het verschilt per huishouden: thuiswerk, ploegendienst en een auto die overdag of 's nachts laadt, maken een groot verschil. Milieu Centraal rekent zonder batterij met 30 %. Vanaf 2027 bepaalt het meer dan wat ook wat je panelen opleveren. Zelfverbruik verhogen → · Hoe een thuisbatterij werkt → · Terugverdientijd →