10 Bijplaatsen bij bestaande panelen

De meeste Nederlanders met zonnepanelen salderen nog tot en met 31 december 2026. Wat je overdag teruglevert, streep je weg tegen wat je 's avonds afneemt. Een batterij die stroom van de middag naar de avond schuift, verandert daar bijna niets aan. Pas vanaf 2027, als een teruggeleverde kWh nog maar een paar cent opbrengt en een gekochte kWh rond 25 cent kost, krijgt ze werk.

Dat geeft je tijd. Wij zouden de eerste maanden van 2027 gebruiken om te kijken wat je in de praktijk teruglevert en wanneer je stroom afneemt. Met die cijfers weet je veel beter of een batterij iets oplevert, en welke maat past. Hoe je dat uitrekent, staat in Rendabiliteit in Nederland.

Er is één reden om niet te lang te wachten: als je omvormer toch aan vervanging toe is. Dan kun je in één keer een hybride omvormer laten plaatsen, ook als de batterij pas later komt.

Je bestaande omvormer blijft. De batterij krijgt een eigen batterijomvormer en komt op de wisselstroomkant van je installatie.

Het voordeel: aan je zonnepanelen verandert niets, en een omvormer die nog goed werkt, hoef je niet te vervangen. Het nadeel: de stroom wordt vaker omgezet, en er hangt een tweede omvormer met eigen stand-by-verbruik. Hoe die verliezen ontstaan, lees je in AC- of DC-gekoppeld.

Praktisch vraagt het een plek voor batterij en omvormer, een eigen groep in de meterkast en een manier om je verbruik te meten. Vaak gebeurt dat via de P1-poort van je slimme meter of via een extra stroommeter in de meterkast. Is je meterkast vol of verouderd, dan kan er een extra groep of een aanpassing nodig zijn. Dat hoort in de offerte te staan.

[FIGUUR: installateur plaatst batterij met eigen omvormer]

Is je omvormer al een jaar of tien oud, dan ligt het voor de hand hem bij het plaatsen van een batterij meteen te vervangen door een hybride omvormer. Omvormers gaan doorgaans minder lang mee dan panelen, en zo betaal je maar één keer voor de installatie.

Let op twee dingen. De nieuwe omvormer moet passen bij je panelen: het aantal panelen per string, hun spanning en hun vermogen. En het vermogen moet passen bij je aansluiting. Bij een eenfase-aansluiting ligt de grens lager dan bij een driefase-aansluiting van 3x25A, en de netbeheerders stellen eisen aan omvormers die op het net terugleveren. Welke, lees je in Netbeheerderseisen.

⏱ Over de btw op een omvormer die je los van je panelen vervangt, vonden we geen eenduidige uitleg van de Belastingdienst. Het nultarief geldt voor de levering en installatie van zonnepanelen op of bij een woning. Reken voor de omvormer op 21 %, tenzij je installateur onderbouwt waarom het anders is. Op de batterij zelf betaal je hoe dan ook 21 %.

Heb je al een hybride omvormer, dan is het eenvoudiger. De batterij komt aan de gelijkstroomkant van die omvormer, en er komt geen extra omvormer bij. Kijk wel na welke batterijen de fabrikant van je omvormer toelaat. Niet elke hybride omvormer werkt met elke batterij, en sommige fabrikanten leveren na een paar jaar niet meer de modules die oorspronkelijk pasten. Daarna registreer je de batterij via energieleveren.nl.

⏱ De registratieplicht geldt voor opslag vanaf 0,8 kW. Een termijn of boete vonden we niet, maar de netbeheerder gebruikt de gegevens om het net betrouwbaar te houden. Een keuring zoals de Belgische AREI-keuring bestaat in Nederland niet. Wil je toch een onafhankelijke controle, dan kan dat vrijwillig; meer in NEN 1010 en inspectie en Aanmelden via energieleveren.nl.

Een stekkerbatterij tot 800 watt hoef je niet te registreren. Ze vervangt geen vaste batterij: ze kan maar een klein deel van je avondverbruik dekken, en Milieu Centraal waarschuwt voor overbelasting van de groep waarop ze hangt. Meer in Hoe een thuisbatterij werkt.

Je aansluiting. Veel woningen hebben een aansluiting van 1x35A of 3x25A. Een batterij die tegelijk met je panelen terugleveert, of die snel laadt terwijl de oven aanstaat, moet daarbinnen blijven. Liander wijst erop dat bij veel vermogen op een te lichte aansluiting de stoppen op zonnige dagen kunnen doorslaan. Met je postcode en meternummer kun je bij je netbeheerder nagaan wat je aansluiting is. Een zwaardere aansluiting boven 3x25A kost bij Liander ⏱ ruim € 1.900 per jaar aan netbeheerkosten, dus dat wil je vermijden. Meer in Netbeheerkosten en aansluitklasse.

Netspanning en uitval. Valt je omvormer op zonnige middagen uit door een te hoge netspanning, dan kan een batterij een deel van het overschot opvangen voor het naar het net gaat. Het lost de oorzaak niet op. Meld spanningsproblemen eerst bij je netbeheerder; meer in Netcongestie.

Je contract. Wijzigt je leverancier je contract door het einde van de saldering, dan mag je volgens de wet zonder opzegvergoeding opzeggen. Kijk vóór je een batterij koopt eerst wat je netto voor teruglevering krijgt en welke terugleverkosten je betaalt. Een contract met lage terugleverkosten kan meer opleveren dan een batterij. Meer in Terugleverkosten.

Capaciteit. De batterij moet passen bij je verbruik 's avonds en 's nachts, niet alleen bij het aantal panelen. Hoe je dat bepaalt, lees je in De juiste capaciteit.

Subsidie en btw. ⏱ Er is geen landelijke subsidie voor een thuisbatterij, ook niet als je ze bij bestaande panelen plaatst. Op de batterij betaal je 21 % btw. Meer in Rendabiliteit in Nederland.

Een gezin in Nijmegen heeft sinds 2018 10 panelen op het dak, een driefase-aansluiting van 3x25A, een stringomvormer van 8 jaar oud en een slimme meter. Het saldeert tot eind 2026 en overweegt daarna een batterij.

Met optie A, een AC-gekoppelde batterij, blijft de bestaande omvormer. De installateur plaatst een batterij met eigen omvormer, legt een extra groep aan in de meterkast en koppelt de batterij aan de P1-poort. Het gezin registreert de batterij en de batterijomvormer via energieleveren.nl.

Met optie B, een hybride omvormer, wordt de oude omvormer vervangen. Die is met 8 jaar nog niet versleten, maar ook niet jong meer. De installateur kijkt of de nieuwe omvormer bij de panelen past, en het gezin past de registratie aan. De rekening is hoger, maar er hangt daarna één omvormer in plaats van twee.

Wat de doorslag geeft: hoe oud de omvormer is en welke garantie er nog op zit, hoeveel plek er in de meterkast en de berging is, en de offertes zelf. Het gezin wacht met tekenen tot het een paar maanden cijfers zonder salderen heeft. Dan blijkt hoeveel het overdag teruglevert en 's avonds afneemt, en of een batterij van 5 of van 8 kWh past.

Precies daarom is bijplaatsen werk voor ter plaatse. Elke installatie is anders, en een installateur ziet welke omvormer er hangt, hoe de groepen lopen en waar de batterij veilig kan staan. Je beslist voor tien jaar of langer. De MYNRG Check legt de offertes naast jouw verbruik.

⏱ Nederlandse particulieren krijgen geen productiesteun per kWh zoals de Belgische groenestroomcertificaten. Bij het bijplaatsen hoef je dus niet op te letten dat je steun verliest of een extra teller nodig hebt.

Heb je een elektrische auto, dan is overdag laden op zonnestroom vaak de goedkoopste manier om meer van je eigen stroom te gebruiken. Een slimme laadpaal kan daarop sturen. Pas als dat niet lukt, bijvoorbeeld omdat de auto overdag weg is, wordt een thuisbatterij interessanter.

• Meting. Een batterij die je verbruik moet volgen, heeft een meting op de aansluiting nodig. De P1-poort van de slimme meter geeft elke paar seconden een waarde. Sommige systemen gebruiken een eigen stroommeter in de meterkast, die sneller reageert.
• Beveiliging. Sommige omvormers stellen eisen aan de aardlekschakelaar op hun groep. De installateur kiest die volgens NEN 1010 en de handleiding van de fabrikant.
• Compatibiliteit. De nieuwe omvormer moet bij je panelen blijven passen: spanning per string, aantal MPP-trackers en maximaal ingangsvermogen. Meer in MPPT en Stringdimensionering.
• Netbeheerderseisen. Omvormers die op het net terugleveren, moeten voldoen aan de Europese aansluitregels en de eisen van de netbeheerders. Meer in Netbeheerderseisen.

• Rijksoverheid, Salderingsregeling
• Staatsblad 2025, 17: Wet beëindiging salderingsregeling
• Liander, Stroom opwekken en opslaan
• Liander, Jaarlijkse netwerkkosten stroom 2026
• energieleveren.nl, registratie van zonnepanelen en batterijen
• Milieu Centraal, Thuisbatterij: zonne-energie opslaan
• Belastingdienst, Btw terugvragen voor een thuisbatterij
• Belastingdienst, Nultarief btw voor zonnepanelen