16 Stekkerpanelen

Synergrid, de sectororganisatie van de netbeheerders, heeft het over een klein, compact en verplaatsbaar toestel dat stroom opwekt of opslaat en via een stekker op het net zet. Denk aan een paneel aan je balkon, een kleine batterij met een gewone stekker of een bidirectionele lader voor een elektrische wagen. Hier gaat het vooral over stekkerpanelen. Voor een vaste installatie lees je Aanmelden bij Fluvius en AREI-keuring.

Vroeger eiste het technisch voorschrift C10/11 van Synergrid een vaste verbinding met het net. In editie 2.3, gepubliceerd op 17 oktober 2024, viel die eis weg. Producenten konden daarna een homologatie aanvragen, een typegoedkeuring waarbij Synergrid nagaat of een toestel aan de netvoorschriften voldoet. Op 17 maart 2025 verscheen de lijst van gehomologeerde toestellen, en vanaf 17 april 2025 mochten ze echt aangesloten worden.

Drie dingen:

1. Staat het toestel op de lijst van Synergrid? Zo niet, dan mag je het niet gebruiken en niet aanmelden, en vraagt Fluvius je het meteen uit te schakelen. Meestal is alleen de omvormer gehomologeerd. Zoek merk en referentie van de omvormer op. Die staan niet altijd duidelijk bij het product, en dan vraag je ze aan de verkoper.
2. Heeft het een CE-markering en een EU-conformiteitsverklaring? Volg ook de instructies van de fabrikant.
3. Hoeveel vermogen heeft de omvormer? Die bepaalt het vermogen, niet het paneel. De Vlaamse overheid raadt aan onder 800 W te blijven, en ook Fluvius legt de aanmeldgrens op 800 W.

Steek de stekker rechtstreeks in een stopcontact, niet in een verdeelstekker of een verlengsnoer, en liefst op een aparte kring zonder andere zware toestellen.

Brandweerzone Rivierenland geeft nog een paar tips: gebruik alleen geaarde stopcontacten, maak het paneel stevig vast, hang het niet tegen brandbaar materiaal zoals een houten balustrade en laat de kabel niet onder meubels lopen. Het advies komt van die zone, Fluvius legt het niet op. Meer over brandveiligheid in Brandveiligheid en verzekering.

Aan een gevel of balkonafsluiting heb je geen vergunning nodig, behalve bij beschermd erfgoed. Daarover gaat Vergunning. Je vereniging van mede-eigenaars, je stad of gemeente of je verhuurder kan wel extra beperkingen opleggen, zoals beschreven in Appartement of huurwoning.

Voor het stekkertoestel zelf is geen AREI-keuring nodig. Het is een toestel en hoort niet bij de vaste installatie. Pas je je elektrische installatie aan om het te plaatsen, bijvoorbeeld met een nieuwe kring, dan geldt de keuringsplicht wel.

⏱ Hier gelden andere regels dan voor een vaste installatie, die je binnen 3 maanden na de keuring aanmeldt.

Niet verplicht wil niet zeggen dat het niets uitmaakt. Wil je injectietarieven, dan meld je aan via Mijn Fluvius, ook onder 800 W met een digitale meter. En tot de digitale meter er hangt, rekent Fluvius het prosumententarief aan op basis van het vermogen van het toestel. Meer over die meter in De digitale meter.

Ook een stekkerbatterij moet gehomologeerd zijn. ⏱ Sinds 15 oktober 2025 kan de P1-poort van je digitale meter, met een dongle, een volwaardig alternatief zijn om ze aan te sturen. De batterij regelt haar vermogen automatisch, zodat je samen met het paneel nooit meer injecteert dan dat paneel zelf kan. Waar je ze veilig zet, lees je in Veiligheid en plaatsing.

Een stekkerpaneel telt niet mee voor je EPC of je EPB-aangifte. De Vlaamse overheid vermeldt er geen premie voor. En je hebt geen installateur nodig om het in gebruik te nemen, al raadt Synergrid er wel een aan als je twijfelt over de veiligheid.

Een gezin in Gent heeft een balkon op het zuiden, met één set van 0,4 kWp, een omvormer onder 800 W en een digitale meter.

Verticaal aan de balkonrailing levert de set 0,4 × 758 kWh per kWp, zowat 303 kWh per jaar. Dat cijfer komt uit PVGIS, met 14 % systeemverlies en zonder schaduw. Schuin op 35° zou het rond 1.050 kWh per kWp zijn.

Een kWh die het gezin zelf verbruikt, bespaart 0,35 euro. Wat het niet zelf gebruikt, brengt 0,045 euro per kWh op, als het toestel aangemeld is. Hoeveel het zelf verbruikt, verschilt per gezin. We rekenen met 100 %, 70 % en 34 %. Die laatste waarde is het zelfverbruik zonder batterij in het standaardvoorbeeld van de MYNRG Check.

Stel dat de set 500 euro kost. Dan verdien je ze terug in zowat 5 jaar bij 100 % zelfverbruik, 6 jaar bij 70 % en 11 jaar bij 34 %. Vraag bij de verkoper ook naar de levensduur en de garantie, want die horen mee in de rekening.

Wie overdag thuis is en de wasmachine laat draaien terwijl de zon op het balkon staat, haalt een pak meer uit zo'n set dan wie pas 's avonds thuiskomt. Een stekkerpaneel hang je zelf op. Gaat het om een vaste installatie die 25 tot 30 jaar meegaat, dan maakt de installateur ter plaatse het verschil. Wat zo'n installatie bij jou zou opleveren, rekent de MYNRG Check uit.

Een set kan "gehomologeerd" heten zonder dat je weet welke omvormer erin zit. De homologatie gaat meestal alleen over de omvormer.

Die 800 W is een administratieve grens. Ze zegt niet dat elke kring in je woning ze aankan. Synergrid vertrekt in principe van 2.600 W, wat een kring volgens het AREI kan dragen, en zegt dat instanties uit voorzichtigheid 600 à 800 W aanraden. Twijfel je over je kring, laat dan een elektricien meekijken.

Een verticaal balkonpaneel haalt zowat 72 % van een paneel op 35°. Waarom de stand zoveel uitmaakt, lees je in Oriëntatie en hellingshoek.

Bij een stroompanne valt een stekkerpaneel stil. Noodstroom levert het niet.

De homologatie volgt de C10/26-procedure van Synergrid, met testverslagen bij voorkeur volgens EN 50549. De veiligheidsonderbreking uit C10/11 blijft verplicht en zit bij kleinere eenheden meestal in de omvormer. Daarom stopt een stekkerpaneel bij netuitval. Een omvormer met een batterijaansluiting aan de gelijkstroomkant moet zowel voor zonne-energie als voor opslag gehomologeerd zijn. De bronnen spreken telkens over het vermogen van de omvormer. Wil je meedoen aan Energiedelen, dan heb je meetregime 3 nodig.

• Fluvius, Plug-en-play toestellen
• Vlaanderen.be, Stekkerzonnepanelen en stekkerbatterijen in Vlaanderen
• Synergrid, Plug&Play-toestellen
• Synergrid, Plug & Play in België (homologatie-leidraad)
• Brandweerzone Rivierenland, Stekkerzonnepanelen
• Fluvius, Zonnepanelen: verplichtingen
• PVGIS (Europese Commissie), PVcalc