10 Energiedelen

Stel: op een zonnige middag in Hasselt maken je panelen meer stroom dan je zelf gebruikt, terwijl je buurvrouw net de wasmachine laat draaien. Met energiedelen kan zij in datzelfde kwartier jouw overschot gebruiken. Er loopt geen kabel van jouw dak naar haar huis. Het delen gebeurt virtueel, over het net van Fluvius.

Je kan gratis delen of, in sommige vormen, verkopen. Wat je deelt of verkoopt, injecteer je niet meer, en daarvoor krijg je van je leverancier ook geen injectievergoeding.

Zelf verbruiken blijft altijd voordeliger. Op een kWh die je zelf gebruikt, betaal je geen netkosten en heffingen. Hoe je meer zelf verbruikt, lees je in Zelfverbruik verhogen. De batterij als alternatief komt aan bod in Rendabiliteit in Vlaanderen.

Vlaanderen kent zes vormen.

VideoEnergiedelen met iemand andersBron: Fluvius, via YouTube

Je kiest er één: aan twee vormen tegelijk deelnemen mag niet. Deel je van persoon tot persoon, dan deel je met maar één andere partij. Wie ontvangt, mag wel van meerdere aanbieders ontvangen.

Vijf voorwaarden, en ze moeten allemaal kloppen:

• Elke deelnemer heeft een digitale meter die kwartierwaarden registreert: meetregime 3. Standaard meet de meter per jaar. De toestemming om je kwartierwaarden door te geven, meetregime 3, geef je zelf aan Fluvius.
• Elke deelnemer heeft een eigen netaansluiting en een contract bij een commerciële leverancier.
• Iedereen zit in het Vlaams Gewest. Delen met Wallonië, Brussel of het buitenland kan niet.
• Delen of verkopen is niet je voornaamste commerciële of professionele activiteit.
• Het gebeurt per kwartier en zonder opslag. Je deelt nooit meer dan in datzelfde kwartier verbruikt wordt. Wat niemand gebruikt, gaat naar je eigen leverancier, bij wie je een contract voor je injectie hebt.

Meer over die meter lees je in De digitale meter en Van terugdraaiende teller naar digitale meter.

Fluvius registreert de groep. Je meldt ze aan in Mijn Fluvius, onder "Delen of verkopen van energie", met de EAN-codes van alle aansluitingen, de rol van elke aansluiting en zo nodig een verdeelsleutel. Een EAN-code is het unieke nummer van een aansluiting. Daarna geven de andere deelnemers hun toestemming. Het delen start zodra iedereen toestemt, of uiterlijk 30 kalenderdagen na de registratie voor wie aan alle voorwaarden voldoet. ⏱ Volgens het Fluvius-protocol telt een groep hoogstens 100 deelnemers.

Vanaf dan loopt het vanzelf. Fluvius krijgt elke dag de kwartierwaarden binnen, rekent per maand uit wat er uitgewisseld is en geeft dat door aan de leveranciers.

Je leverancier verrekent de gedeelde stroom, meestal los van je gewone factuur, met een aparte creditnota per drie maanden of per jaar. Let op als je van leverancier wisselt terwijl meetregime 3 actief is. Je geeft dan opnieuw toestemming via Fluvius. Vergeet je dat, dan stopt de groep automatisch en begin je van voren af aan.

De Vlaamse Nutsregulator keurt het protocol goed, volgt de naleving op en brengt er elk jaar een rapport over uit.

Wil je met een hele straat of wijk delen, dan kom je bij een energiegemeenschap uit. Er bestaan twee soorten: de energiegemeenschap van burgers en de hernieuwbare-energiegemeenschap. Beide zijn een rechtspersoon, bijvoorbeeld een coöperatieve vennootschap of een vzw. Een informele groep buren kan zich niet registreren.

Sinds 1 januari 2022 meld je een nieuwe gemeenschap verplicht bij de Vlaamse Nutsregulator, binnen 30 dagen na de oprichting en met het ondernemingsnummer uit de KBO. Lid worden kan iedereen, maar de beslissende invloed is voorbehouden aan personen, lokale overheden en kleine ondernemingen. Elke aansluiting kan voor energiedelen bij maar één energiegemeenschap horen. Leden betalen geen prijs per kWh voor de gedeelde stroom, wel een administratieve kost.

Je stroomprijs bestaat uit drie delen: de energiekost, de netkosten en de heffingen. Delen raakt alleen de energiekost. Netkosten, kosten voor groene stroom en heffingen blijven berekend op alles wat je afneemt.

Wie ontvangt, koopt minder bij zijn leverancier. Wie aanbiedt, mist de injectievergoeding op wat hij deelt. Samen winnen ze het verschil tussen die twee, maal het gedeelde volume. Een onderlinge prijs verandert niets aan dat totaal, enkel aan wie wat krijgt.

⏱ En dan zijn er de leveranciers. Zij rekenen extra kosten aan voor administratie, meetdata en onbalans. In april 2025 betaalde een gezin, als die kost niet nul was, tussen 24 en 150 euro per jaar. Sommige leveranciers rekenen een bedrag per gedeelde MWh, enkele laten delen alleen toe met een Dynamisch energiecontract. Amper drie leveranciers rekenden gezinnen niets aan. Op al die kosten komt nog 21 % btw. Het actuele overzicht vind je in de V-test van de Vlaamse Nutsregulator.

⏱ Fiscaal verandert er voor een particulier meestal niets. Verkoopt een particuliere aanbieder stroom met een omvormer tot en met 10 kVA, dan is hij volgens Fluvius vrijgesteld van btw, tenzij hij al een andere belastbare activiteit heeft. Boven 10 kVA geldt de btw-regeling wel. Delen tussen werkgever en werknemer kan belast worden als voordeel van alle aard.

Stel dat er op een jaar 500 kWh echt gedeeld wordt. De ontvanger hoeft daarvoor 12 cent per kWh aan energiekost niet te betalen, de producent mist 4,5 cent per kWh aan injectievergoeding. Elk van de twee betaalt zijn leverancier 24 euro per jaar extra.

Spreken ze onderling een prijs af, dan schuift het resultaat van de ene naar de andere. Groter wordt het er niet van.

We volgen het scenario van de Vlaamse Nutsregulator. Twee buren: gezin A verbruikt 2,0 MWh per jaar en injecteert 2,4 MWh, gezin B verbruikt 3,5 MWh en injecteert niets.

Van wat A injecteert, verbruikt B 20 % in dezelfde kwartieren: 0,20 × 2.400 kWh = 480 kWh.

Voor B is elke kWh de energiecomponent van een doorsnee contract in december 2025 waard: zowat 12,6 cent, of 441,04 euro op 3.500 kWh, btw inbegrepen. Jouw contract kan anders uitvallen. A verliest per kWh zijn injectievergoeding van 4,5 cent, de waarde waarmee wij rekenen. Samen besparen ze (12,6 − 4,5) cent × 480 kWh, rond 39 euro per jaar.

Daar gaat de leverancierskost af. We rekenen met 0, 24 of 150 euro per deelnemer per jaar, de onder- en bovengrens uit de tabel van de VNR.

Bij 24 euro per deelnemer moet A zowat een kwart van zijn injectie delen om quitte te spelen. Bij 150 euro zou het gedeelde volume groter moeten zijn dan alles wat A injecteert, en dat kan niet. De VNR kwam in haar eigen oefening, met de contracten van toen, op een verlies van 154 euro per jaar voor de twee gezinnen samen. In dit voorbeeld loont delen alleen bij een leverancier die weinig of niets aanrekent, of als er een pak meer gedeeld wordt.

Bij jou en je buren ziet dat er anders uit. Wie overdag thuis werkt of 's middags kookt, verbruikt een ander deel van je overschot dan een gezin dat pas om zeven uur thuiskomt. Een installateur die je woning ter plaatse bekijkt, kan inschatten hoeveel overschot er echt overblijft. En je panelen liggen er voor 25 tot 30 jaar: de vraag is hoe je ze al die tijd zo goed mogelijk benut, met of zonder delen. De MYNRG Check rekent dat uit voor jouw verbruik.

Eerlijk gezegd: delen is vooral iets voor wie veel overschot heeft en een ontvanger vindt die op hetzelfde moment verbruikt. Voor een gewoon gezin met een leverancier die kosten aanrekent, blijft er weinig of niets over. Kijk vóór je begint in de V-test wat jouw leverancier vraagt.

Fluvius rekent per kwartier uit wat er uitgewisseld is. De gedeelde hoeveelheid is nooit groter dan wat in dat kwartier verbruikt wordt.

Zijn er meerdere afnamepunten, dan verdeel je de gedeelde energie met een verdeelsleutel in procenten, samen 100 %. Investeren drie mede-eigenaars 60 %, 30 % en 10 %, dan kunnen ze de stroom in dezelfde verhouding verdelen.

⏱ De regels gaan nog veranderen. Een Europese richtlijn verplichtte de lidstaten om het recht op energiedelen uiterlijk op 17 juli 2026 om te zetten. De VNR verwacht aanpassingen aan de Vlaamse regels, onder meer aan de grens van 100 deelnemers, de meldingsprocedure en de leverancierskosten. Wat vandaag geldt, vind je bij Fluvius en de VNR.

• Fluvius, Wat is energiedelen?
• Fluvius, Energie delen of verkopen
• Fluvius, Energiedelen met een persoon of organisatie
• Fluvius, Energiedelen binnen eenzelfde gebouw
• Fluvius, Energiedelen in een energiegemeenschap
• Fluvius, Rol van de leverancier bij energiedelen
• Vlaanderen.be, Energiedelen, iets voor u?
• Vlaamse Nutsregulator, Energiedelen en energie verkopen
• Vlaamse Nutsregulator, Energiegemeenschappen
• Vlaamse Nutsregulator, RAPP-2025-21 Energiegemeenschappen, energiedelen en energie verkopen
• Vlaamse Nutsregulator, Prijzenrapport 2025