15 Appartement of huurwoning

Een VME is de vereniging van alle eigenaars in een appartementsgebouw. Het dak, de gevel en de technische ruimtes zijn van hen samen.

Wil de VME zelf een installatie plaatsen, dan is volgens juridische bronnen een meerderheid van twee derde van de stemmen nodig. De VME wordt eigenaar van de installatie, en de stroom gaat eerst naar de gemeenschappelijke delen, zoals de lift en de verlichting van de traphal. Het overschot kan je binnen het gebouw delen of verkopen. Een groot dak wil wel nog niet zeggen dat er overdag veel gemeenschappelijk verbruik is: lift, verlichting en ventilatie samen blijven vaak bescheiden. Reken het eerst uit, zoals we doen in Hoeveel panelen je nodig hebt.

Voor energiedelen binnen één gebouw legt Fluvius deze voorwaarden op:

• elke deelnemer heeft een digitale meter met meterregime 3, en geeft daarvoor zelf toestemming via Fluvius;
• de VME neemt een besluit op de algemene vergadering;
• elke deelnemer heeft een eigen leveringscontract bij een leverancier;
• er zijn minstens twee deelnemers, één die aanbiedt en één die ontvangt;
• je kan het niet combineren met andere vormen van energiedelen;
• wie ontvangt, betaalt op de gedeelde stroom nog netwerktarieven en heffingen, wie aanbiedt, krijgt voor het gedeelde deel geen injectievergoeding, en de leverancier mag administratieve kosten aanrekenen;
• er wordt per kwartier gedeeld, opslaan kan niet, en wat op dat moment niemand verbruikt, gaat naar het net.

De VME kan ook zelf investeren en de stroom verkopen aan eigenaars of huurders. Hoe dat werkt, lees je in Energiedelen.

De Vlaamse overheid wijst erop dat zelf verbruiken meer opbrengt dan delen. Op een kWh die je rechtstreeks zelf gebruikt, betaal je geen netkosten of heffingen. En één grotere gedeelde installatie kost minder dan meerdere kleine.

Wil één eigenaar het gemeenschappelijke dak voor zichzelf gebruiken, dan vraagt hij een uitsluitend gebruiksrecht op een gemeenschappelijk deel. Volgens juridische bronnen en de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten is daarvoor vier vijfde van de stemmen nodig. Met dezelfde meerderheid kan de algemene vergadering die toestemming later weer intrekken. Wie zonder toestemming plaatst, riskeert dat hij de installatie moet weghalen, en beslissingen van de algemene vergadering kunnen betwist worden.

Wij zouden vooraf alles op papier zetten: welk deel van het dak je mag gebruiken, waar de kabels lopen, wie instaat bij schade en wat er gebeurt bij dakwerken of als je je appartement verkoopt. Kijk ook of je installatie een latere gezamenlijke installatie niet in de weg zit.

⏱ Sinds 1 januari 2019 geldt als algemene regel twee derde voor werken aan gemeenschappelijke delen en vier vijfde voor beschikkingen over gemeenschappelijke goederen. Plaatst de VME de installatie, dan gaat het meestal om een werk aan de gemeenschappelijke delen. Wil één eigenaar het dak voor zichzelf, dan is het een beschikking over een gemeenschappelijk goed.

Een stekkerpaneel is een klein systeem met een omvormer die je in een gewoon stopcontact steekt. ⏱ Volgens de Vlaamse overheid en Fluvius gelden deze regels:

• stekkerpanelen zijn toegelaten sinds 17 april 2025;
• het toestel zelf heeft geen AREI-keuring nodig, de keuring volgens het elektriciteitsreglement, al raadt de Vlaamse overheid aan om de elektrische installatie in huis te laten keuren door een erkend controleorganisme;
• het toestel moet door Synergrid goedgekeurd, of gehomologeerd, zijn;
• met een omvormer onder 800 W en een digitale meter hoef je niets aan te melden, Fluvius ziet het zelf en je bevestigt in Mijn Fluvius;
• met een omvormer onder 800 W en een analoge meter meld je aan binnen 30 dagen;
• met een omvormer van 800 W of meer meld je altijd aan binnen 30 dagen;
• het toestel komt rechtstreeks in een stopcontact op een eigen stroomkring;
• stekkerpanelen tellen niet mee in je energieprestatiecertificaat, het EPC;
• een stedenbouwkundige vergunning is niet nodig, en ze mogen op gevels en balkonborstweringen, behalve bij beschermd erfgoed.

Fluvius raadt aan om toch aan te melden, zodat je een vergoeding krijgt. Vraag ook aan de VME en de gemeente of zij iets beperken. En op een balkon of een gevel telt de bevestiging. De wind trekt eraan, en wat naar beneden valt, kan iemand raken. Hang de panelen stevig vast.

Een vaste installatie op een dak meld je bij Fluvius aan binnen 3 maanden na de keuring. Voor stekkerpanelen gelden de regels hierboven.

Stekkerpanelen zijn voor een huurder de eenvoudigste weg, want je neemt ze mee als je verhuist. De Vlaamse overheid noemt ze uitdrukkelijk geschikt voor huurders en voor wie geen dak heeft. Vraag toch de toestemming van je verhuurder, en in een appartementsgebouw ook van de VME.

Een vaste installatie op het dak is een werk aan het pand van je verhuurder, en zonder zijn instemming gaat het niet. Leg schriftelijk vast wie toestemming geeft, wie investeert, wie het onderhoud doet, wie het voordeel krijgt en wat er gebeurt als de huur afloopt.

Het kan ook via de verhuurder. De eigenaar investeert en de huurder koopt de stroom. Zo krijgt de huurder goedkopere kWh zonder zelf iets te betalen voor de installatie.

Een huurder in Brugge heeft een balkon op het zuiden en hangt 0,7 kWp stekkerpanelen, met een omvormer onder 800 W, verticaal aan de borstwering.

Volgens PVGIS levert een verticaal paneel op het zuiden, gerekend voor Gent, 758 kWh per kWp. Zonder schaduw van de buren of van een balkon erboven is dat 0,7 × 758 = 531 kWh per jaar. Hoeveel de huurder daarvan zelf gebruikt, verschilt sterk van gezin tot gezin, en daarom rekenen we drie scenario's: 50 %, 70 % en 100 %. Bij een verbruik van 3.500 kWh per jaar geeft het rekenmodel van de MYNRG Check voor zo'n klein vermogen zijn bovengrens van 70 %. Een zelf verbruikte kWh bespaart 0,35 euro, een geïnjecteerde brengt 0,045 euro op.

Verticaal levert een paneel zo'n 72 % van een paneel op 35°: 758 tegenover 1.050 kWh per kWp. Kan je de hoek op 60° zetten, dan stijgt het naar rond 1.006 kWh per kWp. De prijs van het toestel laten we weg, want die loopt ver uiteen. ⏱ Een Vlaamse premie voor gewone zonnepanelen bestaat niet meer. Of je gemeente iets geeft voor stekkerpanelen, vraag je daar na.

Elk gebouw en elk balkon is anders, en wat de VME toelaat, verschilt van gebouw tot gebouw. Voor een vaste installatie op een gemeenschappelijk dak kijkt een installateur ter plaatse naar het dak, de kabelwegen en de meters. Zo'n installatie gaat 25 tot 30 jaar mee, en dan wil je weten waar je aan begint. De MYNRG Check rekent het eerst voor je uit.

Onder 800 W met een digitale meter hoef je een stekkerpaneel niet aan te melden. Toch loont het, want Fluvius raadt het aan om een vergoeding te krijgen.

Hang niet zomaar iets aan de gemeenschappelijke gevel. Fluvius wijst erop dat de VME en de gemeente stekkerpanelen kunnen beperken.

• Meterregime 3. Dat regime heb je nodig om per kwartier te kunnen verdelen tussen de deelnemers.
• Vermogen. De grens van 800 W gaat over de omvormer. Of het paneelvermogen hoger mag liggen, vraag je best na bij Fluvius.
• Brussel en Wallonië. Daar kunnen de regels voor stekkerpanelen en energiedelen anders zijn.

• Vlaanderen.be, Stekkerzonnepanelen en stekkerbatterijen in Vlaanderen
• Fluvius, Plug-en-play toestellen
• Fluvius, Energiedelen binnen eenzelfde gebouw
• Fluvius, Verkopen in een gebouw
• Fluvius, Wat is energiedelen
• Vlaanderen.be, Energiedelen in een appartementsgebouw
• Stad Antwerpen, brochure Mede-eigendom (2020)
• VVSG, vragen en antwoorden over energiedelen in appartementen (2023)