Hoofdstukken van deze gids
Laadpaal Gids · 13 hoofdstukkenDeel 1 · Thuis laden
Deel 2 · Slim en zuinig laden
- 4Laden met zonnestroom
- 5Load balancing en dynamisch laden
- 6Slimme laadpaal
- 7Laadkosten vergelijken
- 8V2H en V2G
Deel 3 · Installatie en bijzondere situaties
- 9Installatie en veiligheid
- 10Laadpaal van je werkgever
- 11Bedrijven en appartementen
- 12Publiek laden en snelladen
- 13Laadpaal en je aansluitklasse
Tot slot
Gids laadpaal · Deel 3 · Installatie en bijzondere situaties
11 Bedrijven en appartementen
In het kort
In een appartementencomplex heb je meestal drie mogelijkheden: een laadpaal op je eigen parkeerplaats achter je eigen meter, een paal op een gemeenschappelijke plek met toestemming van de VvE, of een gezamenlijke laadvoorziening met load balancing. Zodra je iets aan gemeenschappelijke gedeelten verandert, heb je in de regel toestemming van de vergadering van eigenaars nodig. Weigert die zonder redelijke grond, dan kan de kantonrechter die toestemming vervangen. ⏱ Een wet die melden in plaats van toestemming mogelijk maakt, is in voorbereiding. Bedrijven met een parkeerterrein van meer dan 20 plaatsen moeten sinds 2025 minstens één laadpunt hebben, en vanaf 2027 meer.
Appartementen: de technische mogelijkheden
In een appartementengebouw zijn er grofweg twee wegen:

- Laadpalen achter de eigen meters. Elke bewoner sluit zijn paal aan op zijn eigen meterkast. Dat vraagt goed onderzoek: hoe ver zit de meterkast van de parkeerplaats, kan de kabel erheen, en kan de aansluiting van het hele gebouw het aan?
- Een gezamenlijke laadvoorziening met een eigen aansluiting. De VvE laat een aparte aansluiting maken voor de garage, met load balancing (het verdelen van het beschikbare vermogen over de laadpalen). Het verbruik wordt per bewoner gemeten en doorberekend.
Een gezamenlijke voorziening is vaak eenvoudiger aan te leggen en beter uit te breiden. Hoe load balancing werkt, lees je in Load balancing en dynamisch laden, met een uitgewerkt voorbeeld van vier auto's op één terrein.
Bij een centraal systeem zijn afspraken nodig over toegang, verdeling van het vermogen, kosten en beheer. Een eigen meter per paal maakt de verdeling eenvoudiger, maar lost de beperkte capaciteit van het gebouw niet vanzelf op.
Een uitbreidbaar plan
Leg vast hoeveel laadpunten nu nodig zijn en hoeveel er later bij komen. Reken niet met de optelsom van alle maximale vermogens, maar met de energie per auto, de tijd dat auto's blijven staan en een werkbare verdeling. Load balancing beperkt hoeveel er tegelijk laadt, maar maakt geen energie als het totale budget over de beschikbare tijd te klein is. Vraag bij grotere vermogens tijdig een beoordeling aan de netbeheerder: het andere verbruik van het gebouw telt ook mee.
Beheer dat je kunt overdragen
Regel een beheerder, een aanspreekpunt bij storingen en toegang tot de gegevens. Leg vast wat er gebeurt als de exploitant of het VvE-bestuur wisselt. Duidelijke meetgegevens en documentatie die je kunt overdragen, zijn voor bewoners en beheer op lange termijn van grote waarde.
Appartementen: wat zegt de wet?
⏱ De hoofdlijnen, volgens het Burgerlijk Wetboek (boek 5, appartementsrecht):
- Toestemming. Wat je mag veranderen aan gemeenschappelijke gedeelten, zoals een gezamenlijke garage, gevel of kabelgoot, staat in je splitsingsreglement. In de regel heb je toestemming nodig van de vergadering van eigenaars, ook voor een kabel van je meterkast naar je parkeerplaats.
- Eigen parkeerplaats. Is je parkeerplaats een privégedeelte, dan heb je daar meer ruimte. Zodra de kabel door gemeenschappelijke gedeelten loopt, heb je meestal toch toestemming nodig. Kijk in je splitsingsakte en reglement wat bij jou geldt.
- Weigering. Weigert de vergadering zonder redelijke grond, of neemt ze geen besluit, dan kun je de kantonrechter vragen om een vervangende machtiging (art. 5:121 BW). De rechter kijkt dan of de weigering redelijk was.
- Wat in voorbereiding is. De overheid werkt aan een wetswijziging, als uitvoering van de Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen. Een appartementseigenaar zou dan met een concreet werkplan bij het VvE-bestuur melden dat hij een laadpunt aanlegt, en daarna het recht hebben om dat te doen zonder voorafgaande toestemming. ⏱ Het was gepland voor 29 mei 2026, maar loopt vertraging op; het wetsvoorstel gaat na de zomer van 2026 naar de Raad van State. Tot het van kracht is, blijft toestemming nodig.
- Kosten. Een laadpaal voor jezelf betaal je zelf, inclusief de kabel. Kiest de VvE voor een gezamenlijke voorziening, dan beslist de vergadering over de verdeling van de kosten.
Praktisch: laat de VvE de opstalverzekeraar inlichten, vraag welke eisen de verzekeraar of de brandweer stelt in een ondergrondse garage, laat de capaciteit van het gebouw nakijken, werk met een vakkundige installateur en vraag een opleverrapport volgens NEN 1010. Bij een gedeeld systeem zijn load balancing en een meetafspraak nodig. Als huurder vraag je toestemming aan de verhuurder.
Appartementen: wat moet het gebouw hebben?
⏱ Volgens het Bbl, voor nieuwbouw en ingrijpende renovatie waarvan de omgevingsvergunning is aangevraagd op of na 29 mei 2026:
- Woongebouw met meer dan 3 parkeerplaatsen: voorbekabeling voor minstens de helft van de plaatsen, leidingdoorvoeren (kabelgoten of lege buizen) voor de rest, en bij nieuwbouw minstens één laadpunt dat slim laden ondersteunt.
- Ingrijpende renovatie betekent hier: meer dan 25 % van de gebouwschil wordt aangepakt, en de renovatie raakt ook de parkeerplaats of de elektrische installatie. Kost de laadinfrastructuur meer dan 10 % van de totale renovatie, dan vervalt de plicht.
- Vergunning eerder aangevraagd: dan gelden de oude regels, leidingdoorvoeren voor elk parkeervak bij een woongebouw met meer dan 10 parkeervakken.
- Bestaand woongebouw zonder ingrijpende renovatie: geen verplichting.
- De verplichting ligt bij de eigenaar van het gebouw waar de parkeerplaatsen bij horen.
Bedrijven: eisen voor het parkeerterrein ⏱
| Situatie | Verplichting |
|---|---|
| Bestaand niet-woongebouw, meer dan 20 plaatsen | Sinds 1 januari 2025 minstens 1 laadpunt |
| Bestaand niet-woongebouw, meer dan 20 plaatsen, vanaf 1 januari 2027 | 1 laadpunt per 10 plaatsen, of leidingdoorvoeren voor minstens de helft; laadpunten moeten slim laden ondersteunen |
| Nieuwbouw of ingrijpende renovatie, meer dan 5 plaatsen (vergunning vanaf 29 mei 2026) | 1 laadpunt per 5 plaatsen (bij kantoren 1 per 2), plus voorbekabeling voor minstens de helft van de plaatsen en leidingdoorvoeren voor de rest |
| Overheidsgebouwen, vanaf 1 januari 2033 | Daarbovenop voorbekabeling voor de helft van de plaatsen |
- Komen er uitkomsten uit die geen geheel getal zijn, dan rond je naar boven af.
- Delen meerdere functies dezelfde parkeerplaatsen, dan gelden de zwaarste regels.
- Laadpunten moeten voldoen aan NEN 1010. Openbaar toegankelijke laadpunten moeten ook voldoen aan het Besluit infrastructuur alternatieve brandstoffen (onder meer type 2-aansluitingen).
- In nieuwe parkeergarages moet je alle laadpunten in één keer kunnen uitschakelen, met informatie daarover bij de ingang (Bbl art. 4.230a).
- Elektrische fietsen tellen niet mee als elektrisch voertuig voor deze regels.
Bedrijven: de netaansluiting
- Aansluitingen tot en met 3x80A zijn kleinverbruik. Daarboven ben je grootverbruiker, met andere tarieven en een andere aanvraag.
- Netcongestie. In grote delen van Nederland zit het stroomnet vol, vooral voor grotere aansluitingen. Een zwaardere aansluiting kan dan langer op zich laten wachten, of alleen met afspraken over beperkt gebruik op drukke momenten. Volgens Liander is ook terugleveren niet meer overal vanzelfsprekend. Meer in Netcongestie en terugleveren.
- Een laadplein dat binnen de bestaande aansluiting blijft door load balancing, heeft daar het minst last van.
Bedrijven: openbaar maken, aanvragen en auto's van de zaak
- Semipubliek. Een laadpaal op het terrein van een bedrijf of winkel, waar de eigenaar bepaalt wie er mag laden en wanneer.
- Openbare paal aanvragen. Woon je zonder eigen parkeerplaats, dan kun je bij veel gemeenten een openbare laadpaal in de buurt aanvragen. De voorwaarden verschillen per gemeente.
- Zelf openbaar laden aanbieden. Dan gelden de Europese en Nederlandse regels voor openbare laadpunten, onder meer over betalen en prijsinformatie (meer in Publiek laden en snelladen).
- Auto van de zaak thuis laden. Je werkgever kan een laadpaal bij je huis laten plaatsen. Meer in Laadpaal van je werkgever.
- Fiscaal. Een bedrijf kan een laadpaal afschrijven en de btw verrekenen volgens de gewone regels. Of er extra fiscale regelingen gelden, verschilt per situatie en per jaar; vraag het na bij je adviseur.
A. Bedrijf met een bestaand parkeerterrein van 30 plaatsen
We gaan uit van: een bestaand niet-woongebouw, geen ingrijpende renovatie, één parkeerterrein, laadpunten van 11 kW.
| Stap | Regel | Resultaat |
|---|---|---|
| Plaatsen | 30 plaatsen is meer dan 20 | De verplichting geldt |
| Nu (2026) | Minstens 1 laadpunt | 1 laadpunt |
| Vanaf 1 januari 2027 | 1 per 10 plaatsen, of leidingdoorvoeren voor de helft | 3 laadpunten, of leidingdoorvoeren voor 15 plaatsen |
| Vermogen bij 3 laadpunten | 3 × 11 kW | 33 kW samen |
Of de bestaande aansluiting dat aankan, hangt aan het andere verbruik van het bedrijf. Met load balancing blijven de drie laadpunten binnen het vermogen dat er is (Load balancing en dynamisch laden).
B. Nieuwbouw woongebouw met 8 parkeerplaatsen
De vergunning is aangevraagd na 29 mei 2026, en 8 plaatsen is meer dan 3. Het gebouw krijgt dus voorbekabeling voor minstens 4 plaatsen, leidingdoorvoeren voor de andere 4, en minstens één laadpunt dat slim laden ondersteunt. Werd de vergunning voor 29 mei 2026 aangevraagd, dan gold er bij 8 plaatsen nog geen verplichting: die begon toen pas boven 10 parkeervakken.
C. Bestaand appartementencomplex met 8 woningen
Het gebouw heeft geen verplichting. De VvE kan zelf kiezen voor een gezamenlijke voorziening met load balancing en een eigen aansluiting, of voor palen achter de eigen meters. Een eigenaar die zelf een paal wil, legt een concreet plan voor aan de vergadering van eigenaars. Weigert die zonder redelijke grond, dan kan hij naar de kantonrechter. Zodra de nieuwe meldregeling van kracht is, wordt dat eenvoudiger.

Goed om te weten
- Voor bestaande appartementengebouwen is er geen plicht om laadinfrastructuur aan te leggen. Alleen nieuwbouw en ingrijpende renovatie vallen eronder.
- Een weigering van de VvE is niet altijd het laatste woord. Weigert de vergadering zonder redelijke grond, dan kan de kantonrechter de toestemming vervangen.
- De drempels zijn in 2026 omlaag gegaan. Voor vergunningen vanaf 29 mei 2026 geldt de plicht al vanaf meer dan 3 parkeerplaatsen bij woongebouwen en meer dan 5 bij andere gebouwen.
- Een groot laadproject kan vastlopen op de netaansluiting. In gebieden met netcongestie kan een zwaardere aansluiting lang duren. ⏱
Voor- en nadelen
| Voordelen | Nadelen | |
|---|---|---|
| Gezamenlijke voorziening met eigen aansluiting en load balancing | Eenvoudiger aan te leggen en uit te breiden. Het totaal blijft binnen de aansluiting. | Besluit in de VvE nodig. Afspraken over meten en doorberekenen nodig. |
| Palen achter de eigen meters | Elke bewoner heeft zijn eigen meter en contract. | Lange kabels, onderzoek van elke meterkast en van de aansluiting van het gebouw. Toestemming voor kabels door gemeenschappelijke gedeelten. |
| Eigen verzoek aan de VvE | Bij een onredelijke weigering kun je naar de kantonrechter. | Kost tijd. Je betaalt zelf de installatie. |
| Bedrijf: laadpunten voor personeel en bezoekers | Je kiest zelf of ze openbaar of beperkt toegankelijk zijn. | Wettelijke eisen, strenger vanaf 2027. Netcongestie kan de aansluiting vertragen. |
Voor wie het technisch wil weten
- NEN 1010 bij gedeelde voeding. Elk aansluitpunt heeft een eigen groep met een eigen aardlekbeveiliging (maximaal 30 mA, ook werkzaam bij gelijkstroomfouten). In nieuwe parkeergarages moeten laadpunten mode 3 of mode 4 zijn en in één keer uit te schakelen. Meer in Installatie en veiligheid.
- Load balancing. De laadstroom per punt wordt voortdurend aangepast, zodat het totaal onder het beschikbare aansluitvermogen blijft. Meer in Load balancing en dynamisch laden en Slimme laadpaal.
- Slim laden. Laadpunten die het Bbl verplicht, moeten slim laden ondersteunen; RVO noemt NTA 8043 als referentie.
- Doorberekenen van stroom. De regels voor het doorberekenen van stroom aan bewoners of gebruikers van een gedeelde voorziening zijn hier niet uitgewerkt. Vraag ze na bij je netbeheerder of een adviseur.
Bronnen bij dit hoofdstuk
- RVO, Laadinfrastructuur voor elektrisch vervoer
- RVO, Handreiking EPBD IV eisen laadinfrastructuur
- IPLO, Oplaadpunten: regels bij nieuwbouw
- IPLO, Oplaadpunten: regels bij bestaande bouw
- Burgerlijk Wetboek boek 5, art. 5:121 (vervangende machtiging kantonrechter)
- Rechtbank Gelderland 25 augustus 2026, toepassing art. 5:121 BW bij een verzoek in een VvE
- Solar Magazine, Wet voor laadpunten in VvE's loopt vertraging op (9 juli 2026, over de Kamerbrief van de minister van VRO)
- Liander, Stroom opwekken en opslaan (netcongestie)
Veelgestelde vragen
Heb ik toestemming van de VvE nodig?
Zodra je iets aan gemeenschappelijke gedeelten verandert, ook voor een kabel door de garage, in de regel wel. Wat precies, staat in je splitsingsreglement. Weigert de vergadering zonder redelijke grond, dan kan de kantonrechter de toestemming vervangen.
Komt er een recht op een laadpaal in een VvE?
⏱ Er is een wetswijziging in voorbereiding waarbij je met een werkplan meldt en daarna mag aanleggen, zonder voorafgaande toestemming. Ze loopt vertraging op. Tot ze van kracht is, blijft toestemming nodig.
Hoeveel laadpunten moet mijn bedrijfsparkeerterrein hebben?
⏱ Bestaand gebouw met meer dan 20 plaatsen: sinds 2025 minstens 1 laadpunt, vanaf 2027 1 per 10 plaatsen of leidingdoorvoeren voor de helft. Nieuwbouw of ingrijpende renovatie met meer dan 5 plaatsen: 1 per 5 plaatsen, bij kantoren 1 per 2.
Wat als mijn bedrijf geen zwaardere aansluiting krijgt?
In gebieden met netcongestie kan dat lang duren. Een laadplein met load balancing binnen de bestaande aansluiting is dan vaak de snelste weg. Meer in Netcongestie en terugleveren.
Is de optelsom van alle laadpunten het vermogen dat ik nodig heb?
Nee. Vier laadpunten van 11 kW zijn samen 44 kW, maar dat hoeft nooit tegelijk te lopen. De energie per auto en de tijd dat ze blijven staan, bepalen wat nodig is. Meer in Load balancing en dynamisch laden.