6Eenfase of driefase

• Een eenfasige aansluiting heeft één fasedraad. Een driefasige aansluiting heeft er drie. Die bestaat in twee netspanningsvormen: 3 x 230 V en 3N400 V (met nuldraad). Een driefase-omvormer voor 3N400 V werkt niet automatisch op een net van 3 x 230 V, en omgekeerd. Controleer op de fiche voor welk net het toestel bedoeld is, ook voor batterijwerking en noodstroom.
• kVA (kilovoltampère) is het schijnbare vermogen. Voor de limieten telt het wisselstroomvermogen van de omvormer, niet het aantal kWp aan panelen. Het verschil lees je in DC/AC-ratio en afkappen.
• Een omvormer zet de gelijkstroom van de panelen om in wisselstroom, zie Wat een omvormer doet.

⏱ Deze regels kunnen veranderen. Ze gelden voor Vlaanderen, waar Fluvius netbeheerder is.

• Telt mee: omvormers voor zonnepanelen, hybride omvormers, windmolens en warmtekrachtkoppelingen. Een hybride omvormer telt ook mee als er nog geen zonnepanelen op aangesloten zijn.
• Telt niet mee: een omvormer die alleen voor opslag dient (een batterij-omvormer). Je herkent hem op de lijst van Synergrid aan een kruisje bij "Energy storage" en niet bij "Solar energy". Zo'n omvormer mag er tot 5 kVA bovenop komen.
• Telt ook niet mee: laadpunten, tenzij ze terugleveren aan het net.

Meer over batterijkoppeling lees je in AC- of DC-gekoppeld en over hybride omvormers in Hybride omvormer.

• Kies een driefasige omvormer. Je aansluiting moet dan driefasig zijn. Is ze dat niet, dan vraag je de ombouw aan via Mijn Fluvius. De simulatietool van Fluvius geeft een indicatieve kostenraming.
• Heb je al een eenfase-omvormer? Je kunt het vermogen beter verdelen door grote verbruikers aan te sluiten op de fase van die omvormer. Laat dat uitvoeren door een erkende installateur, zie Erkende installateur.

Fluvius somt vier veelvoorkomende oorzaken op voor een omvormer die uitschakelt door te hoge spanning:

1. De toegelaten spanningsval in de binneninstallatie is overschreden.
2. De toegelaten spanningsval in de aansluitkabel is overschreden.
3. De omvormer hangt op de fase met de hoogste spanning.
4. De spanning op het distributienet is te hoog.

De spanningsval over aansluitkabel en binneninstallatie samen moet binnen 1 % blijven.

⏱ Fluvius heeft ongeveer 3,75 miljoen actieve elektriciteitsmeters, waarvan bijna de helft eenfasig is. Een driefasige aansluiting kan standaard 17,3 kW leveren. Een driefasige meter betekent niet automatisch dat je aansluiting driefasig is. Een ombouw naar driefasig vraagt extra werken aan de binneninstallatie.

⏱ Tot eind 2025 plaatste Fluvius bij de overstap naar een digitale meter soms nog een eenfasige meter. Vanaf 2026 krijgt de laatste 20 % van de klanten een driefasige digitale meter, ook bij een eenfasige aansluiting. Volgens Fluvius kun je in de loop van 2026 op mijn.fluvius.be in je contractueel vermogen zien of je aansluiting eenfasig of driefasig is. Meer over de digitale meter lees je in De digitale meter.

⏱ De netvoorschriften C10/11 (editie 2.4, oktober 2025) van Synergrid, de federatie van de netbeheerders, zeggen onder meer:

• Een driefasige aansluiting is verplicht boven 5 kVA en sterk aanbevolen boven 3,6 kVA.
• Bij een driefasige aansluiting mag het maximale vermogensonevenwicht tussen de fasen nooit groter zijn dan 5 kVA. Ook bij een driefasige aansluiting is het vermogen dus niet vrij te verdelen over de fasen.

Meer over de netvoorschriften lees je in Netvoorschriften C10/11 en C10/26. De regels kunnen verschillen per netbeheerder en per gewest. Vraag ze na bij de netbeheerder van je gemeente als je buiten Vlaanderen woont.

Een erkende keurder keurt je installatie (AREI-keuring) voor je ze in gebruik neemt. Daarna meld je ze aan bij Fluvius, binnen 3 maanden na de keuring. Een krachtigere of extra omvormer vraagt opnieuw een keuring en aanmelding. Zie Aanmelden bij Fluvius en AREI-keuring.

Een gezin in Gent wil 8 kWp aan panelen op een zuidgericht dak met 35° helling.

• Opbrengst: 1.050 kWh per kWp per jaar (zuid 35°, Gent). Zonder afkappen is dat 8.400 kWh.
• Het afkappen is berekend op PVGIS-uurwaarden van 2005 tot 2023. Uurgemiddelden onderschatten de pieken binnen een uur lichtjes.
• Het voorbeeld gaat over energie, niet over prijzen. Het prijsverschil tussen omvormers en de kost van een ombouw zijn hier niet meegerekend.

Op een eenfase-aansluiting zit je met 8 kWp aan de grens van 5 kVA. Dat is aanvaardbaar, maar je kapt ongeveer 317 kWh per jaar af. Met een driefasige aansluiting en een omvormer van 6 kVA daalt dat verlies tot ongeveer 44 kWh. De vraag is of die ongeveer 273 kWh per jaar de ombouwkost en het prijsverschil rechtvaardigt. Dat reken je uit met een offerte en de MYNRG Check.

• De 5 kVA-grens gaat over de omvormer, niet over de panelen. Je kunt dus meer dan 5 kWp aan panelen op één omvormer van 5 kVA zetten. Wat dat kost aan afgekapte opbrengst, zie je in het rekenvoorbeeld.
• Met 7 panelen van 460 Wp (3,22 kWp) zit je ruim onder de grens. Een omvormer van 3 kVA volstaat, een eenfase-aansluiting is dan genoeg en je blijft ook onder de 3,6 kVA waarboven Synergrid driefase sterk aanraadt.
• Een batterij-omvormer telt niet mee in de 5 kVA, een hybride omvormer wel, zelfs zonder panelen. Wie later een batterij wil bijplaatsen en nu zijn productielimiet bijna bereikt heeft, gaat best eerst na welk type omvormer de batterij aanstuurt.
• Een driefasige meter zegt niets over je aansluiting. Je ziet de echte situatie in Mijn Fluvius.
• Een eenfase-omvormer kan uitvallen omdat hij op de fase met de hoogste spanning hangt. Een driefase-omvormer vermijdt dat, omdat hij het vermogen over de fasen verdeelt.

• Schijnbaar vermogen. De limieten gelden voor het schijnbare vermogen in kVA: het maximale schijnbare wisselstroomvermogen dat de installatie kan produceren. Alle omvormers tellen mee in het totale opgestelde vermogen.
• Spanningsvormen. Fluvius stelt voor het berekenen van de spanningsval aparte rekenbladen ter beschikking voor 3 x 230 V en 3N400 V. Bij een eenfasige omvormer geven beide hetzelfde resultaat.
• Productie met opslag. Bij een combinatie van productie en energieopslag kan een sensor het injectievermogen beperken. Anders wordt de installatie volgens Synergrid niet meer als klein beschouwd.

• Fluvius, Welke omvormer kies ik
• Fluvius, Zonnepanelen verplichtingen
• Fluvius, Zonnepanelen storingen
• Fluvius, Fluvius plaatst enkel driefasige elektriciteitsmeters
• Synergrid, Technisch voorschrift C10/11, editie 2.4 (oktober 2025)
• PVGIS-rekentool (Europese Commissie, JRC)