MYNRG

Zoeken

Doe de MYNRG Check

Hoofdstukken van deze gids

Laadpaal Gids · 14 hoofdstukken

Deel 1 · Thuis laden

Deel 2 · Slim en zuinig laden

Deel 3 · Installatie en bijzondere situaties

Tot slot

Gids laadpaal · Deel 2 · Slim en zuinig laden

5Load balancing en dynamisch laden

In het kort

Load balancing (dynamisch lastbeheer) betekent dat je laadpunt het laadvermogen automatisch verlaagt, of het laden tijdelijk stopt, wanneer er te weinig vermogen overblijft. Dat kan omdat de rest van de woning veel verbruikt, omdat je aansluiting vol zit of omdat meerdere laadpunten dezelfde aansluiting delen.

Fluvius noemt het sterk aanbevolen vanaf 2 laadpunten. Bij een woning is het vooral nuttig als je laadvermogen groot is in verhouding tot je aansluiting en als je je maandpiek (het capaciteitstarief) wilt beperken.

Dit hoofdstuk beschrijft de regels in Vlaanderen.

Wat is load balancing?

Bij een woning (Fluvius): een slimme laadpaal kan de laadsnelheid verlagen of het laden tijdelijk stoppen om overbelasting te voorkomen.
Bij meerdere laadpunten (Fluvius): load balancing is een vorm van slim laden die het beschikbare vermogen verdeelt over alle aangesloten gebruikers. Dat kan de nodige aansluitcapaciteit sterk verminderen.
Bij het aanpassen van je aansluiting (Fluvius): bij slim laden varieert de laadsnelheid met het beschikbare vermogen.
Vlaamse Nutsregulator (VNR): kies een slimme laadpaal met load balancing. Die vertraagt het laden wanneer andere toestellen zwaar belasten en houdt rekening met de zonneproductie.

Overbelasting betekent dat de som van het laden en de andere verbruikers meer vraagt dan de aansluiting of de beveiliging aankan.

Waarop kan een laadpunt zich baseren?

Een laadpunt kan zijn vermogen laten afhangen van: 1. De rest van de woning. Het laadpunt of een meter in de zekeringkast meet het verbruik van de woning en laat wat overblijft aan de wagen. Fluvius noemt een laadpaal die gekoppeld is aan een meetpunt zoals de P1-poort (de uitgang van de digitale meter voor eigen toestellen). Die past het laden aan wanneer bijvoorbeeld de afwasmachine of wasmachine draait. Zie De P1-poort. 2. Je zonneproductie. Een laadpunt met energiebeheersysteem (EMS) laadt sneller bij veel zon en trager bij weinig. Zie Laden met zonnestroom. 3. Meerdere laadpunten op één aansluiting. Het beschikbare vermogen wordt verdeeld. Zie Bedrijven en appartementen. 4. Je maandpiek. Het laden volgt wat je nog kunt gebruiken zonder een nieuwe piek te zetten. Fluvius en de VNR raden aan het laden te spreiden of te sturen. Zie Laadpaal en capaciteitstarief. 5. Tijd of prijs. De laadpaal past laadduur en vermogen aan om van het voordeligste tarief te profiteren zonder het huisnet of het net te overbelasten. Zie Dynamisch energiecontract en Verbruik verschuiven.

Waarom is het nuttig?

Voor je aansluiting. Veel woningen hebben een eenfasige aansluiting van 9,2 kW (40 A). Een fase is een van de draden waarover wisselstroom verdeeld wordt. Een laadpunt van 7,4 kW laat dan niet veel over voor de rest van het huis. Zonder sturing kan de som het vermogen van je aansluiting overschrijden.

Voor je nettarief. Het capaciteitstarief rekent met je hoogste kwartierpiek per maand. Fluvius noemt koken en toestellen die tegelijk draaien als belangrijkste pieken en raadt aan de wagen te laden op een ander moment dan koken. Een slimme laadpaal met load balancing doet dat automatisch.

Voor het net. Fluvius wil dat het net in evenwicht blijft en dat piekbelasting beperkt blijft. ⏱ Daarom moet je een private laadpaal van 5 kVA of meer aanmelden bij Fluvius, binnen 3 maanden na de keuring. Zie Een laadpaal thuis.

Twee grenzen, elk met een eigen doel

Bij een goede instelling werk je met twee aparte grenzen: - De technische grens beschermt je aansluiting en je installatie. Ze volgt uit de zekeringen en het aansluitvermogen en mag nooit hoger staan dan wat de installatie aankan. - De gewenste grens voor je netafname is een regeldoel om pieken te beheersen en je capaciteitstarief laag te houden. Een instelling voor een lagere maandpiek vervangt de beveiligingen niet.

Op een driefasige aansluiting telt ook de stroom per fase. Een laag totaalvermogen kan samengaan met één zwaar belaste fase. Een vaste begrenzing, bijvoorbeeld een permanent ingestelde laadstroom, is eenvoudiger en kan volstaan, maar volgt het wisselende verbruik van de woning niet en maakt dus minder capaciteit vrij dan dynamisch laden.

Ingebouwde bescherming van de laadkabel

Een laadkabel voor het stopcontact heeft een geïntegreerde beveiliging (IC-CPD, een beschermingsmodule). Die past de laadsnelheid aan aan wat de huisinstallatie en de auto aankunnen. Dat is een veiligheidsfunctie van de kabel. Ze vervangt load balancing op huisniveau niet, want ze ziet niet wat de rest van de woning verbruikt.

Meerdere laadpunten: het advies van Fluvius

⏱ Fluvius geeft in zijn richtlijnen voor projecten (parkings en gebouwen) deze adviezen: - Alle aansluitingen op 400 V en load balancing sterk aanbevolen vanaf 2 laadpunten. - Korte verblijfsduur (minder dan 5 uur): 11 kW per laadpunt (3x16 A) als standaardstroom. - Lange verblijfsduur (vanaf 5 uur): minstens 3,7 kW per laadpunt (16 A eenfasig), genoeg om 's nachts te laden. - Het vermogen van alle laadpunten optellen volstaat niet: gelijktijdigheid en gebruiksfactor tellen mee. - Reken op basis van de energie die elke wagen nodig heeft (kWh), niet op het aansluitvermogen per laadpunt.

Aanbevolen aansluitvermogen per aantal parkeerplaatsen (advies voor projecten, geen regel voor een woning):

Aantal parkeerplaatsen	Parking van bewoners	Publieke parking
2	3F16A / 11 kVA	3F32A / 22,2 kVA
3 tot 4	3F25A / 17,3 kVA	3F40A / 27,7 kVA
4 tot 6	3F32A / 22,2 kVA	3F63A / 43,6 kVA
6 tot 9	3F40A / 27,7 kVA	3F80A / 55,4 kVA

Voor grotere aantallen is een studie nodig. Boven 100 kVA is volgens Fluvius normaal een klantcabine nodig.

Appartementen

Voor een laadpaal in een appartementsgebouw zijn er volgens Fluvius meerdere opties, zoals plaatsing achter privémeters of een gemeenschappelijke laadinfrastructuur met load balancing. Een extra meter komt naast de meter voor de gemeenschappelijke ruimten. Het verbruik wordt verdeeld op basis van wat de laadpaal meet. Zie Bedrijven en appartementen.

Rekenvoorbeeld

Een gezin in Antwerpen met een eenfasige aansluiting van 9,2 kW (40 A) en een laadpunt van 7,4 kW (eenfasig). Of dat laadpunt op jouw aansluiting past, vraag je na bij Fluvius en je installateur.

Aannames: - In hetzelfde kwartier: basisverbruik 0,4 kW, koken 3,0 kW en warmtepomp 1,5 kW. - ⏱ Tarief: 49,40 euro per kW per jaar excl. btw (Fluvius Antwerpen, 2026). - De wagen laadt 7,6 kWh per dag, wat past bij een gemiddelde dag van 40 km.

Situatie in dat kwartier	Berekening	Totaal
Woning zonder wagen	0,4 + 3,0 + 1,5	4,9 kW
Woning + wagen aan 7,4 kW, zonder sturing	4,9 + 7,4	12,3 kW (boven 9,2 kW)
Load balancing op de aansluiting (9,2 kW)	wagen krijgt 9,2 − 4,9 = 4,3 kW	9,2 kW
Load balancing op een piekdoel van 6 kW	wagen krijgt 6,0 − 4,9 = 1,1 kW	6,0 kW

Wat de wagenpiek maximaal kost, als dit kwartier elke maand je hoogste is (excl. btw): - 7,4 kW: 7,4 × 49,40 = ca. 366 euro per jaar. - 4,3 kW: ca. 212 euro per jaar. - 1,1 kW: ca. 54 euro per jaar.

Het gezin laadt de resterende 7,6 kWh gewoon later: bij 1,1 kW duurt dat 7 uur, bij 4,3 kW ongeveer 1,8 uur. Zonder koppeling aan een meting kent het laadpunt het verbruik van de woning niet en kan het niet zo sturen. Met een koppeling aan de P1-poort wel. Het echte effect op je maandpiek hangt af van wat er op je hoogste kwartier loopt.

Stel dat het kwartier anders verloopt. De woning vraagt 3 kW, de wagen wil 7 kW en je wilt in totaal niet boven 5 kW afnemen. Dan blijft er 2 kW voor de wagen. Stijgt het verbruik van de woning naar 4 kW, dan blijft er 1 kW over. Dat ligt onder de minimale laadstroom van ongeveer 1,4 kW (6 A, eenfasig), dus een goed ingesteld systeem pauzeert in plaats van op 1 kW te blijven hangen. De uitgestelde energie laadt de wagen later bij: kijk dus of je vertrektijd en de gekozen grens bij elkaar passen.

Vier wagens op één parking

Vier wagens staan 8 uur op een gedeelde parking en elk moet 40 km bijladen (6,8 kWh in de batterij). Aan de laadpunten is dat 6,8 / 0,9 = 7,6 kWh per wagen, samen 30,2 kWh. Het beschikbare laadbudget is 11 kW.

Vraag	Berekening	Uitkomst
Gemiddeld laadvermogen over 8 uur	30,2 / 8	ca. 3,8 kW
Actieve laadtijd met één wagen tegelijk aan 11 kW	30,2 / 11	ca. 2 uur en 45 minuten
Som van de maxima van vier laadpunten	4 × 11 kW	44 kW

De optelsom van 44 kW hoeft nooit tegelijk te lopen: de energie en de verblijfsduur bepalen wat nodig is. Met load balancing laden de wagens om beurten of verdeeld, binnen het budget van 11 kW. Vertrekt één wagen na één uur, of vermindert het overige gebouwverbruik het budget, dan moet de planning opnieuw. Is de som van de minimale laadvermogens groter dan het budget, dan kan beurtelings laden nodig zijn. Meer over gedeelde parkings in Bedrijven en appartementen.

Goed om te weten

Sturen op het hele huis is iets anders dan sturen op het laadpunt. De bescherming in de kabel past zich aan wat installatie en auto aankunnen. Een laadpaal zonder koppeling met de P1-poort of een meter kent het verbruik van de rest van je woning meestal niet.
Langzamer laden is zelden een probleem. Een gemiddelde dag (40 km, 17 kWh per 100 km, 90 % rendement) vraagt ongeveer 7,6 kWh. Aan 3,7 kW is dat ongeveer 2 uur. Halveert het laadpunt het vermogen tot ongeveer 1,8 kW, dan is het ongeveer 4 uur. Fluvius merkt op dat 3,7 kW bij een lange verblijfsduur volstaat om 's nachts te laden.
Laden op goedkope momenten kan het net juist belasten. Heb je een dag/nachttarief, dan waarschuwt de VNR om niet alle toestellen aan het begin van de nacht te starten. Starten veel wagens op hetzelfde uur, dan ontstaat er een piek.
Vraag wat er gebeurt als de meting of het internet uitvalt. Een lokale, veilige terugvalinstelling is iets anders dan alle slimme functies die zonder internet doorgaan. Laat de oplevering dat tonen: zie Installatie en keuring.
Niet elke laadpaal werkt op elk net. Op sommige plaatsen ligt nog een 3x230 V-net, waar sommige laders slechter werken of uitvallen. Load balancing helpt daar niet. Controleer eerst je netspanning met de Spanningschecker van Fluvius.

Voor- en nadelen

Voordelen - Je blijft binnen het vermogen van je aansluiting. - Lagere maandpiek, dus een lager capaciteitstarief. - Bij meerdere laadpunten kan de aansluiting volgens Fluvius lichter blijven. - Je kunt zonne-overschot en piekbeperking combineren.

Aandachtspunten - Een laadpunt met sturing kost meer dan een eenvoudig laadpunt. - Het werkt alleen goed met een betrouwbare meting (P1-poort of meter). - De wagen laadt trager op drukke momenten. Bij een lege batterij en weinig uren thuis kan dat te weinig zijn. - Het vervangt geen geschikte aansluiting. Past je netspanning of aansluiting niet, dan moet die aangepast worden.

Voor wie het technisch wil weten

Fasen: 3x16 A bij 400 V geeft 11 kW, eenfasig 16 A geeft 3,7 kW.
Gelijktijdigheid: Fluvius adviseert voor projecten de berekening te baseren op de energie per wagen en rekening te houden met gelijktijdigheid en gebruiksfactor.
Aansluiting aanpassen: bij een aanpassing stuurt Fluvius een aangepaste offerte. Ook de binneninstallatie kan aanpassing vragen. Het laadpunt moet daarna aangemeld worden.
Communicatie met de meter: zie De P1-poort en Communicatie: Modbus, API, lokaal of cloud.

Video volgtload balancing bij een laadpaal thuis, uitleg met voorbeeld

Tekening volgteen zekeringkast met de aansluiting van 9,2 kW als een emmer die vol zit met de woning (koken, wasmachine) en een wagen die uit dezelfde emmer drinkt, links overlopend zonder sturing, rechts netjes gevuld met sturing.

Tekening volgttwee parkeerplaatsen met een wagen die elk aan één laadpaal hangen, een gedeelde kabel naar de zekeringkast en een regelaar die de stroom verdeelt over de twee wagens.

Veelgestelde vragen

Heb ik load balancing nodig?

Fluvius beveelt het sterk aan vanaf 2 laadpunten. Voor één laadpunt thuis is het nuttig als het laadvermogen een groot deel van je aansluiting inneemt of als je je maandpiek wilt beperken.

Heb ik een P1-poort nodig?

Fluvius noemt een laadpaal die gekoppeld is aan een meetpunt zoals de P1-poort van de digitale meter. Zonder die koppeling kent het laadpunt het verbruik van de rest van de woning niet. Zie De P1-poort.

Verlaagt het mijn capaciteitstarief?

Het kan je maandpiek beperken. Het effect hangt af van je instelling en van wat er op je piekkwartier gebeurt. Zie Laadpaal en capaciteitstarief.

Is load balancing hetzelfde als een lage maandpiek?

Nee. De technische grens beschermt je aansluiting, de grens voor netafname beperkt je piek. Je stelt ze apart in, en de tweede vervangt de eerste nooit.

Wist een lage instelling een piek uit die al geregistreerd is?

Nee. Een kwartier met hoge afname blijft je maandpiek zolang er geen hogere komt. Een nieuwe instelling voorkomt wel verdere hoge pieken.

Bronnen bij dit hoofdstuk