10Dynamisch energiecontract

Bij een vast contract ligt de prijs per kWh vast. Bij een variabel contract verandert die per maand of kwartaal. Bij een dynamisch contract verandert de energieprijs per uur of per kwartier volgens de groothandelsmarkt. De prijs hangt dus af van de marktprijzen en van wanneer jij verbruikt. Dezelfde kWh kan 's middags bijna niets en 's avonds veel kosten.

Je kunt een dynamisch contract nemen voor afname, voor injectie (teruglevering van zonnestroom) of voor beide.

Aan de day-ahead markt: de beursmarkt waarop elke dag de prijzen voor de levering van de volgende dag worden bepaald. Voor België wordt die prijs gevormd op de gekoppelde Europese day-ahead markt. ⏱ Onder normale omstandigheden maakt de markt de prijzen voor alle 96 kwartieren van de volgende dag om ongeveer 12.57 uur bekend (CREG, de federale energieregulator). Je kent je prijs dus ongeveer 11 tot 35 uur vooraf.

• Tot eind september 2025 had de markt uurprijzen: 8.760 prijzen per jaar.
• Sinds 1 oktober 2025 werkt de gekoppelde markt met een tijdseenheid van 15 minuten: 96 prijzen per dag, 35.040 per jaar.
• Contracten worden sindsdien per kwartier gefactureerd. Bij een dynamisch contract komt je factuur uit je kwartierwaarden, niet uit het verschil tussen meterstanden. De prijs volgt de markt nauwkeuriger, maar de jaarfactuur is ook moeilijker na te rekenen.

1. Een digitale meter. Zonder digitale meter kun je geen dynamisch contract krijgen.
2. Meetregime 3 (SMR3) geactiveerd. De netbeheerder mag dan de kwartierwaarden doorsturen naar je leverancier. Je geeft daarvoor zelf toestemming via Fluvius. Zie De digitale meter.
3. ⏱ Een leverancier die zo'n contract aanbiedt. Leveranciers met meer dan 200.000 afnemers zijn verplicht een dynamisch contract aan te bieden aan elke eindafnemer die erom vraagt en een geschikte meter heeft. Eind 2025 boden 16 actieve leveranciers zo'n contract aan.

De prijsformule is volgens de CREG: A + (B × Index + C) × kWh. - A is de vaste vergoeding. Gemiddeld 60 euro per jaar bij dynamische producten eind 2025. - Index is de day-ahead prijs voor België per kwartier. - B is een coëfficiënt waarmee de leverancier risico's en kosten dekt. Gemiddelde in 2025: 1,0358. - C is de mark-up (commerciële marge). Gemiddelde in 2025: 1,2727 c€/kWh, dus 12,73 euro per MWh.

Dat is enkel de energiecomponent. Daarbovenop komen op je factuur, ook bij een dynamisch contract: - Nettarieven: het distributienettarief (met een kWh-deel en het capaciteitstarief, zie Het capaciteitstarief) en het transmissietarief. Het bedrag hangt af van je netgebied. - Kosten voor groene stroom en warmtekrachtkoppeling (WKK): soms apart vermeld, soms in de energieprijs inbegrepen. - Heffingen: energiebijdrage, bijzondere accijns en bijdrage Energiefonds. - Btw: 6 % op elektriciteit voor gezinnen.

Netkosten en heffingen zijn niet dynamisch. Ze zijn in elk kwartier gelijk. Het capaciteitstarief blijft dus gewoon gelden.

Op sommige momenten is de groothandelsprijs nul of negatief: er is meer aanbod, vooral van zon en wind, dan vraag. Dat gebeurt het vaakst op zonnige of winderige dagen met weinig vraag, bijvoorbeeld op zondag. In 2025 telde de Vlaamse Nutsregulator (VNR) 520 uren met negatieve prijzen (6 % van alle uren). De CREG telde 577 uren met een prijs van 0 euro per MWh of lager (6,59 %), dus inclusief de uren met een prijs van precies nul. Volgens de CREG was het diepste dal −450 euro per MWh op zondag 11 mei en de hoogste piek 518 euro per MWh op 1 juli.

Voor je verbruik kan de energiecomponent bij een negatieve marktprijs negatief of bijna nul worden. Je totale prijs per kWh blijft meestal positief, want nettarieven en heffingen komen erbovenop.

Voor wie zonnepanelen heeft en een dynamisch injectiecontract volgt de vergoeding voor teruglevering dezelfde marktprijs. Ze kan negatief worden, en dan betaal je om stroom op het net te zetten. Een thuisbatterij of het afschakelen van de installatie zijn opties, en elk kost iets. Zie Negatieve prijzen en injectie beperken.

Een Vlaams gezin met 3.500 kWh per jaar, een elektrische wagen en een digitale meter. De marktprijzen zijn aangenomen, binnen het bereik van 2025. Enkel de energiecomponent is berekend, zonder nettarieven, heffingen en btw.

Aannames: - Prijs (c€/kWh) = 1,0358 × Index (euro per MWh) / 10 + 1,2727. De vaste vergoeding laten we buiten beschouwing. - Dagverbruik zonder wagen: 3.500 / 365 = 9,59 kWh, verdeeld volgens het profiel van de CREG (0-6 u: 19,64 %, 6-12 u: 24,31 %, 12-17 u: 20,69 %, 17-24 u: 35,36 %). - Aangenomen gemiddelde marktprijs per blok: 85 / 120 / 20 / 150 euro per MWh.

Laden van de wagen (3,7 kW gedurende 2 uur = 7,4 kWh, bovenop het gewone verbruik):

Het verschil tussen avond en middag is ongeveer 1 euro per laadbeurt, dus ruim 350 euro per jaar als je elke dag laadt. De CREG komt op 152 euro per jaar bij 3.000 kWh, omdat zij met echte gemiddelde prijzen van 2025 rekent (ongeveer 5 cent per kWh verschil tussen avond en namiddag), terwijl dit voorbeeld aangenomen prijzen gebruikt met ongeveer 13,5 cent per kWh verschil.

Negatief in de middag? Zakt de marktprijs naar 15 euro per MWh onder nul, dan is de energiecomponent 1,0358 × (−1,5) + 1,2727 = −0,28 c€/kWh. De energie is dan (bijna) gratis, maar je betaalt nog altijd nettarieven en heffingen.

Met dynamische teruglevering: neem als indicatieve referentie 0,9588 × Index − 13,63 euro per MWh (gemiddelde van de aanbiedingen in augustus 2025). Voor 5 kWh injectie krijg je bij 45 euro per MWh +0,15 euro. Bij −15 euro per MWh is het −0,14 euro: je betaalt dan om te injecteren.

• Negatieve prijzen wegen minder door in je jaarfactuur dan de krantenkoppen doen vermoeden. De CREG rekent voor dat 1 uur aan −266 euro per MWh voor 0,0114 % in de jaarfactuur weegt. Veel belangrijker is de verschuiving van je verbruik weg van 17.00 tot middernacht.
• Het avondblok is duur én druk. Een gemiddeld gezin (3.500 kWh) verbruikt in 2025 ongeveer 35 % van zijn stroom tussen 17.00 en 24.00 uur. Dat is goed voor 42 % van de energiecomponent (164 van 387 euro), aan gemiddeld 13,22 c€/kWh.
• Wanneer je laadt, bepaalt of een dynamisch contract loont. Een wagen die 3.000 kWh per jaar laadt, kost bij laden 's avonds 152 euro per jaar meer dan bij laden in de namiddag. Laden tussen middernacht en de vroege ochtend scheelt 94 euro ten opzichte van de avond.
• Op papier goedkoper, in de praktijk niet altijd. Volgens het VNR-prijzenrapport was dynamisch in 2025 gemiddeld ongeveer 62 euro goedkoper dan variabel en ongeveer 193 euro goedkoper dan vast, berekend op een standaardprofiel. Een studie in opdracht van het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) vergeleek 1.014 Vlaamse gezinnen met een digitale meter. Met hun echte profiel betaalden zij gemiddeld 5,3 % meer dan met het standaardprofiel op hetzelfde dynamische contract. De steekproef is niet representatief. Zie Voor wie een dynamisch tarief loont.
• Maar 0,4 % van de aansluitingen heeft er een. Eind september 2025 telde de CREG 20.552 dynamische contracten op 5,2 miljoen aansluitingen. ⏱

Voordelen - Je betaalt wat de stroom op dat moment kost. Volgens de CREG is de gemiddelde mark-up lager dan bij variabele spotcontracten (12,73 tegenover 19,58 euro per MWh) en de vaste vergoeding lager dan bij vaste contracten (60 tegenover 81 euro per jaar). - Voordeel bij het verschuiven van verbruik naar de namiddag en de nacht. - Interessant bij een wagen, een warmtepomp of boiler met sturing, en bij een thuisbatterij. - De prijzen zijn vooraf bekend.

Nadelen - Het prijsrisico ligt bij jou. Pieken van meer dan 500 euro per MWh komen voor. - Zonder verschuiving van je verbruik kan het duurder uitvallen dan een variabel contract. - Bij zonnepanelen kan de injectie minder opbrengen of zelfs kosten. - De factuur is moeilijker te controleren, want ze komt uit je kwartierwaarden. - Je moet prijzen volgen of automatisering gebruiken.

• Kannibalisatie-effect: veel zonne-energie drukt via de marktkoppeling de prijzen op momenten van hoge opwekking. De CREG noemt dit het kannibalisatie-effect van hernieuwbare energie.
• Dynamisch ten opzichte van variabel spot: een variabel spotcontract rekent het gemiddelde van de marktprijzen (bijvoorbeeld het maandgemiddelde). Een dynamisch contract factureert je werkelijke afname per kwartier.
• Capaciteitstarief: dat meet je hoogste kwartier per maand. Draait door een dynamisch contract alles tegelijk in het goedkoopste kwartier, dan kan je maandpiek stijgen. Zie Het capaciteitstarief.
• Batterij: voor de combinatie met een thuisbatterij, zie Dynamisch tarief.

VideoIs een dynamisch elektriciteitscontract interessant voor mij?Bron: Testaankoop, via YouTube

• CREG, Jaarlijks verslag over de markt van de contracten op basis van een dynamische elektriciteitsprijs in 2025 (RA3159)
• VNR, Waaruit bestaat de energieprijs voor elektriciteit en aardgas
• VNR, Prijzenrapport 2025 (RAPP-2026-07)
• Studie in opdracht van VEKA, Voor wie loont een dynamisch elektriciteitscontract? (16 oktober 2025)