15Brandveiligheid en verzekering

• AREI-keuring. Het AREI is het algemeen reglement voor elektrische installaties. Een erkende keurder beoordeelt of het veilig is om de panelen te activeren. Het keuringsverslag heb je nodig voor de aanmelding bij Fluvius. Je bezorgt Fluvius het volledige verslag; een beslissing van de keurder alleen volstaat niet. Bij een onvolledig verslag past de installateur de installatie aan en volgt een nieuwe keuring. De kost van de keuring zit meestal in de offerte. Zie AREI-keuring.
• Veiligheidsonderbreking van de omvormer. Die blijft verplicht en zit bij kleinere installaties meestal in de omvormer. Ze beschermt het net en de mensen die eraan werken. Het is geen brandpreventie van je dak. Zie Netvoorschriften C10/11 en C10/26 voor de netvoorschriften.
• Aanmelden bij Fluvius. Binnen 3 maanden na de AREI-keuring. Wie te laat is, betaalt een administratieve kost: in 2026 is dat 97,26 euro excl. btw (117,68 euro incl. btw) bij kleine installaties. ⏱ Zie Aanmelden bij Fluvius.
• Brandweerschakelaar of vrije afstand. Of dit voor een gewone woning verplicht is, vraag je na bij je installateur en je brandweerzone. Lokale regels kunnen bestaan.

Brandweerzone Antwerpen geeft deze aandachtspunten:

• Kies een erkende installateur (zie Erkende installateur).
• Kabels en connectoren mogen niet los op het dak liggen. Connectoren moeten van dezelfde fabrikant zijn of een typeverklaring hebben.
• Een constructieberekening toont of het dak sterk genoeg is. Vraag na of een vergunning nodig is (Vergunning).
• Plaats de omvormer op een brandveilige ondergrond zoals steen of gips, zorg dat de warmte weg kan en leg geen spullen binnen 1 meter rondom.
• Weet waar de hoofdschakelaar zit. Bij geknetter of twijfel schakel je de panelen uit en bel je de installateur.
• Breng je verzekering op de hoogte.
• Onderhoud: elk jaar op een vast moment. In de eerste 3 jaar volg je zelf een checklist, tussen 3 en 5 jaar laat je een vakman nakijken, tussen 5 en 10 jaar ga je na of de panelen nog goed renderen, en vanaf 10 jaar kan de omvormer aan vervanging toe zijn. Let onder meer op vogels rond de panelen, een stofvrije omvormer, kabels die niet strak gespannen staan en verkleurde kabels naar de omvormer. Zie Reinigen en onderhoud.

De Nederlandse brandweerdocumenten beschrijven hoe zonnepanelen zich gedragen bij brand, en die fysica is in Vlaanderen dezelfde:

• Panelen blijven spanning leveren zolang er licht op valt, ook als je de installatie uitschakelt. Ook kunstlicht van werklampen kan ze activeren.
• Blussen kan met een sproeistraal vanaf minstens 0,5 m. Een sproeistraal geleidt geen elektriciteit.
• Beschadigde of hangende panelen kunnen onder spanning blijven. Een elektrische schok en herontsteking blijven mogelijk, ook na het incident.
• Na een interventie maakt een installateur de installatie definitief veilig, niet de brandweer.

Voor jou betekent dit: ga bij brand niet zelf op het dak, blijf weg van beschadigde panelen en kabels en bel 112. Voor thuisbatterijen, die een eigen brandverloop hebben, zie Veiligheid en plaatsing.

Wat dekt een brandverzekering? Volgens de beroepsvereniging van verzekeraars (Assuralia) onder meer brand, rook, ontploffing, bliksem, overspanning, waterschade, storm, hagel, sneeuw- en ijsdruk en natuurrampen. Niet gedekt is de oorzaak zelf, zoals een defect toestel. Wel gedekt is de gevolgschade. Een defecte omvormer zelf is dus niet gedekt, de brandschade die hij veroorzaakt wel.

Moet je de panelen melden? Ja: alles wat de heropbouwwaarde mogelijk wijzigt, meld je aan je brandverzekeraar. De heropbouwwaarde is wat het kost om je woning opnieuw op te bouwen. In de meeste gevallen leiden zonnepanelen niet tot een hogere premie. Vraagt je verzekeraar bij een nieuwe polis niet naar zonnepanelen, dan zijn ze automatisch verzekerd. Je polis kan strengere voorwaarden bevatten: lees ze.

Wat is de evenredigheidsregel? Is de verzekerde waarde te laag, dan verlaagt de verzekeraar de uitkering evenredig. Het bedrag wordt berekend als schade × verzekerde waarde ÷ werkelijke waarde.

Wat vraag je aan je verzekeraar? Laat de polis concreet maken, het liefst schriftelijk:

Bewaar facturen, schema's, serienummers en foto's van de opgeleverde toestand. Productgarantie, aansprakelijkheid van de installateur en je verzekering zijn drie verschillende routes.

Eigenaar of huurder? Eigenaars krijgen een vergoeding in nieuwwaarde, huurders in werkelijke waarde. Een huurdersaansprakelijkheidsverzekering is in Vlaanderen verplicht bij nieuwe of vernieuwde huurcontracten sinds 1 januari 2019. ⏱

Appartement. De syndicus sluit een blokpolis af voor het hele gebouw, inclusief het dak. Plaatst de vereniging van mede-eigenaars panelen, dan geeft de syndicus dat door aan de verzekeraar. Zie Appartement of huurwoning.

Een gezin met een eengezinswoning is brandverzekerd voor 250.000 euro heropbouwwaarde en laat zonnepanelen plaatsen.

Aannames:

• De panelen, inclusief montage, verhogen de heropbouwwaarde met 8.000 euro.
• Het gezin meldt niets en de verzekeraar vraagt er niet naar.
• Er ontstaat een keukenbrand met 40.000 euro schade, zonder rekening te houden met een franchise.

Berekening: 40.000 × 250.000 ÷ 258.000 = ca. 38.760 euro. Het gezin krijgt dus ca. 1.240 euro minder dan de schade. Had het gezin de panelen gemeld en de waarde laten aanpassen, dan was de volledige schade vergoed. De voorzorg kost één telefoontje of mail. Wil je zekerheid, vraag dan schriftelijk of de panelen in de verzekerde waarde zitten.

Heb je de waarde van je woning bepaald met het evaluatierooster van je verzekeraar? Dan kan de verzekeraar zich volgens Wikifin niet op onderverzekering beroepen, op voorwaarde dat het rooster correct is ingevuld en op het moment van de schade nog klopt. Meld dus elke wijziging die de waarde beïnvloedt, zoals nieuwe zonnepanelen.

• Uitschakelen maakt panelen niet spanningsvrij. Zolang er licht op valt, staat er spanning op de gelijkstroomkabels.
• Niet melden kan geld kosten. Door de evenredigheidsregel kan een deel van de uitkering wegvallen.
• Na een brand maakt een installateur alles veilig. De brandweer kan vertrekken voordat de situatie gesecuriseerd is.
• Als huurder kun je toch aansprakelijk zijn. Ook als de eigenaar afstand van verhaal geeft, blijf je mogelijk aansprakelijk tegenover buren of andere derden. Dat telt ook voor een stekkerpaneel op je balkon (Stekkerpanelen).
• Een garantie op de omvormer is iets anders dan je brandverzekering. Zie Product- en vermogensgarantie.

Brandweerdocumenten noemen vlambogen en langdurige kortsluitingen op de gelijkstroomzijde als risico, vooral bij grotere installaties, omdat panelen bij licht blijven produceren. De veiligheid daar hangt af van goede connectoren en kabels. Een foute installatie van omvormer, binneninstallatie of bekabeling kan een installatie na verloop van tijd laten uitvallen, en dat valt buiten de verantwoordelijkheid van Fluvius. ABEX is de index van de bouwprijzen waarmee de verzekerde waarde jaarlijks meeschuift, tenzij je polis anders bepaalt.

• Fluvius, Zonnepanelen: verplichtingen
• Fluvius, Zonnepanelen storingen
• Vlaanderen.be, AREI-keuring van uw zonnepanelen
• Assuralia, Moet ik mijn brandverzekeraar verwittigen als ik zonnepanelen plaats?
• Assuralia, De brandverzekering dekt veel meer dan alleen brand
• Assuralia, Huurdersaansprakelijkheidsverzekering
• Brandweerzone Antwerpen, Zonnepanelen en brandveiligheid
• NIPV, Aandachtskaart Incidentbestrijding Zonnepanelen (Nederland)
• Synergrid, Plug & Play in België