2Soorten panelen

Een zonnepaneel bestaat uit tientallen zonnecellen die in serie zijn geschakeld en tussen glas en een achterlaag zijn ingekapseld. Bij de meeste panelen is een cel een dun plakje silicium, een wafer. Hoe dat silicium is gekweekt, bepaalt de naam van het paneeltype. Hoe zonlicht in een cel stroom wordt, lees je in Hoe een zonnepaneel werkt.

Een GWp is een miljoen kWp. Het modulerendement is het deel van het zonlicht dat het paneel in stroom omzet. Bron: Fraunhofer ISE, juli 2026. De cijfers voor dunne film zijn een ondergrens, want het rapport telt maar één fabrikant per technologie.

De wafer is gesneden uit een groot silicium-eenkristal. Dat wordt meestal gekweekt door het langzaam uit gesmolten silicium te trekken (Czochralski-proces). Een eenkristal heeft een regelmatige structuur, maar de trage productie maakt het ook de duurste soort silicium.

Het rendement van commerciële monokristallijne modules steeg in tien jaar van ongeveer 17 % naar bijna 25 %.

In een blok multikristallijn silicium groeien veel kristalkorrels naast elkaar. Op de grens tussen twee korrels gaan elektronen verloren en wordt de stroom geblokkeerd. Daardoor is de materiaalkwaliteit lager. De productie is wel eenvoudiger en goedkoper.

De naamgeving is verwarrend. Volgens de gangbare vakdefinitie gaat het om de grootte van de korrels:

Wat in de volksmond "polykristallijn paneel" heet, is vakmatig dus multikristallijn. Omdat de meeste mensen naar "polykristallijn" zoeken, houden we die term hier aan.

Multikristallijn was van ongeveer 2010 tot 2016 het grootste deel van de wereldproductie, ruwweg twee derde. Rond 2017 tot 2018 nam monokristallijn de leiding over. In 2025 is multikristallijn uit de productie verdwenen. Bestaande installaties met zulke panelen blijven gewoon werken. Hoe snel ze veroudering tonen, staat in Degradatie en levensduur.

Bij dunne film wordt geen wafer gezaagd, maar een halfgeleiderlaag rechtstreeks op een drager aangebracht. De commerciële soorten zijn cadmiumtelluride, CIGS (koper, indium, gallium en seleen) en amorf silicium. De panelen kunnen licht en soms flexibel zijn.

Het marktaandeel is klein, dus je krijgt dit voor een gewoon Vlaams woonhuis zelden voorgesteld. Het rendement per m² ligt lager dan bij silicium. Je hebt dus meer dakoppervlak nodig voor hetzelfde vermogen.

Oppervlak = vermogen ÷ (rendement × 1.000 W/m²). Voor 4 kWp:

• Nieuwe installatie. Je krijgt in de praktijk monokristallijne panelen. Vergelijk offertes op vermogen per paneel (Wp), garantie en prijs per kWp (Wat een installatie kost, Offertes vergelijken), niet op "mono of poly".
• Bestaande installatie met polykristallijne panelen. Er is geen technische reden om ze te vervangen enkel omwille van het type.
• Dunne film. Overweeg het enkel als je een bijzondere toepassing hebt. Verwacht minder keuze.

Een paneel kan tegelijk monokristallijn, bifaciaal en glas-glas zijn. Dat zijn drie verschillende eigenschappen:

• Monokristallijn gaat over het basismateriaal van de cel.
• TOPCon, HJT en back contact zijn celtechnologieën binnen die monokristallijne familie. Het zijn dus geen alternatieven voor monokristallijn, zie Celtechnologie: TOPCon, HJT en back contact.
• Bifaciaal gaat over licht opvangen aan twee zijden, en glas-glas over de opbouw van het paneel, zie Bifaciale en glas-glaspanelen.

Een zwarte cel, een zwart frame en een zwarte achterzijde zien er rustig uit, maar zeggen op zich niets over de kwaliteit. Op een klein dak telt vooral het vermogen per m². Op een ruim dak kan een lagere prijs per kWp zwaarder wegen dan het allerhoogste rendement. Vergelijk daarom het voorstel voor je volledige dak, niet één lijn op de datasheet.

Een gezin in Gent heeft een zuiddak (helling 35°, geen schaduw) waarop 20 m² paneeloppervlak past.

• Rendement per type zoals in de tabel bij "Hoeveel dakoppervlak per type?".
• Opbrengst volgens PVGIS (Gent, zuid 35°, 14 % systeemverlies, vrijstaande montage): ongeveer 1.055 kWh per kWp voor silicium en 1.054 voor cadmiumtelluride. Voor CIGS gebruikt PVGIS de optie "CIS" en komt het op ongeveer 1.025.
• Geen schaduw, geen degradatie in het eerste jaar.

Op een beperkt dak bepaalt het modulerendement dus de jaaropbrengst, niet de opbrengst per kWp. Silicium levert hier ongeveer 20 % meer dan cadmiumtelluride en ongeveer 80 % meer dan CIGS. Heb je 100 m² dak vrij, dan speelt dat verschil veel minder. Echte panelen hebben vaste afmetingen, dus het aantal moet je afronden.

• "Polykristallijn" is eigenlijk multikristallijn. Echt polykristallijn silicium heeft korrels van 1 µm tot 1 mm en wordt met dampafzetting gemaakt.
• Multikristallijn ging van twee derde van de wereldproductie naar nul. Tussen 2010 en 2016 was het het grootste deel van de productie, in 2025 is het 0 van 706 GWp.
• Een dunnefilmpaneel levert per kWp evenveel op, maar vraagt meer plaats. In PVGIS haalt cadmiumtelluride in Gent evenveel kWh per kWp als silicium. Voor 4 kWp heb je 21,2 m² nodig tegenover 17,6 m².
• Een kristal met fosfor in plaats van boor kent een bekend verouderingseffect niet. Bij boor-gedopeerd silicium vormen zuurstof en boor complexen die de levensduur van ladingsdragers verminderen. Dat is een van de redenen waarom de industrie opschoof naar n-type silicium (fosfor): 86 % van de wafers in 2025.

Monokristallijn silicium - Voordelen: hoogste rendement per m² en de grootste keuze. - Nadelen: de duurste soort silicium om te kweken.

Polykristallijn silicium - Voordelen: goedkoper te maken. Bestaande installaties blijven werken. - Nadelen: lagere materiaalkwaliteit door de korrelgrenzen en niet meer in productie.

Dunne film - Voordelen: licht, soms flexibel, bruikbaar in gebouwgeïntegreerde toepassingen. - Nadelen: lager rendement per m², kleine markt en dus weinig keuze.

PVGIS modelleert de temperatuur van de module met het Faiman-model: Tm = Ta + G / (U0 + U1·W). Ta is de luchttemperatuur, G de instraling en W de windsnelheid. Voor modules zonder luchtstroom erachter (dakintegratie) is de koeling slechter dan bij vrijstaande modules. PVGIS rekent spectrale effecten enkel voor kristallijn silicium en cadmiumtelluride.

Voor Gent (zuid, 35°) geeft PVGIS:

Dat zijn PVGIS-modelresultaten. Naast de drie families bestaan perovskiet en silicium-perovskiet-tandem. Die vallen buiten dit hoofdstuk.

• Fraunhofer ISE, Photovoltaics Report (juli 2026)
• PVGIS API (Joint Research Centre, Europese Commissie)
• PVGIS, Data sources and calculation methods
• PVEducation, Types of Silicon
• PVEducation, Czochralski Silicon