MYNRG

Zoeken

Doe de MYNRG Check

Hoofdstukken van deze gids

Thuisbatterij Gids · 14 hoofdstukken

Deel 1 · Basis en rendement

Deel 2 · Techniek en levensduur

Deel 3 · Plaatsen en gebruiken

Tot slot

Gids thuisbatterij · Deel 2 · Techniek en levensduur

4Batterijchemie: LFP of NMC

In het kort

De meeste thuisbatterijen die vandaag verkocht worden, zijn LFP (lithium-ijzerfosfaat). Het Internationaal Energieagentschap (IEA) schat dat LFP ongeveer 90 % van de wereldwijd geplaatste batterijopslag uitmaakt.

LFP is zwaarder en groter dan NMC (nikkel-mangaan-kobalt) voor dezelfde hoeveelheid energie, maar dat speelt thuis weinig. In laboproeven verloopt een doorslaande celbrand bij LFP milder, al is LFP niet brandvrij en is het vrijgekomen gas giftig. De chemie bepaalt dus een deel van het risico en van de levensduur. Garantievoorwaarden, beveiliging en installatie wegen minstens even zwaar.

Wat LFP en NMC zijn

Beide zijn lithium-ioncellen. Het verschil zit in de kathode, de plus-elektrode. LFP gebruikt lithium-ijzerfosfaat, NMC een oxide van nikkel, mangaan en kobalt. De min-elektrode is bij lithium-ionbatterijen in het algemeen grafiet.

Een derde type, NCA (nikkel-kobalt-aluminium), komt in thuisbatterijen minder voor. Het komt hier alleen aan bod omdat een belangrijke labostudie het als vergelijking gebruikt.

Marktaandeel

Wereldwijd: volgens het IEA (Global Energy Review 2026) is LFP goed voor ongeveer 90 % van de uitgerolde batterijopslag. Vijf jaar eerder was dat ruim onder 50 %. Het cijfer gaat over opslag in het algemeen, niet enkel over thuisbatterijen.
Duitsland (thuisbatterijen): in 2022 bevatte volgens een schatting van de HTW Berlin twee derde van de verkochte lithium-ionsystemen LFP. NMC viel van meer dan de helft in 2018 naar 12 % in 2022. NCA kwam op 20 %.
Vlaanderen: er bestaat geen cijfer per chemie. Vraag het aan je installateur.

Gewicht en volume

Energiedichtheid zegt hoeveel energie een batterij per kilogram of per liter bevat. Volgens het IEA ligt LFP bij autopakketten ongeveer een vijfde lager per massa en ongeveer een derde lager per volume dan NMC. Voor een auto is dat een nadeel. In een garage of technische ruimte speelt het nauwelijks, tenzij de plaats beperkt is (zie Veiligheid en plaatsing).

Veiligheid: wat het onderzoek zegt

Thermal runaway is een doorslaande celbrand: een zichzelf versterkende oververhitting van een cel. De EU-batterijverordening beschrijft dat zo'n runaway in één cel kan overslaan op de rest van de batterij en veel gas kan vrijmaken.

Labotest op losse cellen (2015): volledig geladen cilindercellen werden bewust oververhit. LFP en NCA begonnen vrijwel bij dezelfde temperatuur zelf op te warmen (140 en 139 °C). Het verschil zat in de heftigheid. De maximale celtemperatuur was 440 °C bij LFP tegenover 911 °C bij NCA, en er kwam 32 millimol gas vrij tegenover 277 millimol. Let op: dit is NCA, geen NMC, en het zijn losse cellen, geen volledige batterij.
Overzichtsstudie van 60 publicaties (2024): NMC geeft meer gas vrij dan LFP, maar het afgas van LFP is in absolute zin giftiger. LFP produceert meer waterstof, NMC meer koolmonoxide. De ondergrens van ontvlambaarheid, de laagste concentratie waarbij het gas kan ontbranden, ligt bij LFP-gas lager (6,2 %) dan bij NMC-gas (7,9 %). De onderzoekers besluiten dat LFP-gas een groter ontvlambaarheidsrisico vormt, ook al zijn er minder vlammen bij de cel zelf. De studie zegt niets over hoe waarschijnlijk een runaway is, enkel over de gevolgen als het gebeurt.
Geen enkele chemie lost alles op. De Duitse veiligheidsrichtlijn voor lithiumhuisbatterijen stelt dat geen enkel lithium-iontype niet-brandbaar genoemd kan worden, omdat elektrolyt en grafiet brandbaar zijn. Productiefouten binnenin cellen zijn nauwelijks met maatregelen buiten de cel op te vangen.
Hoe vaak gaat het mis? Voor grote batterijparken, dus niet voor woningen, daalde het aantal incidenten per geïnstalleerde GW tussen 2018 en 2023 met 97 %, van ongeveer 9,2 naar 0,2. Bij de incidenten met bekende oorzaak lag 11 % bij cellen of modules. De meeste hadden te maken met werking en integratie, en 72 % deed zich voor tijdens de bouw, de inbedrijfstelling of de eerste twee jaar.

Tekening volgttwee thermometers naast elkaar, LFP tot 440 °C en NCA tot 911 °C, met eronder twee ballonnen voor het vrijgekomen gas (32 en 277 millimol), gelabeld als losse cellen en NCA in plaats van NMC.

Video volgtUitleg over de chemie van thuisbatterijen (LFP en NMC) in gewone taal

Levensduur

Een cyclus is één volledige laad- en ontlaadronde. Kalenderleeftijd is veroudering door tijd alleen, ook zonder gebruik.

Netopslagstudie (PNNL, 2022, geen woningen): een kalenderlevensduur van 16 jaar voor LFP en 13 jaar voor NMC. Bij 80 % ontladingsdiepte komt de studie na eigen correctie op ongeveer 4.200 cycli voor LFP en 2.800 voor NMC, tot 60 % restcapaciteit. NMC wordt in stationair gebruik doorgaans beperkt tot 90 % laadniveau. Bij LFP geldt die beperking niet.
Praktijkmeting bij woningen (RWTH Aachen, 2024): 21 thuisbatterijen in Duitsland, tot 8 jaar gevolgd. Gemiddeld verliezen ze 2 tot 3 procentpunt bruikbare capaciteit per jaar. Per type kwam LFP op 2,2 procentpunt per jaar en NMC op 3,2 (met een tweede schattingsmethode 2,0 en 1,9). De verschillen tussen chemieën zijn dus klein ten opzichte van de spreiding tussen individuele systemen, die ongeveer 2 procentpunt bedraagt. De systemen dateren van vanaf 2015. Nieuwere systemen verouderen volgens de HTW Berlin minder snel.

Prijs en grondstoffen

LFP is volgens het IEA bijna 30 % goedkoper per kWh dan NMC (cijfers voor auto's, 2024). Voor stationaire modules vond PNNL in 2022 ongeveer 10 %. Dat zijn twee verschillende contexten.

LFP bevat geen nikkel of kobalt, NMC wel. Bijna twee derde van de kobaltmijnbouw zit in Congo en meer dan de helft van het nikkel in Indonesië. Voor recyclage is NMC meer waard door nikkel en kobalt.

Wat je zelf kunt controleren

Label: volgens de EU-batterijverordening moet het label o.a. de chemie, de capaciteit, de productiedatum en het gewicht vermelden. ⏱ De toepassing start ten vroegste op 18 augustus 2026. Of het al op elk product staat, vraag je best na bij de verkoper.
Batterijpaspoort: ⏱ vanaf 18 februari 2027 krijgt elke industriële batterij boven 2 kWh, waaronder thuisbatterijen, een QR-code met een elektronisch paspoort. Daarin staan publiek o.a. de chemie, de nominale capaciteit, de spanning, de verwachte levensduur in cycli, de duur van de commerciële garantie en het rendement.
Offerte: vraag expliciet naar de chemie, de bruikbare capaciteit in kWh, de garantie op restcapaciteit en doorvoer (zie Levensduur en garantie) en de plaatsingsvoorwaarden (zie Veiligheid en plaatsing).

Rekenvoorbeeld

Een gezin krijgt twee offertes voor een thuisbatterij van 10 kWh nominaal: A met LFP, B met NMC. De prijzen laten we hier weg.

Afmetingen (naar de verhoudingen van autopakketten): voor dezelfde energie is LFP ongeveer 25 % zwaarder en vraagt ongeveer 1,5 keer zoveel plaats als NMC.
Cycli: volgens de Duitse veldstudie doorloopt een thuisbatterij 150 tot 300 equivalente volledige cycli per jaar. Met de netopslagwaarden uit 'Levensduur' (2.800 voor NMC, 4.200 voor LFP) is dat voor NMC 2.800 / 300 = ongeveer 9 jaar tot 2.800 / 150 = ongeveer 19 jaar. Voor LFP is het 4.200 / 300 = 14 jaar tot 4.200 / 150 = 28 jaar. Die waarden gelden voor grote netbatterijen.
Wat ook beperkt: de kalenderlevensduur (16 jaar voor LFP, 13 voor NMC in de netopslagstudie) en vooral de garantie. Een garantie van 10 jaar, tot 80 % of minder restcapaciteit, is gebruikelijk.

Conclusie voor de offertevergelijking: de chemie rechtvaardigt hooguit een kleiner prijsverschil, geen blinde voorkeur. Vergelijk bruikbare kWh, garantie op restcapaciteit en doorvoer, certificering en plaatsingsvoorwaarden.

Goed om te weten

LFP is niet vlamvrij. In de overzichtsstudie was LFP-gas giftiger dan NMC-gas en lag de ontvlambaarheidsgrens lager. Het voordeel zit in minder gas en minder hitte, niet in "veilig dus geen risico".
De zelfopwarming begint niet noodzakelijk later, wel verloopt ze milder. In één labotest startte de reactie bij 140 °C (LFP) en 139 °C (NCA), maar de topwaarde was 440 tegenover 911 °C.
Je kunt het celtype controleren. De chemie moet op het label staan en straks in een publiek paspoort. Je hoeft het dus niet op gezag van de verkoper aan te nemen.
In de praktijk verouderen LFP- en NMC-thuisbatterijen in dezelfde orde van grootte. De spreiding tussen systemen was even groot als het verschil tussen de chemieën.

Voor- en nadelen

	Voordelen	Nadelen
LFP	Mildere runaway in labotests; langere levensduur in de netopslagstudie; geen nikkel of kobalt; geen verplichte beperking tot 90 % laadniveau; marktstandaard	Groter en zwaarder per kWh; giftiger afgas met lagere ontvlambaarheidsgrens; het laadniveau is moeilijker te schatten (zie SoC, SoH en DoD)
NMC	Hogere energiedichtheid; volgens het IEA beter bij koude; hogere recyclagewaarde	Heftigere runaway in de labotests; doorgaans beperkt laadniveau; nikkel en kobalt in de keten; minder gebruikelijk in nieuwe thuisbatterijen

Voor wie het technisch wil weten

Spanning en serie: een LFP-cel heeft een nominale spanning van ongeveer 3,2 V. Een batterij van 51,2 V bestaat uit 16 cellen in serie (16 x 3,2 V). Zie Laagspanning of hoogspanning.
Vlakke spanningscurve: bij LFP blijft de celspanning over een groot deel van de lading nagenoeg gelijk. Daardoor geeft de spanning enkel "bijna vol" en "bijna leeg" betrouwbaar aan. In de Duitse veldstudie was de onzekerheid op de capaciteitsschatting bij LFP 8,0 procentpunt, tegenover 4,4 bij een LMO/NMC-type.
Veroudering: in de veldgegevens is verlies van de lithiumvoorraad de dominante verouderingsvorm bij de onderzochte systemen. Dat is lithium dat niet meer meedoet aan de reactie.
Gasvorming: afgas van LFP bestaat vooral uit CO2 (48 %), waterstof (29 %) en CO (9 %). Bij NCA overheerst CO (45 %). Het waterstofaandeel verklaart de lage ontvlambaarheidsgrens van LFP-gas.
Standaardtests: de EU-batterijverordening eist testbewijs voor o.a. externe kortsluiting, overladen, overontladen, overtemperatuur, thermische propagatie, interne kortsluiting, brand en gasemissie, voor zover het gevaar bij het product bestaat.
Losse cellen: de gas- en temperatuurwaarden komen uit tests op losse cellen in een labo. Een volledig systeem heeft ook een behuizing, een BMS en brandwerende maatregelen.

Tekening volgttwee batterijkasten met dezelfde opgeslagen energie naast elkaar, de LFP-kast iets groter en zwaarder, de NMC-kast compacter, met een weegschaal en een meetlat erbij.

Veelgestelde vragen

Welk celtype zit er in de meeste thuisbatterijen?

LFP. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) schat dat ongeveer 90 % van de wereldwijd geplaatste batterijopslag LFP is. Voor Vlaanderen bestaat er geen cijfer per chemie.

Staat het celtype op de batterij of in de offerte?

⏱ Volgens de Europese batterijverordening moet het label onder meer de chemie, de capaciteit en de productiedatum vermelden. Vraag in je offerte altijd naar het celtype.

Is LFP veiliger dan NMC?

In labotests verloopt een runaway bij LFP milder, met lagere piektemperatuur en minder gas. Het afgas is wel giftig en heeft een lage ontvlambaarheidsgrens. Geen enkel lithium-iontype is niet-brandbaar.

Is LFP altijd langer houdbaar?

Op papier wel, in de netopslagstudie: 16 tegenover 13 jaar kalenderlevensduur. In de Duitse veldmeting bij woningen lag het verschil binnen de spreiding tussen systemen.

Is LFP beter in de winter?

Het IEA noemt NMC beter bij koude. Bij lage temperatuur kan het batterijbeheersysteem het laden beperken (zie Het batterijbeheersysteem (BMS) en Veiligheid en plaatsing). Een opstelling binnenshuis lost veel op.

Bronnen bij dit hoofdstuk