10Installatie en keuring

• Vlaanderen.be onderscheidt twee manieren om thuis te laden: via een laadpunt of via een stopcontact. Een vast laadpunt verdient de voorkeur. Laden via een stopcontact noemt de pagina een noodoplossing, omdat een stopcontact niet ontworpen is voor langdurige grote vermogens. Er is risico op oververhitting en brand.
• Fluvius zegt hetzelfde: laden rechtstreeks via een gewoon stopcontact "zonder begrenzing en zonder beveiliging" is verboden. Een laadkabel met ingebouwde beveiliging is wel toegelaten. Die beveiliging heet IC-CPD: een bescherming in de kabel zelf tegen overbelasting en kortsluiting, die ook met de wagen communiceert.
• Over de kabels zelf lees je meer in Stekkers en laadkabels.

Voor de installateur begint het met je bestaande aansluiting: het nettype, het aansluitvermogen, de aarding, de ruimte in het bord en de belasting per fase. Zeg hem ook wat je van plan bent, zoals een warmtepomp, een tweede wagen of zonnepanelen. Een kabelroute voorbereiden kan zinvol zijn, zonder meteen het hoogste laadvermogen te activeren.

Er bestaat geen universele kabeldoorsnede voor een laadpaal. Stroom, lengte, spanningsval, omgeving en de gekozen beveiliging bepalen samen welke kabel nodig is, dus laat een ontwerp maken voor de echte lengte en aanleg.

Sinds het koninklijk besluit van juli 2022 (Belgisch Staatsblad van 16 augustus 2022) heeft het AREI een apart hoofdstuk 7.22 voor vaste laadinrichtingen met kabel voor elektrische wegvoertuigen. Het geldt voor nieuwe of vervangen laadinrichtingen waarvan de uitvoering vanaf 1 november 2022 begint. Bestaande laadinrichtingen mogen onder de oude regels blijven, tenzij ze worden aangepast.

Volgens het verslag aan de Koning vraagt het hoofdstuk:

• Een eigen stroombaan per verbindingspunt, dus per aansluitpunt voor één wagen.
• Aardlekbeveiliging. Elk wisselstroom-verbindingspunt heeft een aardlekschakelaar van hoogstens 30 mA die ook bij gelijkstroomfouten werkt. Dat kan een type B zijn, of een type A in combinatie met detectie van 6 mA residuele gelijkstroom. Vlaanderen.be vraagt bovendien een CE-markering op het laadpunt.
• Overstroombeveiliging volgens de algemene regels van het AREI.
• Uitvoering. Buiten minstens beschermingsklasse IP44 (de IP-code geeft aan hoe goed een toestel beschermd is tegen vocht en vaste voorwerpen) en bescherming tegen aanrijding. Bij een gemeenschappelijke voeding in een gebouw komt er een noodonderbreking bij.

Voeding via een stopcontact (mode 2) valt niet onder hoofdstuk 7.22 maar onder de algemene delen van het AREI.

Buiten en in een gedeelde parking. Buiten is minstens IP44 nodig, plus bescherming tegen aanrijding. In gebouwen gelden bijkomend bepalingen over een elektrische noodonderbreking. Die zijn niet bedoeld voor een laadpaal die deel uitmaakt van de installatie van één woning. Een gemeenschappelijke garage behandel je dus niet als de privégarage van één woning: leg plaatsing, bereikbaarheid en eventuele afspraken met de brandweer vast in het dossier. Meer over gedeelde parkings in Bedrijven en appartementen.

• Een AREI-keuring door een erkend controleorganisme is verplicht voor je een installatie in gebruik neemt, bij een belangrijke wijziging of uitbreiding en bij een verzwaring van de aansluiting.
• Vlaanderen.be raadt aan een laadpunt door een installateur te laten plaatsen en daarna te laten keuren. De installateur kan de keuring regelen.
• Wordt een bestaande laadinrichting aangepast, dan is een nieuwe controle nodig.
• Het keuringsverslag moet, wanneer aanwezig, het aantal laadpalen met serienummer en type vermelden.
• Een stopcontact dat je nieuw aansluit om te laden, moet ook volgens het AREI gekeurd zijn.
• Vraag het verslag van het controleorganisme, de aangepaste schema's en de gebruiksinstructies. Tekortkomingen in het verslag los je op vóór de ingebruikname.
• Keuring en aanmelding bij Fluvius zijn twee aparte stappen: de ene vervangt de andere niet. Spreek vooraf af wie wat doet en welke bewijsstukken je krijgt.

• Wat: meld een private laadpaal van 5 kVA of meer op het laagspanningsnet aan bij Fluvius. Dat geldt voor eenrichtings- en bidirectionele laadpalen. Openbare en semipublieke palen zitten al in het publieke laadnetwerk.
• Sinds wanneer: de meldingsplicht geldt sinds juni 2021.
• Hoe: online via Mijn Fluvius, tegel "Groene stroom". Heb je zonnepanelen, een batterij en een laadpaal, dan zijn dat drie aparte meldingen.
• Termijn: binnen 3 maanden na de AREI-keuring. ⏱
• Waarom: de melding is volgens Fluvius geen controle. Fluvius gebruikt ze om piekbelasting te zien en het net waar nodig aan te passen.
• Wie is verantwoordelijk: jij als klant, ook als een installateur of je werkgever de paal geplaatst heeft. Een installateur kan het melden, maar spreek dat vooraf af.
• Te laat aanmelden: dat kost een boete van 97,26 euro excl. btw (117,68 euro incl. btw). ⏱
• Wijziging of vervanging: meld je via het contactformulier groene energie van Fluvius.

Alle details voor een laadpunt (kVA of kW, stopcontactlaadkabel, publieke palen, wie wat meldt) staan in Laadpaal aanmelden. Het algemene aanmeldproces staat in Aanmelden bij Fluvius.

• Rijd je minder dan 100 km per dag, dan volstaat meestal je bestaande aansluiting, zegt Fluvius. Bij grotere afstanden kan een zwaardere aansluiting nuttig zijn, die je aanvraagt via Mijn Fluvius.
• Veel woningen hebben een aansluiting van 9,2 kW (eenfasig, 40 A), zegt Vlaanderen.be. Een verzwaring vraag je aan bij Fluvius.
• Eenfasig laden komt overeen met 3,7 kW, driefasig met 11 kW. Driefasig laden vraagt een 400V-net in je straat. Fluvius: "de aanpassing naar 400V is niet gratis".
• Productie-installaties en opslag, een bidirectionele laadpaal inbegrepen, hebben een limiet: eenfasig 5 kVA, driefasig 25 kVA. Vraag bij Fluvius na hoe dat voor jouw combinatie van zonnepanelen, batterij en laadpaal werkt. ⏱

Wat hoort in de offerte? Het toegelaten maximumvermogen voor jouw net, de regeling op de woning, de kabelroute, de montage, de beveiliging, eventueel graafwerk, de keuring en de aanmelding, elk apart benoemd. Staat er een koppeling met zonnepanelen, een EMS of de administratie van je werkgever in, dan staat ook welke meter of sensor daarvoor nodig is en of die inbegrepen is. Vermeld ook terugkerende kosten en de voorwaarden om te stoppen.

Test bij de oplevering. Laat zien dat je wagen laadt, dat de sessie wordt geregistreerd en dat het vermogen zakt als het overige verbruik stijgt. Test de zonnefunctie op een zonnig moment of spreek een nieuw moment af. Laat ook zien wat er gebeurt als het internet of de meting wegvalt, en hoe je een vertrektijd, een laadlimiet en tijdelijke voorrang instelt. Dat de app verbindt, bewijst niet dat alle functies werken.

Documenten. Bewaar de schema's, het keuringsverslag, de toestelgegevens, de instellingen, de handleidingen en het bewijs van de aanmelding. Zorg dat jij toegang hebt tot het beheeraccount en tot de export van je laadgegevens.

Onderhoud en storing. Volg de onderhoudsvoorschriften van de fabrikant en hou de connector schoon en beschermd. Beschadiging, herhaaldelijk uitschakelen of ongewone warmte laat je onderzoeken: opnieuw inschakelen is geen diagnose. Noteer bij een storing het tijdstip, de foutmelding, de wagen en wat het systeem op dat moment deed, en open het toestel niet zelf.

• Blijft de laadpaal achter, dan meldt de nieuwe eigenaar de eigendomsoverdracht in Mijn Fluvius. Enkel de nieuwe eigenaar kan dat doen. Gaat de paal mee, dan meld je de verhuis.
• Na een verplaatsing laat je de paal opnieuw keuren. Je hebt het keuringsverslag nodig om hem opnieuw aan te melden.
• Huurders vragen eerst toestemming aan de verhuurder.

De prijs van installatie en keuring hangt af van je woning en je aansluiting. Vraag een offerte aan een installateur en een erkend controleorganisme, en vraag het btw-tarief na bij je installateur of bij FOD Financiën. ⏱ Voor uitgaven na 31 augustus 2024 bestaat er geen federale belastingvermindering meer (FOD Financiën, zie Een laadpaal thuis).

Een gezin met een eenfasige aansluiting van 9,2 kW (40 A), een elektrische wagen en een eigen oprit.

Aannames:

• 40 km per dag, ongeveer 15.000 km per jaar.
• 17 kWh per 100 km en 90 % laadrendement (de aannames die Vlaanderen.be zelf gebruikt).
• Geen zonnepanelen en geen kostenberekening.

Het traject: de installateur plaatst een eenfasige laadpaal op een eigen kring met aardlekbeveiliging die gelijkstroomfouten dekt, een erkend controleorganisme keurt de installatie vóór het eerste gebruik, en het gezin meldt de laadpaal aan via Mijn Fluvius, binnen 3 maanden na de keuring, met het keuringsverslag als bijlage. Een gemiddelde dagrit vraagt ruim twee uur laden aan 3,7 kW. Een paal van 11 kW is hier niet nodig.

• Een type B-aardlekschakelaar is niet altijd verplicht. Het AREI laat ook een type A toe, als het gecombineerd wordt met detectie van 6 mA residuele gelijkstroom. De gekozen combinatie moet volgen uit de productdocumentatie en het AREI. Ingebouwde detectie is geen reden om andere nodige beveiligingen weg te laten.
• Het keuringsverslag is je toegangsbewijs bij Fluvius. Het vermeldt het aantal laadpalen met serienummer en type, en je hebt het opnieuw nodig na een verhuis.
• Ook "gewoon een stopcontact" heeft eisen. Vlaanderen.be schrijft een eigen stroomkring voor, rechtstreeks aangesloten in de zekeringkast, bekabeling van minstens 2,5 mm² met een automaat van hoogstens 20 A, en een aardlekbeveiliging van 30 mA: type B, of type A in combinatie met een kabel met 6 mA DC-lekdetectie.
• Je aansluiting bepaalt je maximale laadvermogen, niet de laadpaal. Een aansluiting van 9,2 kW kan geen laadpaal van 11 kW voeden.
• Veel thuispalen zijn niet aangemeld. Volgens Fluvius, aangehaald in de pers van februari 2026, zijn ongeveer 70.000 private laadpunten officieel geregistreerd en ligt het werkelijke aantal ruwweg het dubbele. ⏱

• Aardlekbeveiliging en gelijkstroom. Een laadpaal of de lader in de wagen kan gelijkstroom in een foutstroom veroorzaken. Een type A is slechts getest tot 6 mA gelijkstroom. Daarom vraagt het AREI detectie van gelijkstroomfouten: een type B, of een type A met 6 mA DC-detectie.
• Netsysteem. Een aardlekschakelaar vraagt een aarddraad en een TT- of TN-S-systeem. Bij IT-systemen vraagt het AREI een permanente isolatiecontrole.
• Net in België. België kent 3N400V en 3 × 230V. Bij 3 × 230V heb je een transformator nodig om driefasig te laden.
• Aansluiting aanpassen. Fluvius stuurt na je aanvraag een aangepaste offerte. Na jouw akkoord wordt het werk ingepland. De binneninstallatie kan ook aanpassingen vragen.
• Bidirectionele palen. Een bidirectionele laadpaal heeft een omvormer en kan stroom uit de autobatterij naar het net of je woning sturen. Zie V2H en V2G.
• Regio. Deze tekst gaat over Vlaanderen. Brussel en Wallonië hebben een andere netbeheerder en eigen regels.

• Fluvius, Meldingsplicht private laadpaal
• Fluvius, Zonnepanelen, laadpalen en thuisbatterijen verplicht aanmelden
• Fluvius, Flyer aanmelden
• Fluvius, Veelgestelde vragen over groene stroom
• Fluvius, Aansluiting aanpassen om thuis op te laden
• Fluvius, Wat als je verhuist
• Vlaanderen.be, Uw elektrische wagen thuis laden
• Vlaanderen.be, Keuring van uw elektrische installatie (AREI)
• VITO/EMIS, Verslag aan de Koning bij hoofdstuk 7.22 AREI