Hoofdstukken van deze gids
Thuisbatterij Gids · 14 hoofdstukkenDeel 1 · Basis en rendement
Deel 2 · Techniek en levensduur
- 4Batterijchemie: LFP of NMC
- 5Laagspanning of hoogspanning
- 6Het batterijbeheersysteem (BMS)
- 7SoC, SoH en DoD
- 8Levensduur en garantie
- 9AC- of DC-gekoppeld
Deel 3 · Plaatsen en gebruiken
- 10Bijplaatsen bij bestaande panelen
- 11Noodstroom
- 12Dynamisch tarief
- 13Capaciteitstarief en pieken
- 14Veiligheid en plaatsing
Tot slot
Gids thuisbatterij · Deel 3 · Plaatsen en gebruiken
10Bijplaatsen bij bestaande panelen
In het kort
Je kunt een batterij op twee manieren aan bestaande zonnepanelen toevoegen. Je houdt je omvormer en plaatst een aparte batterij met eigen omvormer (AC-gekoppeld), of je vervangt je omvormer door een hybride omvormer die panelen en batterij samen bedient (DC-gekoppeld).
In beide gevallen is een keuring van de aanpassing nodig. Een AC-gekoppelde batterij met eigen omvormer is een extra omvormer en dus een nieuwe installatie. Bij een batterij op een bestaande hybride omvormer, zonder aparte omvormer, volstaat meestal een melding en keuring van de wijziging door de installateur. Daarna meld je de batterij aan bij Fluvius.
Optie 1: AC-gekoppeld bijplaatsen
- De Vlaamse overheid schrijft dat de bestaande omvormer mogelijk behouden kan blijven. De batterij krijgt dan een eigen batterij-omvormer.
- Voordeel: je bestaande installatie wordt niet aangepast en een omvormer die nog goed werkt, hoef je niet te vervangen.
- Nadeel: de stroom wordt vaker omgezet. De Vlaamse overheid stelt dat het rendement bij een hybride omvormer doorgaans hoger ligt, zonder cijfer. Meer uitleg in AC- of DC-gekoppeld.
- Keuring en aanmelding: Fluvius telt een extra omvormer naast een batterij niet als gewone uitbreiding maar als nieuwe installatie. Dat vraagt een keuring van de aanpassing door een erkend controleorganisme, een nieuw eendraadschema (het eenvoudige schema van je installatie) en een aanmelding via Mijn Fluvius.
Optie 2: de omvormer vervangen door een hybride omvormer
- Fluvius schrijft dat het bij een omvormer van ongeveer 10 jaar oud voordelig is om hem bij het plaatsen van een batterij te vervangen door een hybride omvormer.
- Je moet de vervanging verplicht melden in Mijn Fluvius.
- Een keuring van de aanpassing is verplicht als de nieuwe omvormer krachtiger is dan de oude of als je een extra omvormer plaatst. Bij een omvormer met gelijk of lager vermogen is ze niet verplicht, maar wel aan te raden.
- ⏱ Je mag het vermogen verhogen zolang je binnen de grens van je netaansluiting blijft: 5 kVA bij een eenfase-aansluiting en 25 kVA bij een driefase-aansluiting. Krijg je groenestroomcertificaten, dan geldt bij het vervangen of verhogen van de omvormer een lagere grens: hoogstens 5 kVA bij eenfase en 10 kVA bij driefase (Fluvius). Een lager vermogen mag altijd.
- Heb je groenestroomcertificaten? Dan is een hybride omvormer zonder batterij niet toegestaan. Vervangen kan enkel bij een defecte omvormer, of als je tegelijk een batterij toevoegt.
Als je alleen een batterij toevoegt aan een hybride omvormer
Heb je al een hybride omvormer en voeg je enkel een batterij toe, dan is ook een keuring van de aanpassing nodig. Zonder aparte omvormer volstaat meestal een melding en keuring van de wijziging door de installateur. Daarna meld je de batterij aan.
Keuring en aanmelding in het kort
| Situatie | Keuring van de aanpassing nodig? |
|---|---|
| Batterij op een bestaande hybride omvormer (zonder aparte omvormer) | Ja, meestal melding en keuring van de wijziging door de installateur |
| AC-gekoppelde batterij met eigen omvormer (extra omvormer) | Ja |
| Omvormer vervangen door een krachtigere | Ja |
| Omvormer vervangen door een gelijke of minder krachtige | Niet verplicht, wel aan te raden |
| Enkel een extra batterijmodule bij een modulaire batterij | Nee, tenzij je ook de binneninstallatie of de beveiligingsautomaat wijzigt |
- Aanmelden doe je via Mijn Fluvius. Voor opslagsystemen geldt de meldingsplicht sinds 1 januari 2017.
- ⏱ Aanmeldtermijn: binnen 30 dagen na de keuring (Vlaanderen.be). Bij te late aanmelding van zonnepanelen rekent Fluvius een eenmalige administratieve kost van 97,26 euro excl. btw (117,68 euro incl. btw) aan.
- ⏱ Voor het aanmelden van opslag gelden grenzen: eenfase maximaal 5 kVA AC-omvormervermogen, driefase maximaal 25 kVA met hoogstens 5 kVA onbalans per fase. Boven 25 kVA loopt de aanmelding via een netstudie.
- Extra modules: breid je een modulaire batterij enkel uit met een extra batterijmodule, dan is geen nieuwe keuring nodig (Fluvius). Wijzig je ook de binneninstallatie of de beveiligingsautomaat, dan wel.
- Het AREI legt om de 25 jaar een nieuwe controle op en vraagt controle bij een belangrijke wijziging of uitbreiding. Zie AREI-keuring en Aanmelden bij Fluvius.
- Een stekkerbatterij heeft eigen regels. ⏱ Met een omvormer van 800 W of meer meld je ze aan binnen 30 dagen, ook met een digitale meter. Onder 800 W hoeft dat met een digitale meter niet, met een analoge meter wel. Zie Hoe een thuisbatterij werkt.
Aandachtspunten bij oudere installaties
Groenestroomcertificaten. - Je verliest je recht op certificaten niet door een batterij toe te voegen (Fluvius). - Zit de batterij in dezelfde stroomkring als de groenestroomteller, bijvoorbeeld bij een hybride omvormer, dan is een bidirectionele groenestroomteller verplicht zodra je certificaten krijgt. De teller moet het verschil zien tussen stroom van de zonnepanelen en stroom die via de batterij uit het net komt. Daarvoor is ook een nieuwe AREI-keuring nodig. - Staat de batterij in een aparte stroomkring, dan loopt haar stroom niet via de teller en geldt die regel niet. Welke situatie bij jouw AC-koppeling hoort, bevestigt je installateur best vooraf bij Fluvius. - Extra zonnepanelen op een installatie met certificaten zijn niet toegestaan. Ze moeten op een aparte omvormer als nieuwe installatie worden aangemeld.
Looptijd van de certificaten. ⏱ De steunperiode hangt af van de datum van ingebruikname. Voorbeelden: 20 jaar voor panelen in dienst tussen 1 januari 2006 en 31 juli 2012, 15 jaar tussen 1 januari 2013 en 31 maart 2018. Installaties tot en met 10 kVA die na 13 juni 2015 in dienst gingen, hebben geen recht meer op certificaten. Voor andere periodes gelden nuances: je eigen startdatum vind je bij Fluvius of VEKA. Certificaten die je nog ontvangt, tel je mee in de afweging.
Digitale meter. ⏱ Met een digitale meter geldt sinds 1 maart 2021 geen prosumententarief meer: afname en injectie worden apart gemeten. Of jouw meter al vervangen is of wanneer dat gebeurt, vraag je best na bij Fluvius.
Capaciteit. De batterij moet qua capaciteit goed afgestemd zijn op je verbruik en de grootte van je installatie, zie De juiste capaciteit.
Btw. ⏱ Net als zonnepanelen krijgt een thuisbatterij 6 % btw bij een privéwoning ouder dan 10 jaar als één aannemer levert én plaatst. Anders is het 21 %. Zie Rendabiliteit in Vlaanderen.
Rekenvoorbeeld
Aannames: een Vlaams gezin met 5 kWp zonnepanelen in dienst genomen in 2014 (dus 15 jaar certificaten, tot 2029), een driefase-aansluiting, een omvormer van ongeveer 11 jaar oud en een digitale meter.
- Optie A, AC-gekoppelde batterij: de bestaande omvormer blijft. De batterij met eigen omvormer is een nieuwe installatie: keuring van de aanpassing, nieuw eendraadschema en aanmelding via Mijn Fluvius. Of een bidirectionele groenestroomteller nodig is, hangt af van of de batterijstroom door de groenestroomteller loopt. Dat bevestigt de installateur vooraf bij Fluvius.
- Optie B, hybride omvormer: de oude omvormer wordt vervangen, wat Fluvius voordelig noemt bij een omvormer van ongeveer 10 jaar. Je meldt het in Mijn Fluvius, laat een keuring van de aanpassing uitvoeren bij een krachtigere omvormer en plaatst een bidirectionele groenestroomteller, omdat de installatie certificaten krijgt en de batterij aan de gelijkstroomkant zit.
- Wat het verschil maakt: hoe lang de certificaten nog lopen, de leeftijd en garantie van de omvormer en de offertes zelf.
Goed om te weten
- Je verliest je groenestroomcertificaten niet als je een batterij bijplaatst. Wel kan een bidirectionele teller verplicht worden.
- Een extra omvormer telt als nieuwe installatie, niet als uitbreiding. Dat betekent een keuring van de aanpassing, een nieuw eendraadschema en een nieuwe aanmelding.
- Een hybride omvormer zonder batterij mag niet bij een installatie met certificaten.
- Je netaansluiting begrenst je omvormer: 5 kVA (eenfase) of 25 kVA (driefase). Met groenestroomcertificaten is dat bij het vervangen van de omvormer 5 kVA (eenfase) of 10 kVA (driefase).
- ⏱ Er is geen Vlaamse premie meer voor een thuisbatterij. De premie is stopgezet.
Voor- en nadelen
| Voordelen | Nadelen | |
|---|---|---|
| AC-gekoppeld | Bestaande omvormer blijft in dienst | Tweede omvormer, meer omzettingsverliezen; nieuwe keuring en aanmelding |
| Hybride omvormer | Eén omvormer voor panelen en batterij; doorgaans hoger rendement; logisch als de omvormer oud is | Volledige omvormer vervangen; bij certificaten een bidirectionele teller; zonder batterij niet toegestaan bij certificaten |
Voor wie het technisch wil weten
- Meetopstelling bij certificaten: de groenestroomteller moet enkel stroom van de gecertificeerde panelen tellen. Bij een DC-gekoppelde batterij kan stroom die uit het net komt de productie opdrijven. Een bidirectionele teller lost dat op: productie is dan import min export, en die geef je door via Mijn Fluvius.
- Opslag aanmelden: de aanmelding vraagt een eendraadschema en, waar een keuring vereist is, een geldige AREI-keuring. Vanaf 25 kVA loopt het via een netstudie.
- Compatibiliteit: de nieuwe omvormer moet blijven passen bij je panelen. Vraag dat na bij je installateur.
- Technische voorschriften: Synergrid regelt via C10/11 en C10/26 de aansluiting en de gehomologeerde omvormers, zie Netvoorschriften C10/11 en C10/26.
Veelgestelde vragen
Kan ik een batterij bijplaatsen zonder mijn omvormer te vervangen?
Ja, met een aparte batterij en eigen omvormer. Dat is een extra omvormer en dus een nieuwe installatie voor keuring en aanmelding.
Moet ik een extra batterijmodule laten keuren?
Nee. Breid je een modulaire batterij enkel uit met een extra module, dan is een herkeuring niet verplicht (Fluvius). Wijzig je ook de binneninstallatie of de beveiligingsautomaat, dan wel.
Hoeveel vermogen mag mijn omvormer hebben?
Binnen de grens van je netaansluiting: 5 kVA bij eenfase en 25 kVA bij driefase. Met groenestroomcertificaten geldt bij het vervangen of verhogen van de omvormer 5 kVA bij eenfase en 10 kVA bij driefase.
Verlies ik mijn groenestroomcertificaten?
Nee, niet door een batterij toe te voegen. Er gelden wel extra regels, zoals een bidirectionele teller.
Moet ik mijn batterij laten keuren bij het bijplaatsen?
Ja, een keuring van de aanpassing is nodig. Bij een AC-gekoppelde batterij met eigen omvormer is het een extra omvormer. Bij een batterij op een bestaande hybride omvormer volstaat meestal een melding en keuring van de wijziging door de installateur.
Bronnen bij dit hoofdstuk
- Vlaanderen.be, Thuisbatterij
- Fluvius, Thuisbatterij plaatsen
- Fluvius, Opslagsysteem aanmelden
- Vlaanderen.be, Stekkerzonnepanelen en stekkerbatterijen
- Fluvius, Aanpassingen aan je installatie zonnepanelen
- Fluvius, Bidirectionele groenestroomteller
- Fluvius, Groenestroomcertificaten
- Fluvius, Veelgestelde vragen groene stroom
- Vlaanderen.be, Steunperiode voor certificatensteun
- Vlaanderen.be, Keuring van uw elektrische installatie (AREI)