1Hoe een thuisbatterij werkt

In het kort

Een thuisbatterij slaat elektriciteit tijdelijk op, zodat je ze later zelf kunt gebruiken in plaats van ze aan het net te leveren of van het net te halen. Met zonnepanelen gaat het overschot eerst naar de batterij en pas daarna naar het net.

Bij een tekort gebruik je eerst de batterij. Het is opslag voor uren tot enkele dagen, geen seizoensopslag van zomer naar winter.

Wat een thuisbatterij doet

Een thuisbatterij (ook thuisaccu genoemd) is een batterij met een grote opslagcapaciteit. Ze bewaart stroom van je zonnepanelen en geeft die later terug aan je woning. Afhankelijk van de instelling kan ze ook stroom van het net opslaan.

Waarom dat nuttig is, zie je aan het tijdstip. Zonnepanelen produceren het meest tussen 11 en 15 uur. Een gezin verbruikt vaak 's avonds en 's nachts. De batterij overbrugt dat verschil.

Het deel van je eigen zonnestroom dat je zelf gebruikt, heet zelfverbruik. Zonder batterij en zonder je gewoonten aan te passen ligt dat bij een gemiddeld gezin rond 28 % (Vlaamse overheid). De rest gaat naar het net. Zelfverbruik verschilt per gezin: uit onze gegevens blijkt dat we gemiddeld op 34 % zelfverbruik zitten, maar dat kan veel hoger liggen als je slim verbruikt en stuurt. Een batterij kan dat aandeel verhogen. Hoeveel, hangt af van je verbruik, je panelen en de grootte van de batterij (zie De juiste capaciteit).

De onderdelen

Batterijmodules (cellen): hier zit de opgeslagen energie. Ze werken op gelijkstroom (DC).
Omvormer: zet gelijkstroom om in wisselstroom (AC) en omgekeerd. Je woning werkt op wisselstroom. Een omvormer die enkel een batterij bedient, noemt Fluvius een "storage only"-omvormer. Die is alleen geschikt voor een thuisbatterij.
Batterijbeheersysteem (BMS): de elektronica die de cellen bewaakt, het laden en ontladen beveiligt en met de omvormer praat. Meer daarover in Het batterijbeheersysteem (BMS).
Meting: je digitale meter en eventueel een extra meettoestel (stroomsensor) geven de batterij door wat je woning op dat moment verbruikt of injecteert. Zo kan ze meteen reageren.

Twee manieren om de batterij aan te sluiten

AC-gekoppeld: de batterij heeft een eigen omvormer en hangt aan de wisselstroomkant van je installatie, naast de bestaande omvormer van je zonnepanelen.
DC-gekoppeld (hybride omvormer): zonnepanelen en batterij hangen aan dezelfde omvormer. Volgens de Vlaamse overheid ligt het rendement bij DC-koppeling of een hybride omvormer doorgaans hoger, omdat er minder omzettingsverliezen zijn. Een cijfer geeft ze niet. Meer over die keuze lees je in AC- of DC-gekoppeld en Hybride omvormer.

Een dag met een batterij

Ochtend en middag: de panelen produceren meer dan je woning verbruikt. Het overschot laadt de batterij.
Als de batterij vol is: het resterende overschot gaat naar het net (injectie).
Avond en nacht: je woning verbruikt meer dan de panelen leveren. De batterij ontlaadt tot ze leeg is of tot haar minimumniveau.
Daarna: het resterende verbruik koop je van het net.

Tekening volgteen woning met zonnepanelen op het dak, een batterij in de berging en het net aan de straat, in vier tijdsvakken naast elkaar (ochtend, middag, avond, nacht) met pijlen die tonen waar de stroom heen gaat.

VideoMeer uit je zonnepanelen halen met een thuisbatterij?Bron: Testaankoop, via YouTube

Wat zie je op je digitale meter

Fluvius meldt dat je door de werking van de batterij soms tijdelijk een klein minimumverbruik of een injectie op je digitale meter ziet. Dat is op zich geen fout.

Wat moet je regelen in Vlaanderen

Een thuisbatterij moet je verplicht aanmelden bij Fluvius via Mijn Fluvius. Die meldingsplicht voor opslagsystemen geldt sinds 1 januari 2017. Je stuurt een duidelijk eendraadschema mee en, waar een keuring vereist is, een geldige AREI-keuring. AREI is het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties, het keuringsreglement voor elektrische installaties in België.
⏱ Meld je batterij aan binnen 30 dagen na de AREI-keuring (Vlaanderen.be).
Plaats je een batterij bij, dan is een keuring van de aanpassing nodig. Heeft de batterij een eigen omvormer, dan is dat een extra omvormer en een volledige keuring van de aanpassing. Zonder aparte omvormer volstaat meestal een melding en keuring van de wijziging door de installateur.
Breid je een modulaire batterij enkel uit met extra batterijmodules, dan is geen nieuwe keuring nodig (Fluvius). Wijzig je ook de binneninstallatie of de beveiligingsautomaat, dan wel.
Voor installaties tot 25 kVA (kilovoltampère, een maat voor schijnbaar vermogen) moet de batterij door een erkend controleorganisme conform het AREI zijn verklaard en voldoen aan de technische voorschriften van Synergrid, de federatie van netbeheerders. Een eenfase-installatie is beperkt tot 5 kVA aan omvormervermogen aan de wisselstroomzijde. Een driefase-installatie mag tot 25 kVA, met hoogstens 5 kVA onbalans per fase. Boven 25 kVA loopt de aanmelding via een netstudie.
Is de batterij gekoppeld aan zonnepanelen, dan meld je ook die productie aan.

Rekenvoorbeeld

Een gezin met zonnepanelen heeft een batterij van 5 kWh nominale capaciteit (kWh = kilowattuur, de hoeveelheid energie). Bij een maximale ontlading van 90 % is de netto capaciteit 4,5 kWh. Dat is de instelling uit een praktijkproef in Gent (Energent, 2024).

Zomerdag: de panelen leveren overdag meer dan het gezin verbruikt. De batterij laadt tot ongeveer 4,5 kWh, de rest gaat naar het net.
Avond: het gezin verbruikt uit de batterij. Vaste batterijen halen een rendement van ongeveer 88 tot 97 %. Stekkerbatterijen (kleine batterijen met een stekker) halen ongeveer 80 % in een test van Test Aankoop.
Resultaat: van de 4,5 kWh die erin ging, komt bij een stekkerbatterij ongeveer 4,5 x 0,8 = 3,6 kWh terug als bruikbare stroom. Bij een vaste batterij met 88 tot 97 % is dat ongeveer 4,0 tot 4,4 kWh.

Zo koop je ongeveer 3,6 tot 4,4 kWh minder van het net op een dag waarop de batterij volledig laadt en ontlaadt. In de winter laadt ze veel minder vol. Wat dat financieel betekent, lees je in Rendabiliteit in Vlaanderen.

Goed om te weten

Niet elke opgeslagen kWh komt terug. In een test van Test Aankoop met acht stekkerbatterijen (augustus 2026) was het gemiddelde rendement 82,4 % bij 23 °C en 78,1 % bij 5 °C. Het laagste toestel haalde 77,1 %. Vaste batterijen halen doorgaans 88 tot 97 %.
Een batterij verbruikt ook in rust. Een batterij die dag en nacht 10 W gebruikt, verbruikt op een jaar 10 W x 8.760 uur = 87,6 kWh. In de test van Test Aankoop gebruikte het zuinigste model in rust minder dan 1 W en het minst zuinige tot 36 W, ongeveer 315 kWh per jaar. Dat is het verschil tussen verwaarloosbaar en een merkbare verborgen verbruikspost.
Je kunt de batterij niet volledig leegtrekken. Een batterij houdt altijd een deel van haar capaciteit achter. In de Gentse proef (Energent, 2024) stond de maximale ontlading op 90 %. Meer over bruikbare en nominale capaciteit lees je in SoC, SoH en DoD.
Zomerstroom bewaren voor de winter kan niet. De opslag helpt je hooguit een of enkele dagen. Een voorbeeld van Test Aankoop: je kunt 35 kWh produceren terwijl je er hooguit 10 kWh kunt opslaan. De rest gaat naar het net.

Voor- en nadelen

Voordelen	Nadelen
Meer eigen zonnestroom gebruiken in de avond en nacht	Aankoopprijs; of ze zich terugverdient, hangt sterk af van de aannames (zie Rendabiliteit in Vlaanderen)
Minder afhankelijk van de injectievergoeding: een schatting van de Vlaamse Nutsregulator (VNR) zegt dat bijna 29.000 zonnepaneelbezitters in 2025 minstens een maand moesten betalen voor teruggeleverde stroom	Verliezen bij laden en ontladen, plus verbruik in rust
Kan een piek op je woning afvlakken (capaciteitstarief, zie Het capaciteitstarief)	Aanmeld- en keuringsverplichtingen
	Geen seizoensopslag

Voor wie het technisch wil weten

Capaciteit en vermogen: capaciteit (kWh) zegt hoeveel energie de batterij kan opslaan. Vermogen (kW, kilowatt) zegt hoeveel stroom ze op hetzelfde moment kan leveren. Een batterij met 2,5 kW vermogen levert dus hoogstens 2,5 kW tegelijk, ongeacht haar capaciteit. Zie De juiste capaciteit.
Omvormerkeuze: bij AC-koppeling wordt de stroom vaker omgezet dan bij DC-koppeling met een hybride omvormer. Daarom ligt het rendement bij DC-koppeling doorgaans hoger.
Regelstrategieën: een batterij kan inzetten op maximaal zelfverbruik, op piekbeperking (voor het capaciteitstarief) of op prijs (bij een dynamisch contract). De praktijkproef in Gent (Energent, 2024) vond dat piekbeperking weinig oplevert, omdat de verloren zelfverbruiksopbrengst ongeveer gelijk is aan de besparing op het capaciteitstarief.
Normen: de Vlaamse overheid verwijst naar de technische voorschriften voor productie-installaties van Synergrid (C10/11) en naar de lijst van gehomologeerd materiaal (C10/26). De AREI-keuring gebeurt door een erkende keurder.
Stekkerbatterijen: een kleine batterij die je in een stopcontact steekt, valt onder aparte regels. ⏱ Heeft ze een omvormer van 800 W of meer, dan meld je ze aan bij Fluvius binnen 30 dagen, ook met een digitale meter. Onder 800 W hoef je ze met een digitale meter niet aan te melden, met een analoge meter wel. Het toestel moet op de lijst van Synergrid staan (Vlaanderen.be).

Tekening volgttwee woningen naast elkaar in doorsnede, links een batterij met eigen omvormer naast de omvormer van de panelen (AC), rechts één omvormer voor panelen en batterij (DC), met de omzettingen van gelijk- naar wisselstroom aangeduid.

Veelgestelde vragen

Heb ik zonnepanelen nodig voor een thuisbatterij?

Zelfverbruik van zonnestroom bestaat alleen als je zonnepanelen hebt. Een batterij zonder panelen kan ook op het net laden, bijvoorbeeld bij een dynamisch contract. Dat is een ander verhaal, zie Rendabiliteit in Vlaanderen.

Moet ik mijn thuisbatterij aanmelden bij Fluvius?

Ja, verplicht via Mijn Fluvius, ⏱ binnen 30 dagen na de keuring. Je stuurt een eendraadschema mee en een geldige AREI-keuring.

Moet ik een stekkerbatterij aanmelden?

⏱ Ja, als de omvormer 800 W of meer haalt, binnen 30 dagen. Onder 800 W hoeft het met een digitale meter niet, met een analoge meter wel. Het toestel moet op de lijst van Synergrid staan.

Hoeveel stroom verbruikt een thuisbatterij zelf?

Elke batterij verbruikt wat in rust. Bij 10 W is dat 10 W x 8.760 uur = 87,6 kWh per jaar. Het verschil tussen modellen is groot: van minder dan 1 W tot 36 W in een test van Test Aankoop.

Kan ik zomerstroom bewaren voor de winter?

Nee. Een thuisbatterij bewaart stroom voor uren tot enkele dagen. Op een zonnige dag kun je 35 kWh produceren terwijl je er maar 10 kWh kunt opslaan, de rest gaat naar het net.

Bronnen bij dit hoofdstuk