12 Batterij en dynamisch contract

⏱ Kort samengevat: je leveringsprijs volgt per uur of per kwartier de groothandelsprijs op de day-ahead-markt, de prijzen voor de volgende dag zijn elke middag bekend, en je hebt een slimme meter nodig. De volledige uitleg staat in Dynamisch energiecontract. Volgens de ACM had in augustus 2026 ongeveer 8 % van de huishoudens zo'n contract, bijna twee keer zoveel als twee jaar eerder.

Niet alles beweegt mee. De energiebelasting is een vast bedrag per kWh, ⏱ in 2026 € 0,09161 en in 2027 volgens het Belastingplan € 0,0880, beide zonder btw. Daar komt 21 % btw bovenop, ook over de leveringsprijs. Je netbeheerkosten zijn een vast bedrag per jaar. Wie 's nachts tegen een lage marktprijs laadt, betaalt dus nog altijd de volle energiebelasting.

De batterij kan laden als de prijs laag is, bijvoorbeeld midden op de dag bij veel zon of 's nachts bij veel wind, en die stroom later zelf verbruiken. Ze ontlaadt dan op dure momenten, typisch tussen vijf en negen uur 's avonds, als iedereen kookt en de zon weg is.

In de winter kan dat een aanvulling zijn. Een Belgische praktijkproef (Energent, 2024) besloot dat sturen op prijs het zelfverbruik aanvult: als de zon weinig levert, kan de batterij op een goedkoop uur laden.

Een batterij die je eigen zonnestroom opslaat, gebruikt een dynamisch contract ook op een andere manier. Op een zonnige middag met een negatieve marktprijs kan ze je overschot opvangen in plaats van het terug te leveren. Hoe je dat aanpakt, lees je in Negatieve prijzen.

[FIGUUR: batterij laadt in het prijsdal, ontlaadt in de piek]

Tot en met 2026 saldeer je. Ook met een dynamisch contract strepen veel leveranciers je teruglevering weg tegen je verbruik, inclusief energiebelasting. Vanaf 1 januari 2027 stopt dat. De Belastingdienst schrijft het zo: vanaf dan betaal je energiebelasting bij de aankoop van stroom, en die belasting wordt niet teruggegeven bij teruglevering.

Wat betekent dat voor een batterij? Stel dat je een kWh van het net laadt om hem op een duur uur terug te leveren. Je betaalt bij het laden de marktprijs plus ⏱ ongeveer 10,65 cent energiebelasting met btw. Bij het terugleveren krijg je alleen de marktprijs van dat moment, min eventuele terugleverkosten. Pas als het prijsverschil groter is dan die belasting, plus wat er bij het laden en ontladen verloren gaat, hou je er iets aan over. Zulke verschillen binnen één dag zijn uitzonderlijk.

Laad je de batterij op een goedkoop uur en gebruik je de stroom zelf op een duur uur, dan ligt het anders. Je betaalt de energiebelasting dan maar één keer, bij het laden, op stroom die je hoe dan ook zou verbruiken. Dan win je het verschil in marktprijs, met btw, min de verliezen. Dat kleinere voordeel is wat een batterij met een dynamisch contract in een woning realistisch kan halen.

De Belgische praktijkproef in Gent, met Belgische marktdata uit 2023, vond tussen de hoogste en de laagste uurprijs van een dag een gemiddeld verschil van 9 eurocent per kWh. Een vergelijkbaar Nederlands cijfer van een officiële bron vonden we niet. Sinds de day-ahead-markt per kwartier werkt, kunnen de uitschieters binnen een dag groter zijn, maar hoe groot de gemiddelde spreiding voor een huishouden wordt, moet nog blijken.

Negatieve prijzen komen in Nederland regelmatig voor, vooral op zonnige middagen in het voorjaar en de zomer. ⏱ Volgens de ACM waren het er in 2026 tot nu toe minder dan in 2025. De gemiddelde day-ahead-prijs lag in juli 2026 op € 106 per MWh, of 10,6 cent per kWh zonder belastingen.

[FIGUUR: negatieve uren — zie FIGUREN, Belgische cijfers]

⏱ Bij een kleine aansluiting mag de vergoeding die je voor teruglevering krijgt, gewogen over een maand, vanaf 2027 niet negatief zijn. Per uur kan het bij een dynamisch contract wel: op een uur met een negatieve prijs kan terugleveren je geld kosten. Een batterij of een energiemanagementsysteem dat dan niet teruglevert, voorkomt dat.

Wil je met je batterij in stroom handelen, dan moet ze binnen je aansluiting blijven, en moet ze geregistreerd zijn via energieleveren.nl. In buurten met netcongestie testen netbeheerders zoals Liander hoe thuisbatterijen pieken op het net kunnen verminderen in plaats van ze te vergroten. ⏱ Meer duidelijkheid daarover verwacht Liander in de loop van 2026.

Er is ook een btw-kant. Gebruik je de batterij met een EMS en een dynamisch contract om stroom in te kopen en te verkopen, dan kun je volgens de Belastingdienst de 21 % btw op de batterij terugvragen. Je wordt daarmee btw-ondernemer, met aangiftes over de vergoeding die je ontvangt en een correctie voor privégebruik. De Belastingdienst raadt zelf aan je goed te laten adviseren, juist omdat de energiebelasting vanaf 2027 niet meer terugkomt bij teruglevering.

In een woning dient de batterij dus vooral om je eigen verbruik te verschuiven.

Vandaag betaal je je netbeheerder een vast bedrag per aansluiting, los van wanneer je stroom gebruikt. ⏱ Netbeheer Nederland heeft voorgesteld om vanaf 2029 twee derde van het transporttarief afhankelijk te maken van tijdstip en hoeveelheid, voor aansluitingen tot 3x80A. De ACM heeft daar een ontwerpbesluit over gepubliceerd. Het is nog geen besluit.

Komt het er, dan wordt stroom op een winteravond via het nettarief duurder en op een zomermiddag goedkoper. Een batterij die op zo'n signaal kan sturen, wint daar mogelijk iets mee. Hoeveel, kan nu niemand zeggen. Wij zouden er vandaag geen batterij voor kopen, maar bij een aankoop wel nagaan of de sturing later aan te passen is. Wat er op tafel ligt, lees je in Tijdsafhankelijk nettarief.

• Een dynamisch contract en een slimme meter; meer in Slimme meter en Dynamisch energiecontract.
• Een batterij die op prijssignalen kan sturen. Die sturing zit in de batterij zelf, of loopt via een extern energiemanagementsysteem; meer in Energiemanagementsysteem (EMS).
• Communicatie tussen meter en batterij, meestal via de P1-poort; meer in Communicatie: Modbus, API, lokaal of cloud.

Een gezin in Amsterdam heeft een batterij van 6 kWh nominaal, met netto 5,4 kWh bij 90 % maximale ontlading. Ze haalt 90 % rendement per cyclus, binnen het bereik van 88 tot 97 % voor vaste batterijen. Het gezin heeft een dynamisch contract. Op een winterdag zonder zon is de marktprijs 's nachts 5 cent per kWh en 's avonds 14 cent. We rekenen ⏱ met de energiebelasting van 2027 (8,80 cent) en 21 % btw. De opslag van de leverancier per kWh laten we weg; die maakt beide kanten even duur.

Bij het laden betaalt het gezin per kWh (0,05 + 0,088) x 1,21 = 0,167 euro. Een kWh op het dure uur kost (0,14 + 0,088) x 1,21 = 0,276 euro.

Weg 1: zelf verbruiken. De batterij laadt 's nachts 5,4 kWh voor 5,4 x 0,167 = 0,90 euro. 's Avonds levert ze 5,4 x 0,9 = 4,86 kWh, die het gezin anders voor 4,86 x 0,276 = 1,34 euro had gekocht. Winst: rond 0,44 euro op die dag.

Weg 2: terugleveren op het dure uur. Dezelfde 0,90 euro bij het laden. De 4,86 kWh gaan 's avonds terug naar het net, tegen de marktprijs van 14 cent: 4,86 x 0,14 = 0,68 euro, nog zonder terugleverkosten. Verlies: rond 0,22 euro.

Zelfs met een prijsverschil van 9 cent verliest weg 2 geld, omdat de energiebelasting bij het laden betaald wordt en bij het terugleveren niet terugkomt. Weg 1 levert iets op, maar 0,44 euro is een gunstige dag. Niet elke dag heeft zo'n verschil, en in de zomer is de batterij overdag al vol met eigen zonnestroom. Wat dat over een jaar oplevert, bepalen het aantal dagen met een flink verschil, je contract en de sturing.

Slim laden voor eigen verbruik komt bovenop het extra zelfverbruik met zonnestroom, en dat blijft de belangrijkste bron van opbrengst. Hoeveel elk van de twee bij jou oplevert, verschilt van gezin tot gezin, en de regels kunnen tijdens de levensduur van je batterij nog veranderen. De MYNRG Check rekent het uit met jouw verbruik.

Elke cyclus kost je stroom. Vaste batterijen halen zo'n 88 tot 97 % rendement, stekkerbatterijen rond 80 % (82,4 % bij 23 °C en 78,1 % bij 5 °C in een test van Test Aankoop). Van 10 kWh die je opslaat, krijg je bij een vaste batterij 8,8 tot 9,7 kWh terug. Vanaf 2027 betaal je op de verloren kWh's ook de energiebelasting.

Veel batterijen sturen standaard op zelfverbruik en niet op prijs. Wil je op prijs sturen, vraag dan vooraf of de batterij of het EMS dat kan, met welke leveranciers het werkt en of daar een abonnement aan vastzit.

• Uur- en kwartierprijzen. De day-ahead-markt werkt sinds oktober 2025 met kwartierprijzen. Hoeveel prijsniveaus per dag je contract doorgeeft, verschilt per leverancier. De batterij of het EMS moet ze kunnen verwerken.
• Rendement en prijsverschil, zelf verbruiken. Bij 90 % rendement moet de all-in prijs op het dure moment minstens 1,11 keer de all-in laadprijs zijn om quitte te spelen (1 gedeeld door 0,9).
• Rendement en prijsverschil, terugleveren. Hier moet de terugleverprijs minstens (laadprijs + energiebelasting) x 1,21 / 0,9 zijn, plus eventuele terugleverkosten. Bij een laadprijs van 5 cent komt dat op zo'n 18,6 cent marktprijs op het dure uur.
• Aansluiting. Wie 's nachts met hoog vermogen uit het net laadt terwijl ook andere toestellen draaien, kan tegen de grens van zijn hoofdzekering aanlopen. Je nettarief stijgt daar niet door, want dat is vast per aansluitklasse. Meer in Netbeheerkosten en aansluitklasse.

• Belastingdienst, Btw terugvragen voor een thuisbatterij
• Belastingdienst, Tabellen tarieven milieubelastingen (energiebelasting)
• Rijksoverheid, Salderingsregeling
• Staatsblad 2025, 17: Wet beëindiging salderingsregeling
• ACM, Energiemonitor: toename aantal dynamische contracten (augustus 2026)
• ACM, Tijdsafhankelijke nettarieven (ontwerpbesluit)
• Liander, Stroom opwekken en opslaan
• Praktijktest thuisbatterijen in Gent, Energent (12/06/2024)
• Test Aankoop, test van plug-and-playbatterijen (26/08/2026)