15 Recycling van je thuisbatterij

Ooit is elke batterij op. Een thuisbatterij weegt al snel tientallen kilo's en bevat lithium, koper, aluminium en, bij NMC-cellen, nikkel en kobalt. Dat zijn waardevolle grondstoffen, maar een beschadigde lithiumbatterij in een afvalstroom kan ook brand veroorzaken. Daarom moet een afgedankte batterij apart ingezameld en door een gespecialiseerd bedrijf verwerkt worden.

Wie betaalt dat? In Europa geldt uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Wie een batterij als eerste in Nederland op de markt brengt, onder eigen naam of als importeur, is ook verantwoordelijk voor de inzameling en verwerking als ze afgedankt is. Dat staat in de EU-batterijverordening (2023/1542), die in heel Europa rechtstreeks geldt.

[FIGUUR: thuisbatterij met vergrootglas op typeplaatje en stippellijn naar recyclingsymbool]

⏱ Sinds 18 augustus 2025 gelden de regels uit de batterijverordening over het beheer van afgedankte batterijen. Voor industriële batterijen, en een thuisbatterij is er een, staat in artikel 61 dat de producent alle afgedankte batterijen van het type dat hij in een lidstaat op de markt bracht, moet terugnemen. Dat gebeurt gratis voor de eindgebruiker, zonder dat je een nieuwe batterij hoeft te kopen, en ongeacht chemie, merk of herkomst. De terugname moet het hele land dekken, en niet alleen de plekken waar inzamelen lonend is.

Voor jou betekent dat: op het einde van haar leven heb je recht op gratis terugname van je thuisbatterij. Wat je wel kunt verwachten, is dat iemand de demontage betaalt. Het loskoppelen en veilig verpakken van een vaste batterij is werk voor een installateur, en of die kosten onder de terugname vallen, regelt de wet niet duidelijk.

Ook stekkerbatterijen vallen eronder. Een batterij tot 5 kilo geldt als draagbare batterij. Zwaardere stekkerbatterijen, en dat zijn de meeste, vallen net als vaste thuisbatterijen onder de industriële batterijen.

Voor kleine, draagbare batterijen is er al jaren een collectief systeem. Producenten registreren zich bij Stichting OPEN en betalen een afvalbeheerbijdrage, en je levert lege batterijen gratis in bij winkels en milieustraten. Voor industriële batterijen tot 1 kilo geldt hetzelfde.

Voor thuisbatterijen bestaat zo'n collectief systeem nog niet. Elke producent of importeur moet de inzameling nu zelf regelen. ⏱ Volgens vakblad Solar Magazine (september 2026) willen Stichting OPEN en de brancheverenigingen BMWT, Energy Storage NL en Holland Solar daarom een Stichting UPV Industriële Batterijen oprichten. Als de plannen doorgaan, kunnen producenten zich vanaf 1 januari 2027 aansluiten, en start de inzameling en verwerking naar verwachting op 1 juli 2027. De eerste fase gaat over thuisbatterijen en andere opslag tot 1 MW.

Wat je als consument bij Bebat kunt doen, het serienummer invullen en zien of je batterij geregistreerd is, bestaat in Nederland (nog) niet. Of er bij het nieuwe systeem een vergelijkbare controle komt, is nog niet bekend.

Koop je de batterij bij een Nederlandse installateur, dan is die je eerste aanspreekpunt, ook op het einde van de levensduur. Hij kent de importeur of de fabrikant die de terugname moet regelen. Vraag het bij de offerte, en zet het op papier.

Anders wordt het bij een batterij die je zelf bestelt in een webshop van over de grens. Volgens Ondernemersplein moeten buitenlandse bedrijven die rechtstreeks aan Nederlandse klanten verkopen, een gemachtigde vertegenwoordiger in Nederland hebben die de producentenverantwoordelijkheid opneemt. Of dat bij jouw webshop zo is, zie je niet aan de doos. Bij een verkoper zonder Nederlandse vertegenwoordiger is het niet zeker dat iemand je batterij ooit terugneemt.

En als je installateur intussen gestopt is? Dan blijft de producent of importeur verantwoordelijk. Bewaar daarom de factuur, het typeplaatje (een foto volstaat) en de serienummers van alle modules. Daarmee kan een inzamelaar achterhalen wie de batterij op de markt bracht.

Zet een thuisbatterij of een stekkerbatterij niet bij het grofvuil en gooi ze niet in de container. Ook niet als ze stuk lijkt. Een beschadigde lithiumbatterij kan nog lading bevatten en later in brand vliegen, in de vuilniswagen of bij de verwerker.

Of je gemeentelijke milieustraat een thuisbatterij aanneemt, verschilt per gemeente. Kleine batterijen kun je er altijd kwijt, grote opslagsystemen niet altijd. Vraag het vooraf na, en bied een vaste batterij alleen aan als een installateur haar veilig heeft losgekoppeld.

Is de batterij beschadigd, opgezwollen of warm, behandel haar dan als een veiligheidsrisico: buiten zetten als dat veilig kan, op afstand blijven en de brandweer bellen bij rook of hitte. Meer in Veiligheid en plaatsing.

Vier vragen volstaan:

• Wie brengt de batterij in Nederland op de markt: de fabrikant zelf, een importeur of de installateur? En is die als producent geregistreerd?
• Wie neemt de batterij op het einde van haar leven terug, en wat kost de demontage dan?
• Komen de serienummers van alle modules op de factuur of het opleverdocument?
• Sluit de producent zich aan bij het collectieve systeem voor industriële batterijen zodra dat er is?

Elke batterij, elke woning en elke installateur is anders. Wie ter plaatse komt kijken, ziet ook wat in geen offerte staat, en een batterij die vandaag snel en goedkoop online besteld wordt, kan je later geld en zorgen kosten. Je beslist voor tien jaar of langer. Begin daarom met de gratis MYNRG Check: je ziet wat een batterij voor jouw woning betekent, en welke vragen je de installateur stelt.

Een gezin in Den Haag laat een LFP-thuisbatterij plaatsen die uit twee modules bestaat. We gaan ervan uit dat elke module met behuizing 45 kilo weegt. Het juiste gewicht van jouw batterij staat op de datasheet.

• Gewicht van de batterij: 2 x 45 = 90 kilo.
• ⏱ De batterijverordening eist dat een recyclingbedrijf vanaf eind 2030 minstens 70 % van het gewicht van een lithiumbatterij als materiaal terugwint. Van deze batterij moet dan zeker 0,7 x 90 = 63 kilo terug de kringloop in.
• Voor lithium zelf geldt een aparte doelstelling: minstens 50 % terugwinnen vanaf eind 2027, en 80 % vanaf eind 2031.

Stel dat de batterij 12 tot 15 jaar meegaat. Dan is ze rond 2040 aan het einde van haar leven, ruim nadat het collectieve systeem zou moeten draaien. Wat het gezin nu doet, kost niets: de factuur en de foto's van de typeplaatjes bewaren, en noteren wie de batterij in Nederland op de markt bracht.

• Gratis terugname is een recht uit de Europese verordening, maar de demontage en het transport naar een inzamelpunt zijn in de praktijk niet altijd geregeld. Vraag het vooraf.
• Een collectief systeem voor thuisbatterijen bestaat in Nederland nog niet. ⏱ De start staat gepland voor de tweede helft van 2027.
• Bewaar je serienummers. Bij meerdere modules heeft elke module een eigen nummer.
• Vanaf 18 februari 2027 krijgen thuisbatterijen een digitaal batterijpaspoort met een QR-code. Daarin staat onder meer wie de batterij op de markt bracht. Meer in Batterijchemie: LFP of NMC.

• Indeling. De batterijverordening onderscheidt draagbare batterijen (tot 5 kilo), batterijen voor lichte vervoermiddelen, start-, verlichtings- en ontstekingsbatterijen, batterijen voor elektrische voertuigen en industriële batterijen. Een thuisbatterij is een industriële batterij.
• Terugname. Artikel 61: de producent neemt afgedankte industriële batterijen gratis terug, ongeacht chemie, staat, merk of herkomst, zonder verplichting tot aankoop.
• Recyclingdoelen. Recyclingrendement voor lithiumbatterijen: 65 % van het gewicht vanaf eind 2025, 70 % vanaf eind 2030. Terugwinning van lithium: 50 % vanaf eind 2027, 80 % vanaf eind 2031. Voor kobalt, nikkel en koper liggen de doelen hoger.
• Registratie en rapportage. Producenten registreren zich voor ze batterijen op de Nederlandse markt brengen en rapporteren jaarlijks aan Rijkswaterstaat, volgens Ondernemersplein vóór 1 augustus.
• Batterijpaspoort. ⏱ Verplicht vanaf 18 februari 2027 voor industriële batterijen boven 2 kWh.

• Verordening (EU) 2023/1542 (batterijverordening)
• Ondernemersplein (KVK), Batterijen en accu's inzamelen
• Stichting OPEN
• Solar Magazine, Recycling thuisbatterijen krijgt eindelijk collectieve aanpak (september 2026)