14 Storingen

Een batterij die niet doet wat je verwacht, is niet per se defect. Een paar dingen zijn gewoon normaal.

In de winter laadt ze weinig. De panelen leveren in december ruim vier keer minder dan in juni, en wat ze leveren, verbruik je meestal meteen zelf. Er blijft dan weinig over om op te slaan.

Ze wordt nooit helemaal leeg. Elke batterij houdt een deel van haar capaciteit achter, vaak zo'n 10 %. Heeft je installateur ook een reserve voor noodstroom ingesteld, dan stopt ze nog eerder met ontladen.

En 100 % op je scherm is niet altijd 100 % van de cellen: de fabrikant bepaalt welk deel van het bereik als 0 tot 100 % getoond wordt. Zie je in je energie-app soms een klein verbruik of een kleine teruglevering terwijl de batterij werkt, dan is dat op zich ook geen fout. De regeling loopt altijd een fractie achter op je verbruik.

Een batterij moet weten wat er op elk moment over je aansluiting loopt: haal je stroom van het net, of lever je terug? Dat leest ze uit een meting. Dat kan een stroomtang zijn (een klem rond een kabel in de meterkast, ook CT-klem genoemd), een aparte meter in de meterkast, of de P1-poort van je slimme meter.

Zit die meting verkeerd, dan stuurt de batterij op een fout beeld. Een stroomtang die omgekeerd rond de kabel zit, verwisselt afname en teruglevering. De batterij denkt dan dat je overschot hebt als je kookt, en dat je stroom tekort hebt als de zon volop schijnt. Ze laadt op het verkeerde moment, ontlaadt naar het net, of blijft schijnbaar zonder reden op 0 of 100 % hangen. Hetzelfde kan gebeuren als de klem rond de verkeerde kabel of fase zit.

Vanaf 2027 kost zo'n fout geld. Een batterij die naar het net ontlaadt terwijl jij kookt, levert terug voor een paar cent en laat je dezelfde stroom terugkopen voor rond 25 cent.

[FIGUUR: installateur controleert stroomtang in de meterkast]

Het risico is het grootst na werk in je meterkast. Een nieuwe laadpaal, een warmtepomp, een zwaardere aansluiting of een nieuwe meter: telkens wordt er gewerkt aan de kabels waar de meting omheen zit. Begon het probleem rond die werkzaamheden, dan is dat een sterke aanwijzing. Ook de plek van de meting telt: ziet ze de laadpaal wel of niet, dan beslist dat mee of je batterij je auto voedt.

Wij zouden de installateur die de laadpaal komt plaatsen vooraf vertellen dat er een batterij is, en hem vragen om na afloop na te kijken of die nog juist meet. Verplaats of draai een stroomtang nooit zelf: ze zit in de meterkast, tussen kabels onder spanning.

Valt je omvormer op zonnige middagen uit, vaak rond het middaguur in het voorjaar en de zomer, dan ligt de oorzaak soms buiten je huis. Als veel installaties in de straat tegelijk terugleveren, kan de spanning op het net te hoog oplopen. De omvormer schakelt dan uit om de veiligheidsgrens te bewaken. Liander schrijft dat terugleveren op steeds meer plekken "niet meer altijd vanzelfsprekend" is.

Een batterij kan een deel van het overschot opvangen, waardoor je minder teruglevert op het moment dat de spanning piekt. Is ze vol, dan helpt ze niet meer. Gebeurt het vaak, meld het dan aan je netbeheerder, met de foutcode van de omvormer en de tijdstippen. Je netbeheerder kan meten en, waar nodig, het net aanpassen. Meer in Netcongestie en Storingen bij de omvormer.

Batterij, omvormer en meting praten voortdurend met elkaar. Het batterijbeheersysteem (BMS) geeft de omvormer door hoe vol de batterij is en hoeveel stroom ze mag opnemen en afgeven. De taal waarin ze dat doen, verschilt per fabrikant.

Valt die communicatie weg, dan kan de batterij stoppen met laden en ontladen, ook al is ze in orde. Dat kan na een software-update van de omvormer of de batterij, na een stroomstoring, of als je wifi of je router verandert en het toestel geen verbinding meer vindt. Bij veel fabrikanten is een regelmatige internetverbinding ook een voorwaarde voor de garantie, omdat updates en monitoring via internet lopen.

Een lege app wil nog niet zeggen dat de batterij stilligt. Kijk naar het tijdstip van de laatste update in de app. Valt alleen de online rapportage weg, dan blijft de lokale werking vaak gewoon doorgaan.

Stuurt je batterij via de P1-poort? Op de Nederlandse slimme meter is die poort standaard actief; je hoeft niets aan te vragen. Werkt de koppeling niet, kijk dan of de kabel of de dongle nog goed in de poort zit en of er na een meterwissel een nieuwe meter hangt. Meer over die poort in P1-poort.

Een batterij werkt alleen met een omvormer die haar spanningsbereik en haar communicatieprotocol ondersteunt. Spanning en stekkers die passen, zijn niet genoeg. In een Duitse test ondersteunden de onderzochte omvormers elk maar 4 tot 18 batterijen van andere fabrikanten. Een extra module, een nieuwere batterijgeneratie of een andere omvormer vraagt dus telkens opnieuw dezelfde vraag: werkt dit exacte model met dat exacte model?

Ook twee regelaars kunnen elkaar in de weg zitten. Wil de laadpaal elk zonne-overschot opnemen terwijl de batterij hetzelfde overschot probeert op te slaan, dan veranderen ze voortdurend wat de ander meet. Het laadvermogen schommelt, en de batterij kan stroom leveren aan een auto die alleen op zon zou laden. Eén regeling moet beslissen wie het overschot krijgt. Hoe dat werkt, lees je in Energiemanagementsysteem (EMS) en Verbruik verschuiven.

Kijken mag, sleutelen niet. Alles hieronder doe je zonder iets te openen of los te maken.

• De app. Noteer het laadniveau, de foutcode als die er is, en het tijdstip van de laatste update.
• Een eenvoudige test. Zet een toestel met een groot vermogen aan, zoals een waterkoker. Stijgt het verbruik van je woning in de app, of springt het naar teruglevering? Springt het de verkeerde kant op, dan zit de meting waarschijnlijk verkeerd.
• Je slimme meter. Op het display zie je of je op dat moment stroom afneemt of teruglevert. Klopt dat met wat de app van de batterij zegt?
• Je verbruiksgegevens. In de app van je leverancier, een P1-meter of het klantportaal van je netbeheerder zie je per kwartier of uur of je stroom afnam op momenten dat de batterij zegt te ontladen.
• De instellingen. Bekijk welke modus en welke reserve ingesteld staan. Wijzig niets wat je installateur vastlegde zonder te weten waarom het zo staat.

Niet doen: de meterkast of de behuizing van de batterij openen, kabels of een stroomtang verplaatsen, beveiligingsinstellingen wijzigen. Ruik je iets, zie je rook of voel je hitte, ga dan naar buiten, sluit ramen en deuren, schakel als dat veilig kan de hoofdschakelaar, de batterijschakelaar en de zonnepanelen uit en bel 112. Uitschakelen via de meterkast maakt de batterij niet spanningsloos. Meer daarover in Veiligheid en plaatsing.

Hoe meer je meegeeft, hoe sneller hij de oorzaak vindt, liefst al voor hij langskomt.

• Het type en het serienummer van de batterij en de omvormer. Die staan op de factuur, het opleverdocument of het typeplaatje.
• Wat je ziet, met datum en uur, en schermafbeeldingen van de app.
• De foutcode, als die er is.
• Wat er veranderde rond het moment dat het begon: een laadpaal, een warmtepomp, een nieuwe meter, een zwaardere aansluiting, een update, een nieuwe router.
• Of je een dynamisch contract hebt.
• Of de batterij altijd met internet verbonden was.

Wordt er een module bijgeplaatst of de omvormer vervangen, pas dan ook je registratie op energieleveren.nl aan; meer in Bijplaatsen bij bestaande panelen. En vergeet de wettelijke garantie niet: in Nederland moet een product zo lang meegaan als je redelijkerwijs mag verwachten, en de verkoper is je aanspreekpunt. De fabrieksgarantie komt daar bovenop (lees Levensduur en garantie).

Een gezin in Groningen heeft een thuisbatterij en laat een laadpaal plaatsen. Sinds de plaatsing zakt de batterij 's avonds niet meer, en de app toont teruglevering terwijl er gekookt wordt. We gaan uit van een waterkoker van 2 kW en een moment zonder zon.

Het gezin raakt zelf niets aan in de meterkast. De test met de waterkoker volstaat om de installateur gericht te laten zoeken.

Geen twee installaties zijn hetzelfde: andere omvormer, andere meting, andere meterkast. Daarom maakt de installateur die ter plaatse komt het verschil, en betaal je een snelle oplossing die het echte probleem niet raakt later dubbel. Plan je een laadpaal of een warmtepomp bij een bestaande batterij, laat de combinatie dan vooraf doorrekenen en je offerte nakijken met de gratis MYNRG Check.

• Weinig laden in de winter is meestal geen defect. Je panelen leveren in december ruim vier keer minder dan in juni.
• Begon het na werk in je meterkast, kijk dan eerst naar de meting. Een laadpaal, warmtepomp, zwaardere aansluiting of nieuwe meter: telkens wordt er gewerkt waar de meting omheen zit.
• Valt alles uit op zonnige middagen, denk dan ook aan de netspanning. Dat is een zaak voor je netbeheerder.
• Een lege app is niet altijd een stilliggende batterij. Valt alleen de online rapportage weg, dan loopt de lokale werking vaak door.

• Meting. De batterij stuurt op de stroom over je aansluiting: via een stroomtang (CT-klem), een aparte meter in de meterkast of de P1-poort van de slimme meter. Een omgekeerde klem verwisselt afname en teruglevering; een klem rond de verkeerde kabel of fase geeft een fout beeld.
• P1-poort. Op Nederlandse slimme meters (DSMR) standaard aanwezig en actief. De meter geeft er elke paar seconden een meetwaarde door. Een stroomtang reageert sneller.
• Communicatie. Het BMS geeft de omvormer de laadtoestand en de toegelaten laad- en ontlaadstroom door, in een protocol dat per fabrikant verschilt. Valt die communicatie weg, dan kan de batterij stoppen met laden en ontladen.
• Compatibiliteit. In een Duitse test (HTW Berlin) ondersteunden de onderzochte omvormers elk 4 tot 18 batterijen van andere fabrikanten. Passende spanning en stekkers volstaan niet.
• Overspanning. Omvormers schakelen af als de netspanning boven de ingestelde grens komt. Die grens volgt de Europese aansluitregels en mag je niet zelf aanpassen.
• Ontladingsgrens. Vaak staat de maximale ontlading rond 90 %. Een noodstroomreserve houdt nog meer achter.

• Liander, Stroom opwekken en opslaan
• Rijksoverheid, Welke garanties heb ik op een product?
• energieleveren.nl, registratie van zonnepanelen en batterijen
• HTW Berlin en aquu, Stromspeicher-Inspektion 2026
• Praktijktest thuisbatterijen in Gent, Energent (2024)
• NIPV, Thuisbatterijen en brandveiligheid