13 Overstappen van aardgas

Q: Moet ik mijn cv-ketel vervangen door een warmtepomp?

Nee. Een werkende cv-ketel mag blijven. Het kabinet wil wel dat vanaf 2029 bij vervanging minstens een slimme hybride warmtepomp komt, maar dat is nog niet vastgesteld.

In het kort

Niemand moet vandaag een werkende cv-ketel weggooien. Toch gaat alles dezelfde kant op. Sinds 2018 krijgt nieuwbouw in principe geen gasaansluiting meer, ⏱ de belasting op gas stijgt in 2027 terwijl die op stroom daalt, en het kabinet wil vanaf 2029 dat een cv-ketel bij vervanging plaatsmaakt voor minstens een slimme hybride warmtepomp. Een warmtepomp is in de meeste situaties een logische kandidaat, maar niet altijd in één stap, en niet als er een warmtenet naar je wijk komt.

Je stookt op aardgas

Een werkende cv-ketel mag blijven. Ook de norm van 2029, als die er komt, gaat over het moment dat je de ketel vervangt, niet over ketels die nog draaien.

Milieu Centraal raadt aan om na te denken over vervanging als je ketel 12 jaar of ouder is. Dat is precies het moment om een warmtepomp te overwegen, voordat de ketel midden in de winter stuk gaat en je onder tijdsdruk kiest. Is je ketel jonger dan 5 jaar, dan kun je er een hybride warmtepomp naast zetten en de ketel laten uitdienen.

Een volledige warmtepomp vraagt een goed geïsoleerde woning en een lage watertemperatuur. Kan dat nog niet, dan is een hybride een tussenstap. Hoe je dat afweegt, lees je in Hybride of volledig elektrisch en Is mijn woning geschikt?

Je wijk krijgt misschien een warmtenet

Gemeenten maken plannen om wijken van het aardgas te halen, en in sommige wijken is een warmtenet de gekozen weg. Komt er binnen een paar jaar een warmtenet in je straat, dan is een eigen warmtepomp minder logisch. Milieu Centraal noemt een termijn van 5 jaar als grens.

⏱ De voorgenomen norm van 2029 geldt niet voor woningen die op een warmtenet zitten of komen te zitten. Wij zouden bij je gemeente navragen wat er voor jouw wijk gepland is, voordat je een offerte tekent.

Helemaal van het gas af

Met een volledige warmtepomp verdwijnt het gas uit je verwarming. Wil je ook van de gasaansluiting af, dan moeten nog twee dingen elektrisch: je warme water en je kookplaat. Een volledige warmtepomp maakt meestal ook je warm water, met een boilervat. Verwarm je met lucht-luchttoestellen, dan kan een warmtepompboiler het warme water overnemen. Meer daarover in Warmtepompboiler: alleen warm water.

Zeg je de gasaansluiting op, dan valt het vastrecht voor gas weg: volgens Milieu Centraal rond de € 360 per jaar. ⏱ Het verwijderen van de aansluiting kost bij Liander in 2026 € 1.291 voor een woning op de grond en € 445 voor een appartement, maar is gratis als je de netbeheerder het moment laat kiezen. Andere netbeheerders hebben eigen tarieven.

Denk ook aan je stroomaansluiting. Een volledige warmtepomp, een inductieplaat en misschien een laadpaal samen kunnen een eenfase-aansluiting te zwaar belasten. Milieu Centraal noemt 3x25A of driefase. Waarom je liever niet boven 3x25A uitkomt, lees je in Netbeheerkosten en aansluitklasse.

Je bouwt nieuw of koopt een woning

Sinds 1 juli 2018 krijgt een nieuwbouwwoning in principe geen gasaansluiting meer. Een gemeente kan daar alleen om zwaarwegende redenen van afwijken. Een nieuwe woning wordt dus vrijwel altijd met een warmtepomp of een warmtenet opgeleverd.

Koop je een bestaande woning, dan is een verbouwing vaak het moment om isolatie en verwarming samen aan te pakken. Een verplichting om na aankoop te renoveren vonden we voor Nederlandse koopwoningen niet. ⏱ Wel combineert de ISDE goed met een verbouwing: isolatie en een warmtepomp binnen 24 maanden geven dubbele subsidie voor de isolatie. En met de Energiebespaarlening van het Warmtefonds leen je renteloos als je verzamelinkomen onder € 60.000 ligt. Alles daarover staat in Subsidie, btw en lening.

Rekenvoorbeeld

Een gezin in Eindhoven heeft een cv-ketel van 13 jaar en verstookt zo'n 1.360 m³ gas per jaar voor verwarming. Het huis is matig geïsoleerd. Het gezin kiest voor twee stappen.

Stap 1, nu: een hybride. Een nieuwe cv-ketel met een hybride warmtepomp van 4 kW kost volgens Milieu Centraal zo'n € 8.300. Na € 2.125 ISDE blijft € 6.175 over. Het gasverbruik voor verwarming halveert ongeveer, en volgens Milieu Centraal scheelt dat zo'n € 600 per jaar.

Stap 2, over een paar jaar: isoleren en volledig elektrisch. Het gezin laat de spouw vullen en de vloer isoleren. Gebeurt dat binnen 24 maanden na de warmtepomp, dan verdubbelt de ISDE voor de isolatie. Daarna is de woning geschikt voor een volledige warmtepomp. Wordt die van de hybride groot genoeg gekozen, dan kan de ketel later weg. Met een boilervat voor warm water en een inductieplaat kan de gasaansluiting eruit, en valt zo'n € 360 vastrecht per jaar weg.

Wie de hybride uit stap 1 te klein kiest, koopt in stap 2 een tweede warmtepomp. Daar zouden wij vooraf naar vragen.

Goed om te weten

Stap je over op een warmtepomp, dan verandert ook je stroomverbruik. Een gezin dat nu alleen gas stookt, verbruikt er een paar duizend kWh stroom bij, vooral in de winter. Waar je op let, lees je in Warmtepomp met zonnepanelen, batterij en dynamisch tarief.

Op verbeterjehuis.nl van Milieu Centraal vul je je woning in en zie je welke stappen bij je passen. Veel gemeenten hebben daarnaast een energieloket dat gratis advies geeft.

Voor- en nadelen

Voordelen	Nadelen
Je werkende cv-ketel mag blijven	Wie wacht tot de ketel stuk is, kiest onder tijdsdruk
Een hybride naast een jonge ketel is een kleine eerste stap	Een te kleine hybride betekent later een tweede warmtepomp
Zonder gasaansluiting valt het vastrecht voor gas weg	Het verwijderen van de gasaansluiting kost geld als je zelf het moment kiest
Dubbele ISDE voor isolatie en renteloos lenen onder voorwaarden	Komt er een warmtenet, dan is een eigen warmtepomp minder logisch

Welke overstap bij jou past, zie je niet aan één regel of één datum. Je woning, je huidige ketel, je dak, je wijk en je budget bepalen samen de volgorde. Een installateur die ter plaatse komt, ziet die samenhang, en je kiest voor jaren. Begin met de gratis MYNRG Check: je ziet wat je dak en je verbruik vandaag doen, en welke vragen je stelt als je verwarming aan vervanging toe is.

Voor wie het technisch wil weten

Gasaansluitplicht. Vervallen voor nieuwbouw sinds 1 juli 2018 (wijziging Gaswet). Uitzonderingen alleen via een besluit van burgemeester en wethouders, om een zwaarwegende reden van algemeen belang. Bestaande aansluitingen blijven.
⏱ Norm 2029. Voornemen: bij vervanging van een cv-ketel minstens een slimme hybride warmtepomp of volledig elektrisch. Niet voor woningen met een (geplande) warmtenetaansluiting. Nog niet vastgesteld.
⏱ Energiebelasting. Gas € 0,60066 per m³ in 2026, € 0,6163 in 2027 (voorstel). Stroom € 0,09161 per kWh in 2026, € 0,0880 in 2027 (voorstel). Alles zonder btw.
⏱ Gasaansluiting verwijderen, Liander 2026. € 1.291,11 (laagbouw) en € 445,46 (hoogbouw) incl. btw. Gratis als Liander het tijdstip bepaalt.
Vastrecht gas. Milieu Centraal: rond € 360 per jaar, als je ook elektrisch kookt.

Bronnen bij dit hoofdstuk

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn cv-ketel vervangen door een warmtepomp?

Nee. Een werkende cv-ketel mag blijven. ⏱ Het kabinet wil wel dat vanaf 2029 bij vervanging minstens een slimme hybride warmtepomp komt, maar dat is nog niet vastgesteld.

Wat als er een warmtenet in mijn wijk komt?

Dan is een eigen warmtepomp minder logisch, zeker als het warmtenet binnen 5 jaar komt. De voorgenomen norm van 2029 geldt niet voor woningen op een warmtenet. Vraag je gemeente wat er gepland is.

Wat kost het om mijn gasaansluiting te laten verwijderen?

⏱ Bij Liander in 2026 € 1.291 voor een woning op de grond, maar gratis als je de netbeheerder het moment laat kiezen. Daarna valt zo'n € 360 vastrecht per jaar weg.

Krijgt een nieuwbouwwoning nog gas?

In principe niet: sinds 1 juli 2018 is de gasaansluitplicht voor nieuwbouw vervallen. Alleen bij zwaarwegende redenen kan de gemeente een uitzondering maken.

Moet ik renoveren als ik een woning koop?

Een verplichting om een koopwoning na aankoop te renoveren vonden we niet. Een verbouwing is wel een goed moment om isolatie en een warmtepomp samen aan te pakken, en de ISDE beloont dat.