6 Vermogen en verbruik

Het vermogen van een warmtepomp moet passen bij wat je woning op een koude dag verliest. Dat rekent de installateur uit met een warmteverliesberekening, per ruimte, met je isolatie, ramen en ventilatie. Zonder die berekening is elk getal een gok.

Een hybride warmtepomp heeft volgens Milieu Centraal een vermogen van 2 tot 6 kW, en 4 kW is gangbaar voor een tussenwoning of hoekwoning. Een volledige warmtepomp moet het hele huis alleen aankunnen en is dus groter. Hoe minder warmte je woning verliest, hoe kleiner het toestel dat ze nodig heeft. Dat telt ook voor de ISDE: die betaalt per kW, maar een groter toestel dan nodig kost je meer dan de subsidie oplevert.

Een te kleine warmtepomp haalt de warmte niet, en dan springt het elektrische element vaker bij. Dat kost stroom en belast je aansluiting.

Een te grote warmtepomp heeft het omgekeerde probleem. Ze levert in het voor- en najaar meer dan nodig, slaat af en slaat even later weer aan. Dat korte aan-en-uit heet pendelen. Het kost rendement en is niet goed voor de compressor. Wil je een warmtepomp met wat reserve, zeg dat dan uitdrukkelijk tegen de installateur, zodat die het in de berekening meeneemt in plaats van gewoon een maatje groter te kiezen.

Een buffervat is een vat met warm water tussen de warmtepomp en je verwarming. Het geeft de warmtepomp wat ademruimte en kan helpen om warmte op te slaan als je zonnestroom over hebt. Of je er een nodig hebt, verschilt per toestel en per afgiftesysteem. Een neutrale prijs voor een buffervat vonden we niet; laat het apart op de offerte zetten. Wanneer het zin heeft om warmte op te slaan, lees je in Warmtepomp sturen.

Daarvoor heb je twee getallen nodig: je warmtevraag in kWh per jaar en de SCOP. Je warmtevraag haal je uit je jaarafrekening: het gasverbruik voor verwarming, omgerekend naar warmte. Een HR-ketel haalt uit een m³ gas ruwweg 8,8 kWh warmte.

Met een gemiddeld (SCOP 2,9) en een zuinig lucht-watertoestel (SCOP 3,6) geeft dat dit verbruik voor verwarming:

Afgerond op tien kWh. Een bodemwarmtepomp met een hogere SCOP verbruikt minder. Let op: als je gas ook voor koken en douchewater gebruikt, trek je dat eerst af van je jaarverbruik.

Maakt je warmtepomp ook je douchewater, dan komt dat erbovenop. Voor warm water moet het water heter worden dan voor verwarming, en dan ligt het rendement lager. Hoeveel stroom dat kost, verschilt per toestel en per gezin.

Een volledige warmtepomp werkt met een boilervat. Milieu Centraal geeft als richtwaarde zo'n 80 liter voor twee personen, 150 liter voor vier en 220 liter voor zes. Een douche-wtw, die warmte uit het afvoerwater terugwint, scheelt volgens Milieu Centraal de helft van de stroom die je voor douchen gebruikt.

Een gezin in Zwolle verstookt vandaag zo'n 1.900 m³ gas per jaar voor verwarming, ruwweg 16.700 kWh warmte. Het denkt aan een zuinige lucht-waterwarmtepomp met een SCOP van 3,6.

• Stroom voor verwarming: 16.700 ÷ 3,6 = zo'n 4.640 kWh per jaar.
• Tegen € 0,26 per kWh, het gemiddelde variabele tarief van 2026 met belasting: rond € 1.200 per jaar.
• Bij een gemiddeld toestel (SCOP 2,9) wordt het 5.760 kWh, of zo'n € 1.500.

Het verschil tussen een gemiddeld en een zuinig toestel loopt hier op tot bijna € 300 per jaar, elk jaar opnieuw. Wat het gezin tegenover gas wint, staat in Is een warmtepomp rendabel?

Het vermogen en de SCOP die bij jouw woning horen, komen uit een berekening ter plaatse, niet uit een tabel. Een installateur die je woning opmeet, voorkomt een toestel dat te groot of te klein is, en daar leef je jaren mee. Wat je extra stroomverbruik betekent voor je zonnepanelen, toont de gratis MYNRG Check.

Een warmtepomp verbruikt het meest in de winter, net als je zonnepanelen het minst leveren. Wil je extra panelen leggen voor een warmtepomp, reken dan per seizoen, niet per jaar. Hoeveel panelen je nodig hebt, lees je in Hoeveel panelen je nodig hebt.

Het elektrische bijverwarmingselement trekt in één keer veel vermogen. Slaat het aan terwijl je kookt en je auto laadt, dan kan je hoofdzekering het zwaar krijgen. Een piektarief op je netbeheerkosten bestaat in Nederland niet, maar een zwaardere aansluiting kost wel flink meer per jaar. Hoe dat zit, lees je in Netbeheerkosten en aansluitklasse.

• Formule. Stroomverbruik (kWh) = warmtevraag (kWh) ÷ SCOP.
• Warmtevraag uit gas. Warmtevraag ≈ gasverbruik voor verwarming (m³) × 9,8 kWh per m³ × rendement van de huidige ketel. Bij een HR-ketel rekenen wij met zo'n 90 %, dus ruwweg 8,8 kWh warmte per m³.
• Dimensionering. Warmteverliesberekening per ruimte bij de ontwerpbuitentemperatuur. De warmtepomp dekt daarbij een deel of het geheel van het ontwerpvermogen; het bivalentiepunt bepaalt vanaf welke buitentemperatuur het element of de ketel bijspringt.
• Pendelen. Te veel start-stopcycli per uur verlagen het seizoensrendement en belasten de compressor. Een modulerende compressor en voldoende watervolume in het systeem beperken dat.
• Prijs. € 0,26 per kWh: CBS-gemiddelde voor een variabel contract in september 2026 (levering € 0,1487 + energiebelasting € 0,1109, incl. btw).
• SCOP. Praktijkwaarden 2,9 en 3,6 uit CREG-studie F3213, als orde van grootte.

• Milieu Centraal, Hybride warmtepomp
• Milieu Centraal, Volledige warmtepomp
• CBS, Gemiddelde energietarieven voor consumenten (85592NED)
• CREG, Studie (F)3213 (pdf)