13Capaciteitstarief en pieken

Een deel van je nettarief hangt af van je facturatiepiek. Dat is het gemiddelde van je hoogste kwartiervermogens (de maandpieken) van de voorbije 12 maanden. De kwartierpiek is je gemiddeld afnamevermogen over een kwartier. Alles over het tarief vind je in Het capaciteitstarief.

• ⏱ Het tarief in 2026 ligt per netgebied tussen 49,05 euro per kW per jaar (Limburg) en 57,10 euro (West), excl. btw. Antwerpen zit op 49,40 euro. Het gemiddelde is ca. 53,39 euro.
• ⏱ Je betaalt altijd minstens voor 2,5 kW. Een piek die al onder die drempel zit, kun je niet goedkoper krijgen.
• Injectiepieken tellen niet mee. Enkel afname telt. Een batterij die stroom naar het net stuurt, verlaagt je factuur dus niet.
• ⏱ Het gemiddelde Vlaamse gezin heeft een maandpiek van ongeveer 4,24 kW (Vlaamse Nutsregulator (VNR), november 2025).
• Gezinnen met sociaal tarief zijn vrijgesteld. Voor hen is piekafvlakking niet relevant.

De Vlaamse overheid schrijft dat een thuisbatterij pieken kan opvangen en dat het vermogen (kW) bepaalt hoeveel pieken de batterij tegelijk kan afvlakken.

Wil je de piek in een kwartier met 2 kW verlagen, dan moet de batterij dat kwartier 2 kW extra leveren. De benodigde energie is 2 kW x 0,25 uur = 0,5 kWh. In een praktijkproef in Gent (Energent, 2024) hielden de onderzoekers 0,5 kWh vrij (optimum 0,3 tot 0,8 kWh), genoeg om de piek met minstens 1 tot 2,5 kW te verlagen.

De beperking zit dus niet in de capaciteit maar in het vermogen van de batterij en in het tijdstip. De batterij moet op het juiste moment nog niet leeg zijn.

De praktijkproef in Gent (Energent, 19 batterijen, 2024) kwam tot deze besluiten:

• Het netto voordeel van piekbeperking is "zeer beperkt tot zelfs negatief". De winst van een lagere piek wordt tenietgedaan door het verlies aan zelfverbruik, omdat die 0,5 kWh niet beschikbaar is om zonnestroom op te slaan.
• Een batterij die op zelfverbruik stuurt, vlakt al een deel van de pieken af. Voor het tarief volstaat het echter dat het één keer per maand mislukt. Gerichte sturing blijft dus nodig.
• Het capaciteitstarief is momenteel te laag om extra optimalisatie te rechtvaardigen. De onderzoekers benadrukken wel de maatschappelijke waarde van piekafvlakking, omdat het het net minder belast.

De proefgroep van 19 batterijen is klein.

Aannames:

• Een gezin in het netgebied Antwerpen, tarief 49,40 euro per kW per jaar excl. btw.
• Een digitale meter en een maandpiek van 4,9 kW, elke maand.
• Een batterij met voldoende vermogen (aangenomen 3 kW) die elke maand het piekkwartier met 2 kW verlaagt.

Berekening:

• Zonder batterij is je facturatiepiek 4,9 kW.
• Met batterij zakt de facturatiepiek van 4,9 naar 2,9 kW. Elke kW minder scheelt het tarief per kW (49,40 euro per jaar in Antwerpen, excl. btw), op voorwaarde dat het elke maand lukt.
• Energie per piek: 2 kW x 0,25 u = 0,5 kWh.
• Daalt de piek tot 2,5 kW, dan is het einde bereikt: onder die drempel valt niets meer te winnen.
• In het netgebied West (57,10 euro per kW) weegt dezelfde verlaging iets zwaarder, in Limburg (49,05 euro per kW) iets lichter.

Tegenover dit voordeel staan het verlies aan zelfverbruikswaarde door de reserve en de investering. De CREG, de federale energieregulator, noemt ⏱ als richtwaarde circa 7.000 euro voor een batterij van 10 kWh. Dat is de prijs van de batterij alleen; een volledige installatie met panelen, omvormer en batterij komt samen op ongeveer 1,4 tot 1,5 euro per wattpiek. Het capaciteitstarief is een bijkomend voordeel naast het extra zelfverbruik en het slim laden. Piekbeperking is dus een leuke bijkomstigheid, geen verdienmodel. Een batterij beoordeel je financieel vooral op zelfverbruik, zie Rendabiliteit in Vlaanderen.

• De batterij hoeft maar klein te zijn. 2 kW gedurende een kwartier is maar 0,5 kWh. Het probleem is vermogen en timing, niet capaciteit.
• Je moet het elke maand halen. Omdat het gemiddelde van 12 maanden telt, helpt één goede maand slechts voor 1/12. Eén mislukte maand knaagt aan de winst.
• Onder 2,5 kW win je niets. Wie al lage pieken heeft, haalt geen voordeel uit piekbeperking.
• Een batterij die 's nachts snel uit het net laadt, kan je piek verhogen. Afname telt, injectie niet. Laad je aan hoog vermogen op een goedkoop uur (zie Dynamisch tarief), dan kan dat precies je maandpiek zijn. Zet het laadvermogen laag.
• Zonnepanelen en piekverlaging overlappen weinig. Het tarief meet enkel afname, en zonnepanelen leveren overdag. Waar jouw pieken zitten, hangt van je gewoonten af. De VNR noemt dat de hoogste piek ontstaat wanneer veel zware apparaten tegelijk draaien.
• ⏱ Het tarief kan veranderen. Het tarief voor 2027 is nog niet bekend.

• Kwartiermeting: het tarief rekent op je gemiddeld afnamevermogen per kwartier. Bij een digitale meter is het piekmoment achteraf beschikbaar. Of de kwartieren vast of schuivend zijn, vraag je best na bij Fluvius. Dat bepaalt hoe nauwkeurig de sturing moet zijn.
• Reactietijd: voor piekbeperking is de reactietijd van de sturing de kritische parameter. Of een bepaald systeem snel genoeg reageert, vraag je best na bij je installateur.
• Samenspel met dynamisch tarief: laden aan hoog vermogen op een goedkoop uur telt als afname, zie Dynamisch tarief.
• Laadpaal en warmtepomp: zwaar verbruikende toestellen bepalen vaak de piek. Een slim laadbeheer kan goedkoper zijn dan een batterij, zie Energiemanagementsysteem (EMS) en Laadpaal en capaciteitstarief.

• Vlaamse Nutsregulator, Capaciteitstarief
• Vlaamse Nutsregulator, Distributienettarieven elektriciteit 2026
• Fluvius, Capaciteitstarief aangerekend
• Vlaanderen.be, Thuisbatterij
• Praktijktest thuisbatterijen in Gent (12/06/2024)
• CREG, Rapport RA3159 (15/01/2026)