MYNRG

Zoeken

Hoofdstukken van deze gids

Kosten & regels Gids · 21 hoofdstukken

Deel 1 · Kosten en rendement

Deel 2 · Tarieven en meter

Deel 3 · Keuring, aanmelding en vergunning

Deel 4 · Veiligheid, installateur en bijzondere gevallen

Tot slot

Gids kosten en regels · Deel 3 · Keuring, aanmelding en vergunning

14 NEN 1010 en inspectie

In het kort

In Nederland bestaat er geen verplichte keuring van je zonnepanelen door een onafhankelijke keurder, zoals de AREI-keuring in België. De installatie moet wel voldoen aan NEN 1010, de Nederlandse veiligheidsnorm voor laagspanningsinstallaties. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) verwijst daarnaar. De installateur is er in de eerste plaats verantwoordelijk voor dat dit goed gebeurt.

Wil je toch een onafhankelijke controle, dan kun je een Scope 12-inspectie laten doen. Die is vrijwillig. Verzekeraars eisen haar bij woningen niet.

Wat is NEN 1010?

NEN 1010 is de norm waaraan elektrische installaties in Nederland moeten voldoen: van de groepenkast tot het stopcontact, en ook de omvormer en bekabeling van je zonnepanelen. De norm beschrijft onder meer hoe kabels beveiligd worden, welke aardlekschakelaars nodig zijn en hoe een installatie wordt gecontroleerd voordat ze in gebruik gaat. Voor zonnestroomsystemen heeft de norm een apart deel.

De norm is geen vrijblijvend advies. Het Bbl, de landelijke bouwregels onder de Omgevingswet, eist dat de elektriciteitsvoorziening van een gebouw voldoet aan de veiligheidsregels van NEN 1010. In antwoorden op Kamervragen van juni 2025 schreef de minister het zo: "Zonnepanelen moeten aangesloten worden volgens de veiligheidseisen in NEN 1010." De gemeente is het bevoegd gezag en mag toezicht houden. Hoe ze dat doet, bepaalt elke gemeente zelf.

Is er een keuring verplicht?

Nee. Er is geen moment waarop een onafhankelijke keurder je zonnepanelen moet goedkeuren voordat je ze mag gebruiken. Ook voor de registratie bij je netbeheerder heb je geen keuringsrapport nodig.

De verantwoordelijkheid ligt bij de installateur. "Het is primair de verantwoordelijkheid van de installateur dat zonnepanelen veilig worden geïnstalleerd", schreef de minister in dezelfde antwoorden. Dat maakt de keuze van je installateur belangrijker dan in België. Waar je op let, lees je in Erkende installateur.

Bij nieuwbouw ligt het anders. Sinds januari 2024 kijkt bij de bouw van een nieuwe woning een onafhankelijke kwaliteitsborger mee. Leg je later zelf panelen op een bestaande woning, dan speelt dat niet.

Wat je installateur moet opleveren

NEN 1010 schrijft voor dat een nieuwe of gewijzigde installatie wordt geïnspecteerd en beproefd voordat ze in gebruik gaat. Die eerste controle doet de installateur zelf. Hij meet onder meer of de beveiliging werkt en of de isolatie in orde is, en legt de uitkomst vast.

Vraag bij de oplevering deze stukken. Samen vormen ze je opleverdossier:

Stuk	Waarom je het wilt hebben
Het verslag van de inspectie en metingen	Bewijs dat de installateur de installatie volgens NEN 1010 heeft gecontroleerd
Een overzicht van de groepenkast	Op welke groep de omvormer zit, welke aardlekschakelaar erbij hoort
De PV-sticker in de meterkast	NEN 1010 vraagt die sticker, zodat hulpverleners zien dat er panelen zijn; het NIPV raadt aan een installatie zonder sticker niet te accepteren
Een tekening van het systeem	Hoe panelen, strings, omvormer en eventueel batterij met elkaar verbonden zijn, en waar de kabels lopen
Gegevens van panelen en omvormer	Merk, type, serienummers, en het conformiteitscertificaat van de omvormer
Handleidingen en garantievoorwaarden	Van panelen, omvormer en batterij
De registratie bij de netbeheerder	Of een duidelijke afspraak wie registreert, zie Aanmelden via energieleveren.nl

Techniek Nederland, de branchevereniging van installateurs, heeft opleverprotocollen opgesteld voor kleine installaties (tot een aansluiting van 3x25 ampère) en voor grotere daken. Een installateur die daarmee werkt, levert je dit soort stukken vanzelf.

Laat je ook uitleggen hoe je de installatie uitschakelt, wat normale meldingen op de omvormer zijn en wat je doet bij een storing. Open zelf geen omvormer of aansluitkast.

Een bestaande installatie aanpassen

Ook bij een aanpassing geldt NEN 1010 voor het deel dat nieuw is of verandert. Een nieuwe keuring is er niet; wel een nieuwe controle door de installateur en, bij een nieuwe omvormer of batterij, een aanpassing van je registratie.

Een installateur bij de meterkast en drie aanpassingen: batterij bijplaatsen, krachtigere omvormer of een extra omvormer (tekening aanpassen: keurder wordt installateur)

Wat je aanpast	Wat de installateur doet	Registratie aanpassen?
Thuisbatterij bijplaatsen	Aansluiten volgens NEN 1010, vaak op een eigen groep, en dat deel controleren	⏱ Ja, opslag vanaf 0,8 kW
Omvormer vervangen door een ander merk of type	Nieuwe omvormer aansluiten en controleren	Ja, merk en type veranderen
Krachtigere omvormer	Nakijken of de groep, de kabel en de aansluiting het aankunnen	Ja
Extra panelen op de bestaande omvormer	Nakijken of de omvormer en de strings het aankunnen	Ja, het vermogen in Wp verandert
Defect paneel vervangen door hetzelfde type	Vervangen en controleren	Niet nodig als het vermogen gelijk blijft

[FIGUUR: Een installateur bij de meterkast en drie aanpassingen: batterij bijplaatsen, krachtigere omvormer of een extra omvormer]

Hoe je een batterij bij bestaande panelen zet, lees je in Bijplaatsen bij bestaande panelen.

Scope 12: een vrijwillige inspectie

Scope 12 is een inspectieregeling voor zonnestroominstallaties, ontstaan in 2021 op initiatief van marktpartijen en verzekeraars. Een gecertificeerd, onafhankelijk inspectiebedrijf controleert de installatie op brandveiligheid en vakmanschap: kabels, connectoren, bevestiging en de aansluiting in de meterkast.

Voor bedrijfsdaken eisen verzekeraars de inspectie vaak. Voor een woning niet. Volgens een verzekeraar die in de commissie achter de regeling zit, blijft een brand op een pannendak meestal beperkt, en daarom wordt Scope 12 bij woningen niet geëist. Dezelfde verzekeraar raadt woningeigenaren de inspectie wel aan.

Een Scope 12-inspectie kost geld en is daarom vooral zinvol als je twijfelt aan het werk, bijvoorbeeld bij een gekochte woning met panelen waarvan je niet weet wie ze legde.

Stekkerpanelen

Een zonnepaneel met een stekker valt ook onder NEN 1010 zodra je het op je installatie aansluit. Volgens NEN mag een omvormer met zonnepanelen niet op een willekeurig stopcontact. Hij hoort op een eigen eindgroep, met niets anders op dat stopcontact. Laat je daarvoor een groep bijplaatsen, dan doet een installateur dat volgens de norm. Meer in Stekkerpanelen.

Na de oplevering: registreren

Is de installatie klaar en gecontroleerd, dan registreer je haar via energieleveren.nl. Dat kan meteen, zonder keuringsrapport. Hoe dat gaat, lees je in Aanmelden via energieleveren.nl. Voor een laadpaal geldt NEN 1010 net zo; meer in Installatie en keuring.

Rekenvoorbeeld

Een gezin in Tilburg heeft sinds 2018 12 panelen met een eenfase omvormer van 3,6 kW, op een eigen groep. Het gezin overweegt een thuisbatterij. Er zijn drie mogelijkheden.

Keuze	Nieuwe omvormer?	Wat moet in de meterkast gebeuren?	Wie controleert?	Registratie
A. Batterij met eigen batterijomvormer (AC-gekoppeld)	Ja, extra	Meestal een extra groep	De installateur, volgens NEN 1010	Batterij toevoegen
B. Oude omvormer vervangen door een hybride omvormer met batterij	Ja, in de plaats	Nakijken of de bestaande groep en kabel volstaan	De installateur, volgens NEN 1010	Nieuw merk en type, plus batterij
C. Keuze A of B, plus een Scope 12-inspectie	zoals A of B	zoals A of B	Ook een onafhankelijk inspectiebedrijf	zoals A of B

In geen van de drie gevallen is er een verplichte keuring. Het verschil zit in wat de installateur moet aanpassen en of je een tweede paar ogen wilt. Welke batterijopstelling past, lees je in AC- of DC-gekoppeld.

Omdat niemand verplicht meekijkt, weegt het vakmanschap van de installateur hier zwaar. Elke meterkast en elk dak is anders, en wat je laat aanleggen, gebruik je twintig jaar of langer. Wil je eerst weten welke uitbreiding bij jouw verbruik past, begin dan met de gratis MYNRG Check.

Goed om te weten

Geen keuring betekent niet: geen regels. NEN 1010 geldt gewoon. Alleen controleert niemand vooraf of het is gebeurd.
Vraag het opleverdossier. Het verslag van de metingen en het overzicht van de groepenkast zijn het enige bewijs dat de installatie volgens de norm is gecontroleerd.
Een batterij of nieuwe omvormer vraagt een nieuwe controle. Niet door een keurder, wel door de installateur, en je past je registratie aan.
Scope 12 is vrijwillig. Bij een woning eist je verzekeraar haar niet, maar je mag haar altijd laten doen.

Voor- en nadelen

	Voordelen	Nadelen
Alleen de controle door je installateur	Geen extra kosten of afspraak, ingebouwd in de oplevering	Je vertrouwt op één partij die zijn eigen werk controleert
Een Scope 12-inspectie erbij	Onafhankelijke blik op brandveiligheid en vakmanschap; handig bij een gekochte woning met onbekende installatie	Kost geld; inspectiebedrijven hebben soms wachttijden

Wat een Scope 12-inspectie bij een woning kost, vonden we niet op een officiële bron. Vraag een prijs bij een gecertificeerd inspectiebedrijf.

Voor wie het technisch wil weten

Bbl en NEN 1010. Het Bbl stelt dat de elektriciteitsvoorziening van een gebouw voldoet aan de veiligheidsregels van NEN 1010 bij laagspanning. Welke versie van de norm geldt, staat in de Omgevingsregeling.
Deel 7-712. NEN 1010 volgt de internationale norm IEC 60364. Het deel 7-712 gaat over zonnestroomsystemen, onder meer over beveiliging aan de gelijkstroomkant en de plaats van scheiders.
Inspectie bij oplevering. De eerste inspectie en beproeving staan in deel 6 van NEN 1010. Ze gelden voor elke nieuwe installatie en voor elke wijziging.
Scope 12 en TD 18. De inspecteur werkt volgens de inspectiemethode van Scope 12, met een technisch document voor installateurs over brandveiligheid (TD 18).
NEN 3140. Bij bedrijven worden installaties in gebruik periodiek geïnspecteerd volgens NEN 3140. Voor een particuliere woning geldt zo'n periodieke inspectie niet.

Bronnen bij dit hoofdstuk

Veelgestelde vragen

Is een keuring van zonnepanelen verplicht?

Nee. Er is in Nederland geen verplichte keuring door een onafhankelijke keurder. De installatie moet wel voldoen aan NEN 1010, en de installateur controleert dat zelf bij de oplevering.

Wat is een Scope 12-inspectie?

Een vrijwillige inspectie van je zonnestroominstallatie door een gecertificeerd, onafhankelijk bedrijf, gericht op brandveiligheid en vakmanschap. Bij woningen eisen verzekeraars haar niet.

Wat krijg ik na de oplevering in handen?

Het verslag van de inspectie en metingen, een overzicht van de groepenkast, een tekening van het systeem, de gegevens van panelen en omvormer, handleidingen en garantievoorwaarden. Vraag erom als ze ontbreken.

Moet mijn installatie opnieuw gecontroleerd worden als ik een batterij bijplaats?

Het nieuwe deel moet voldoen aan NEN 1010, en de installateur controleert dat. Een keuring door een derde is niet nodig. Je registratie pas je aan.

Wie houdt toezicht op NEN 1010?

De gemeente is het bevoegd gezag voor het Bbl. Hoe ze toezicht houdt, bepaalt elke gemeente zelf.