14Appartement of huurwoning

Een VME is de vereniging van de mede-eigenaars van een appartementsgebouw. De gemeenschappelijke delen, zoals dak, gevel en technische ruimtes, zijn van alle mede-eigenaars samen.

Plaatst de VME zelf een installatie, dan is volgens juridische bronnen een meerderheid van twee derde van de stemmen nodig. De VME is dan eigenaar van de installatie en de stroom gaat eerst naar de gemeenschappelijke delen, zoals lift en verlichting. Het overschot kun je delen of verkopen binnen het gebouw. Een groot gemeenschappelijk dak betekent niet dat er veel gemeenschappelijk verbruik overdag is: lift, verlichting en ventilatie samen zijn vaak beperkt. Reken dat dus eerst uit, zie Hoeveel panelen je nodig hebt.

Energiedelen binnen één gebouw werkt volgens Fluvius zo:

• Elke deelnemer heeft een digitale meter nodig met meterregime 3. Je geeft zelf toestemming via Fluvius.
• De VME neemt een besluit op de algemene vergadering.
• Elke deelnemer heeft een eigen leveringscontract bij een leverancier.
• Er zijn minstens twee deelnemers: één aanbieder en één ontvanger.
• Het kan niet gecombineerd worden met andere vormen van energiedelen.
• De ontvanger betaalt nog netwerktarieven en heffingen op de gedeelde stroom. De aanbieder krijgt voor het gedeelde deel geen injectievergoeding. De leverancier mag administratieve kosten aanrekenen.
• Delen gebeurt per kwartier en kan niet opgeslagen worden. Wat niemand op dat moment verbruikt, gaat naar het net.

De VME kan ook zelf investeren en de stroom verkopen aan mede-eigenaars of huurders. Meer uitleg vind je in Energiedelen.

De Vlaamse overheid wijst erop dat eigen verbruik meer oplevert dan delen. Een kWh die je rechtstreeks zelf gebruikt, is vrij van netkosten en heffingen. Ook is één grotere gedeelde installatie goedkoper dan meerdere kleine.

Wil één eigenaar het gemeenschappelijke dak voor zichzelf gebruiken, dan gaat het om een uitsluitend gebruiksrecht op een gemeenschappelijk deel. Volgens juridische bronnen en de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten is daarvoor een meerderheid van vier vijfde nodig. De algemene vergadering kan die toestemming met dezelfde meerderheid ook weer intrekken. Wie zonder toestemming plaatst, riskeert een bevel om de installatie te verwijderen. Beslissingen van de algemene vergadering kunnen betwist worden. Leg vooraf vast welk deel van het dak je mag gebruiken, hoe de kabels lopen, wie bij schade instaat en wat er bij dakwerken of verkoop van je appartement gebeurt. Kijk ook of jouw plaatsing een latere gezamenlijke installatie niet in de weg staat.

⏱ Als algemene regel geldt sinds 1 januari 2019 een meerderheid van twee derde voor werken aan gemeenschappelijke delen en vier vijfde voor beschikkingen over gemeenschappelijke goederen. Plaatst de VME de installatie, dan is het meestal een werk aan de gemeenschappelijke delen. Wil één eigenaar het dak voor zichzelf, dan is het een beschikking over een gemeenschappelijk goed.

Een stekkerpaneel is een klein systeem met een omvormer die je in een gewoon stopcontact steekt. De regels volgens Vlaanderen.be en Fluvius, ⏱ zoals op 9 oktober 2026:

• Toegelaten sinds 17 april 2025.
• Geen AREI-keuring nodig voor het toestel zelf (AREI is het elektriciteitsreglement voor installaties). Een installatie binnen in het gebouw moet wel gekeurd zijn.
• Het toestel moet Synergrid-goedgekeurd (gehomologeerd) zijn.
• Omvormer onder 800 W met een digitale meter: je moet niets aanmelden. Fluvius detecteert het automatisch en je bevestigt in Mijn Fluvius.
• Omvormer onder 800 W met een analoge meter: aanmelden binnen 30 dagen.
• Omvormer van 800 W of meer: altijd aanmelden binnen 30 dagen.
• Het toestel komt rechtstreeks in een stopcontact op een eigen stroomkring.
• Stekkerpanelen tellen niet mee in het EPC (energieprestatiecertificaat).
• Je hebt geen stedenbouwkundige vergunning nodig. Ze mogen op gevels en balkonborstweringen, behalve bij beschermd erfgoed.
• Fluvius raadt aan om toch aan te melden, om een vergoeding te krijgen. Vraag ook aan de VME en de gemeente of zij beperkingen opleggen.
• Op een balkon of gevel telt de bevestiging: houd rekening met wind en met het risico dat iets naar beneden valt. Hang de panelen stevig vast.

Een vaste installatie op een dak meld je bij Fluvius aan binnen 3 maanden na de AREI-keuring. Voor stekkerpanelen gelden de eigen regels uit 'Weg 3: stekkerpanelen'.

• Stekkerpanelen zijn de eenvoudigste weg, omdat je ze kunt meenemen. Vlaanderen.be noemt ze uitdrukkelijk geschikt voor huurders en mensen zonder dakruimte. Vraag toch de toestemming van je verhuurder en, in een appartementsgebouw, van de VME.
• Een vaste installatie op het dak is een werk aan het pand van de verhuurder en kan niet zonder zijn instemming. Maak afspraken schriftelijk. Leg schriftelijk vast wie toestemming geeft, wie investeert, wie het onderhoud doet, wie het voordeel krijgt en wat er bij het einde van de huur gebeurt.
• Via de verhuurder: de eigenaar investeert en de huurder koopt de stroom. Zo krijgt de huurder goedkopere kWh zonder zelf te investeren.

Een huurder in een appartement in Gent met een zuidgericht balkon, met 0,7 kWp stekkerpanelen (omvormer onder 800 W) op de balkonborstwering, verticaal en op zuid.

Aannames: - Opbrengst: 0,7 × 758 = ca. 531 kWh per jaar (rekentool PVGIS, verticaal zuid, geen schaduw van buren of een overhangend balkon). - Zelfverbruik: dat verschilt sterk per gezin. Daarom drie scenario's: 50 %, 70 % en 100 %. Bij een verbruik van 3.500 kWh per jaar geeft het rekenmodel van de MYNRG Check voor zo'n klein vermogen zijn bovengrens van 70 %. - Zelf verbruikte stroom bespaart 0,35 euro per kWh. Geïnjecteerde stroom levert 0,045 euro per kWh op.

Een verticaal paneel levert ongeveer 72 % van een paneel onder 35° (758 tegenover ongeveer 1.050 kWh per kWp). Kun je de hoek aanpassen naar 60°, dan stijgt dat naar ongeveer 1.006 kWh per kWp. Een prijs voor het toestel is hier niet opgenomen, want die verschilt sterk. ⏱ Er is geen Vlaamse premie voor gewone zonnepanelen meer. Of er lokale steun voor stekkerpanelen bestaat, vraag je best bij je gemeente.

• De meerderheid hangt af van wie plaatst. Twee derde als de VME installeert, vier vijfde als één eigenaar het dak voor zichzelf wil gebruiken.
• Onder 800 W met een digitale meter hoef je een stekkerpaneel niet aan te melden. Aanmelden loont toch, want Fluvius raadt het aan om een vergoeding te krijgen.
• De VME kan je stekkerpanelen beperken. Fluvius vermeldt dat de VME en de gemeente beperkingen kunnen opleggen. Hang dus niet zomaar iets aan de gemeenschappelijke gevel.
• Op gedeelde stroom betaal je nog netkosten en heffingen. Alleen wat je rechtstreeks zelf verbruikt, is daarvan vrij.

• Meterregime 3 is nodig om per kwartier te kunnen verdelen tussen deelnemers.
• Vermogen. De grens van 800 W gaat over de omvormer. Of het paneelvermogen hoger mag zijn, vraag je best na bij Fluvius.
• Brussel en Wallonië. Regels over stekkerpanelen en energiedelen kunnen daar verschillen.

• Vlaanderen.be, Stekkerzonnepanelen en stekkerbatterijen in Vlaanderen
• Fluvius, Plug-en-play toestellen
• Fluvius, Energiedelen binnen eenzelfde gebouw
• Fluvius, Verkopen in een gebouw
• Fluvius, Wat is energiedelen
• Vlaanderen.be, Energiedelen in een appartementsgebouw
• Stad Antwerpen, brochure Mede-eigendom (2020)
• VVSG, vragen en antwoorden over energiedelen in appartementen (2023)