16Stekkerpanelen

Synergrid, de sectororganisatie van de netbeheerders, omschrijft het als een klein, compact en verplaatsbaar toestel dat elektriciteit produceert of opslaat en via een stekker op het net zet. Denk aan balkonzonnepanelen, kleine batterijen met huishoudstekker en bidirectionele laders voor elektrische voertuigen. Hier gaat het vooral over stekkerpanelen. Voor een vaste installatie zie Aanmelden bij Fluvius en AREI-keuring.

Het technisch voorschrift C10/11 van Synergrid eiste vroeger een vaste verbinding met het net. In editie 2.3, gepubliceerd op 17 oktober 2024, is die eis weggenomen. Producenten konden daarna een homologatie aanvragen. Dat is een typegoedkeuring waarbij Synergrid nagaat of een toestel voldoet aan de netvoorschriften. De lijst van gehomologeerde toestellen verscheen op 17 maart 2025 en op 17 april 2025 mochten die toestellen effectief aangesloten worden.

1. Homologatie. Staat het toestel niet op de Synergrid-lijst, dan mag je het niet gebruiken en niet aanmelden. Fluvius vraagt je het dan onmiddellijk uit te schakelen. Meestal is enkel de omvormer gehomologeerd. Controleer dus merk en referentie van de omvormer. Dat staat niet altijd duidelijk bij het product: vraag het de verkoper.
2. CE-markering en EU-conformiteitsverklaring. Volg ook de instructies van de fabrikant.
3. De omvormer bepaalt het vermogen, niet het paneel. Vlaanderen.be raadt aan de omvormer onder 800 W te houden. Fluvius legt de aanmeldgrens ook op 800 W.

• Rechtstreeks in een stopcontact, niet in een stekkerblok of verlengsnoer, bij voorkeur op een aparte kring zonder andere zware toestellen.
• Brandweerzone Rivierenland adviseert enkel geaarde stopcontacten, stevig bevestigen, niet tegen brandbare materialen zoals een houten balustrade en een kabel niet onder meubels laten liggen. Dat is advies van die zone, geen regel van Fluvius. Zie ook Brandveiligheid en verzekering.
• Een toestel op een gevel of balkonafsluiting is niet vergunningsplichtig, behalve bij beschermd erfgoed (Vergunning).
• Je vereniging van mede-eigenaars, stad, gemeente of verhuurder kan extra beperkingen opleggen. Zie Appartement of huurwoning.

Voor het stekkertoestel zelf is geen AREI-keuring verplicht: het is een toestel en geen deel van de vaste installatie. Pas je de elektrische installatie zelf aan om het toestel te installeren, bijvoorbeeld met een nieuwe kring, dan geldt de keuringsplicht wel.

Dit is een andere regel dan voor een vaste installatie, waar je binnen 3 maanden na de keuring aanmeldt. ⏱

Niet verplicht aanmelden is niet hetzelfde als geen gevolgen. Om injectietarieven te krijgen, meld je aan via Mijn Fluvius, ook onder 800 W met een digitale meter. Tot de digitale meter er is, past Fluvius het prosumententarief toe op basis van het vermogen van het toestel. Zie De digitale meter.

Een stekkerbatterij moet ook gehomologeerd zijn. Sinds 15 oktober 2025 kan de P1-poort van de digitale meter, via een dongle, een volwaardig alternatief zijn om ze aan te sturen. ⏱ De batterij heeft een automatische vermogensregeling, zodat je samen met het paneel niet meer injecteert dan dat paneel kan. Voor veiligheid en plaatsing zie Veiligheid en plaatsing.

• Het telt niet mee voor je EPC of EPB-aangifte.
• Vlaanderen.be vermeldt er geen premie voor.
• Je hebt geen installateur nodig om het toestel in gebruik te nemen. Bij twijfel over de veiligheid raadt Synergrid er wel een aan.

Een gezin in Gent heeft een zuidgericht balkon met één set van 0,4 kWp (omvormer onder 800 W) en een digitale meter.

Aannames:

• Opbrengst: 0,4 × 758 kWh per kWp = ca. 303 kWh per jaar voor een verticaal paneel op zuid (PVGIS, 14 % systeemverlies, geen schaduw). Staat het paneel op 35°, dan is het ongeveer 1.050 kWh per kWp.
• Een zelf verbruikte kWh bespaart 0,35 euro.
• Niet zelf verbruikte stroom brengt 0,045 euro per kWh op, mits je het toestel hebt aangemeld.
• Zelfverbruik: 100 %, 70 % of 34 %. Dat laatste is het zelfverbruik zonder batterij in het standaardvoorbeeld van de MYNRG Check. Het zelfverbruik van een stekkerpaneel verschilt per gezin.

Stel dat de set 500 euro kost (aanname). Dan is de terugverdientijd ongeveer 5 jaar bij 100 % zelfverbruik, 6 jaar bij 70 % en 11 jaar bij 34 %. Reken ook met de levensduur en de garantie van het toestel en vraag die na bij de verkoper.

• De homologatie geldt meestal enkel de omvormer. Een set kan "gehomologeerd" heten zonder dat je weet welke omvormer erin zit.
• De termijn loopt vanaf het eerste gebruik. Bij een vaste installatie loopt hij vanaf de keuring. Een stekkertoestel wordt niet gekeurd.
• 800 W is een administratieve grens. Ze zegt niet dat elke kring in je woning daarvoor geschikt is. Twijfel je over je kring, laat dan een elektricien meekijken.
• 800 W is een richtwaarde. Synergrid noemt als principe 2.600 W, wat een kring in de woning volgens het AREI aankan, en zegt dat instanties uit veiligheidsoverwegingen 600 à 800 W aanraden.
• Een verticaal balkonpaneel levert ongeveer 72 % van een paneel op 35°. Volgens PVGIS voor Gent is dat 758 tegenover ongeveer 1.050 kWh per kWp per jaar. Zie Oriëntatie en hellingshoek.
• Een stekkerpaneel levert geen noodstroom. Het schakelt uit bij netuitval.

De homologatie volgt de C10/26-procedure van Synergrid, met testverslagen bij voorkeur volgens EN 50549. De veiligheidsonderbreking uit C10/11 blijft verplicht en zit bij kleinere eenheden meestal in de omvormer, wat verklaart waarom een stekkerpaneel bij netuitval stopt. Een omvormer met batterijaansluiting aan de gelijkstroomzijde moet zowel voor zonne-energie als voor opslag gehomologeerd zijn. De bronnen spreken over het vermogen van de omvormer. Voor deelname aan energiedelen heb je meetregime 3 nodig (Energiedelen).

• Fluvius, Plug-en-play toestellen
• Vlaanderen.be, Stekkerzonnepanelen en stekkerbatterijen in Vlaanderen
• Synergrid, Plug&Play-toestellen
• Synergrid, Plug & Play in België (homologatie-leidraad)
• Brandweerzone Rivierenland, Stekkerzonnepanelen
• Fluvius, Zonnepanelen: verplichtingen
• PVGIS (Europese Commissie), PVcalc