Overslaan naar inhoud
Hoofdstukken van deze gidsSlim sturen Gids · 14 hoofdstukken

Deel 1 · Meter en gegevens

  1. 1De digitale meter
  2. 2De P1-poort
  3. 3Energiedata en monitoring
  4. 4Het einde van het exclusief nachttarief

Deel 2 · Zelfverbruik en sturing

  1. 5Energiemanagementsysteem (EMS)
  2. 6Zelfverbruik verhogen
  3. 7Verbruik verschuiven
  4. 8Warmtepomp sturen
  5. 9Communicatie: Modbus, API, lokaal of cloud
  6. 10Voorspellingen: zon, verbruik en prijs

Deel 3 · Dynamische prijzen

  1. 11Dynamisch energiecontract
  2. 12Voor wie een dynamisch tarief loont
  3. 13Negatieve prijzen en injectie beperken

Deel 4 · Veiligheid

  1. 14Cyberveiligheid

Tot slot

  1. ?Veelgestelde vragen
  2. !Wist je dat?

Gids slim sturen · Deel 1 · Meter en gegevens

4 Het einde van het exclusief nachttarief

In het kort

⏱ Op 1 januari 2028 is de korting van het exclusief nachttarief helemaal weg. Je accumulatiekachels en je nachtboiler mogen blijven. Alleen betaal je voor de stroom die ze 's nachts gebruiken voortaan de gewone nettarieven.

Wie zwaar op die aparte nachtmeter stookt, voelt dat het meest. Er is tijd om iets te doen, en er is steun voor wie overschakelt.

Wat er precies stopt

Het exclusief nachttarief is de aparte meter voor toestellen die alleen 's nachts stroom krijgen, zoals accumulatieverwarming of een nachtboiler. Op die stroom kreeg je een korting op de nettarieven. Die korting wordt sinds 2021 stap voor stap afgebouwd. Vanaf 1 januari 2028 gelden ook voor dat verbruik de gewone nettarieven.

Het energiedeel van je factuur valt buiten deze maatregel. Leveranciers mogen een aparte prijs voor het exclusieve nachtverbruik blijven aanbieden, zolang dat verbruik apart gemeten wordt. Wat je leverancier daarmee doet, staat in je contract.

Dezelfde woonkamer 's nachts met een warme accumulatiekachel en overdag met zonnepanelen op het dak die de kachel en de boiler voeden

Je digitale meter: uitstel, met uitzonderingen

⏱ Heb je een exclusief nachttarief, dan krijg je uitstel voor de digitale meter tot uiterlijk 1 januari 2028. Zelf aanvragen kan niet, en het uitstel vervalt zodra een versnelde plaatsing voor jou van toepassing is.

Geen uitstel krijg je als:

  • je zonnepanelen minstens 15 jaar oud zijn;
  • je installatie uitgebreid is vanaf 1 oktober 2021;
  • je zonnepanelen in dienst gingen vanaf 1 januari 2021;
  • je meter defect is of er een technische reden is.

Wat de digitale meter verder voor je verandert, lees je in De digitale meter.

Accumulatieverwarming: weg of slimmer?

Je kachels moeten er niet uit. Vlaanderen noemt twee wegen: ze slimmer aansturen, of overschakelen op een warmtepomp. Hoe je met een digitale meter slim stuurt, toont de overheid op MaakJeMeterSlim.be.

Heb je zonnepanelen, dan kan een deel van het opladen overdag gebeuren, als je panelen produceren. Verwacht er in de winter niet te veel van: dan heb je de warmte het meest nodig, en dan leveren je panelen een pak minder. Hoe je toestellen naar de zonne-uren verschuift zonder nieuwe pieken te maken, staat in Verbruik verschuiven. Wie overschakelt op een warmtepomp, vindt in Warmtepomp sturen hoe je die met zonnestroom laat samenwerken.

De nachtboiler

Een boiler die 's nachts opwarmt, mist precies de uren waarop je panelen stroom over hebben. Met een timer of een energiemanagementsysteem kan hij ook rond de middag opwarmen. Zonnestroom die je zo zelf gebruikt, hoef je niet aan te kopen.

Een warmtepompboiler gaat een stap verder: hij haalt warmte uit de lucht en gebruikt daardoor minder stroom voor hetzelfde warme water. ⏱ Daarvoor bestaat een premie, ook na de aanpassingen van 1 maart 2026.

Steun als je overschakelt

Vlaanderen koppelt de afbouw aan een reeks steunmaatregelen:

  • Mijn VerbouwPremie voor isolatie, ramen, een warmtepomp of een warmtepompboiler.
  • ⏱ Een verhoogde warmtepomppremie als je elektrische verwarming vervangt of in een gebied zonder aardgasnet woont. Sinds 1 maart 2026 geldt die verhoging alleen nog voor inkomenscategorie 3 en 4.
  • Mijn VerbouwLening, aan te vragen via het Energiehuis.
  • Mijn Verbouwbegeleiding, gratis.
  • De test "Is uw woning warmtepompklaar?" op vlaanderen.be.

Hoeveel btw je op een warmtepomp of warmtepompboiler betaalt, lees je in Btw: 6 % of 21 %. Alle premies op een rij staan in Premies en voordelen.

De datum ligt vast, en er is nog tijd. Een warmtepomp die in de haast gekozen wordt, verwarmt wel, maar past niet altijd bij je woning, je isolatie en je dak. Wat er in jouw huis het meest oplevert, verschilt sterk, en een adviseur die ter plaatse komt, ziet dingen die geen formulier vraagt. De gratis MYNRG Check geeft je een eerste beeld, met jouw verbruik en jouw dak.

Rekenvoorbeeld

Een gezin in Brugge vervangt de nachtboiler door een warmtepompboiler. We gaan uit van een factuur van 3.000 euro.

⏱ Zit het gezin in inkomenscategorie 3, dan is de premie 1.050 euro. Die mag niet hoger zijn dan 35 % van de factuur: 35 % van 3.000 euro is ook 1.050 euro, dus het volle bedrag blijft.

Zit hetzelfde gezin in categorie 2, dan is de premie 450 euro. De grens van 25 % (750 euro) speelt hier niet mee.

De nieuwe boiler warmt het water voortaan rond de middag op, met zonnestroom van het eigen dak, in plaats van 's nachts op het net.

Goed om te weten

  • Het energiedeel valt buiten deze maatregel. Leveranciers mogen een aparte prijs voor exclusief nachtverbruik blijven aanbieden, zolang het apart gemeten wordt.
  • Je kachels moeten er niet uit. Slimmer aansturen is ook een weg.
  • Zonnestroom helpt vooral buiten de winter. In de winter heb je de warmte het meest nodig en leveren je panelen een pak minder.
  • ⏱ De verhoogde warmtepomppremie geldt sinds 1 maart 2026 alleen nog voor inkomenscategorie 3 en 4.

Voor- en nadelen

Je kachels slimmer sturen Overschakelen op een warmtepomp
Geen grote investering: je kachels blijven Een grotere investering, met premies en Mijn VerbouwLening
Een deel van het opladen kan overdag, als je panelen produceren De warmtepomp moet passen bij je woning, je isolatie en je dak
In de winter helpen je panelen weinig Gratis begeleiding via Mijn Verbouwbegeleiding
Vanaf 2028 betaal je op dat verbruik de gewone nettarieven ⏱ Een verhoogde premie bij vervanging van elektrische verwarming, sinds 1 maart 2026 alleen voor categorie 3 en 4

Voor wie het technisch wil weten

  • Afbouw. De korting gaat over de nettarieven, niet over het energiedeel. Gestart in 2021, volledig weg op 1 januari 2028.
  • Warmtepomppremie per categorie (aanvraag vanaf 1 maart 2026, lucht-water). Categorie 4: 6.000 euro (max. 50 % van de factuur). Categorie 3: 4.500 euro (max. 35 %). Categorie 2: 1.500 euro (max. 25 %). Categorie 1: 1.500 euro (max. 20 %). Een geothermische warmtepomp krijgt meer, een hybride en een lucht-luchtwarmtepomp minder.
  • Verhoging. Tot 50 % extra voor categorie 3 en 4 bij vervanging van elektrische verwarming of in een gebied zonder aardgas. Voor een hybride warmtepomp alleen bij vervanging van elektrische verwarming. Categorie 1 en 2 krijgen sinds 1 maart 2026 geen verhoging meer.
  • Voorwaarden warmtepomp. Factuur van minstens 1.000 euro zonder btw. Een lucht-waterwarmtepomp moet de enige centrale verwarming zijn, met een afgiftetemperatuur van maximaal 55 °C en label A+. De installateur heeft een RESCert-certificaat.
  • Warmtepompboiler. Categorie 4: 1.200 euro (max. 50 %). Categorie 3: 1.050 euro (max. 35 %). Categorie 2: 450 euro (max. 25 %). Categorie 1: 450 euro (max. 20 %).

Bronnen bij dit hoofdstuk

Veelgestelde vragen

Wanneer stopt het exclusief nachttarief?

⏱ De korting op de nettarieven verdwijnt volledig op 1 januari 2028. Ze wordt sinds 2021 stap voor stap afgebouwd.

Moet ik mijn accumulatieverwarming vervangen?

Nee, dat hoeft niet. Je kunt ze slimmer aansturen of overschakelen op een warmtepomp. Voor die overstap bestaan premies en een voordelige lening, renteloos voor de laagste inkomens.

Krijg ik later een digitale meter als ik een exclusief nachttarief heb?

⏱ Je krijgt uitstel tot uiterlijk 1 januari 2028, behalve onder meer als je zonnepanelen minstens 15 jaar oud zijn of in dienst gingen vanaf 1 januari 2021.

Is er een premie als ik mijn nachtboiler vervang door een warmtepompboiler?

⏱ Ja, via Mijn VerbouwPremie: van 450 euro in categorie 1 en 2 tot 1.200 euro in categorie 4, met een maximum per categorie als percentage van de factuur.

Wordt ook de energieprijs van mijn nachtstroom duurder?

Niet door deze maatregel: die gaat over de nettarieven. Leveranciers mogen een aparte prijs voor exclusief nachtverbruik blijven aanbieden zolang het apart gemeten wordt.